Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Libri de memoria et reminiſtētia Tractatꝰ primus

Circa iam dicta mouerQueſtio. Utꝝ definitio memorie ſit bene tradita ab Areſtotele.Et arguit̉ pͥmo. qꝛ definit̉ ſit paſſio pͥmi ſenſitiui. ſed hoc eſt falſum. qꝛ memoria eſt vna potentia abalijs diſtincta. ſꝫ vna potentia ab altera diſtincta non d̓ralterius paſſio Qd̓ ꝯfirmat̉. qꝛ paſſio ſit in eo cuius eſt paſſio ſi memoria eſſet paſſio pͥmi ſenſitiui eēt ip̄ain pͥmo ſenſitiuo qd̓ falſum eſt. Scd̓o Eſt q̄dam memoria intellectualis eſt pͥmi ſenſitiui paſſio. maled̓r in generali memoria ſit paſſio pͥmi ſenſitiui Tercio Qemoria eſt potētia. ergo eſt paſſio QuartoMale d̓r. factū fuerit tp̄s. qꝛ q̄libet interior potētiaa ſenſu cōi videt̉ paſſio pͥmi ſenſitiui factū fuerit tp̄s.qꝛ in abſentia ſenſibiliuꝫ apud quēlibet īteriorē ſenſumīmo etiā apud exteriorē. manet paſſio Quinto Paſſio ſit effectꝰ illatio actōis. ſil̓ tꝑe ē actōe. etiā motu. qd̓ ampliꝰ eſt. ſenſus cōis ſit ſenſibilis p̄teriti neqꝫ agat circa ſenſibile p̄teritū. ſed patit̉ a pn̄ti. nonvidet̉ vn̄ paſſio iſta inferri dicat̉ In oppoſitū eſt ph̓usin textu. Pro reſponſione ordinant̉ duo diſcurſus cuiꝰpͥmi pͥma ꝓpoſitio maior hec eſt.Maior Memoria eſt p̄ſentis neqꝫ futuri ſed ſolum ſenſibilis preteriti. MinorEt ideo ſe eſt partis ſenſitiue accidens intellectiue. Cōcluſio Igit̉ ꝯuenienter deſcribit ph̓us nec ſenſus eſt nec opinio ſꝫ hoꝝalicuiꝰ habitꝰ aut paſſio factū fuerit tempꝰ.Prima ꝓpō eſt ph̓i in pͥmo capl̓o Et ꝯfirmat̉. qꝛ memoria eſt ſenſibilis rei. ſub certa tꝑis dra apprehendit̉.ſꝫ eſt ſenſibilis ſub drā tꝑis pn̄tis cuius eſt ſenſus exterior. vel aliqͥs interior alius a memoria. neqꝫ futuri. qꝛeius eſt opinio vel ſcīa diuinatiua ſeu ſperatiua. ē preteriti Sed ꝯtra. Cōtingit interiori ſenſu ſentire hocqd̓ abſens eſt. qd̓ in p̄terito exteriori ſenſu apprehenſum eſt. ſolū memoria eſt p̄teriti. Sol̓o Licꝫ interior ſenſus alius a memoria ſentiat id qd̓ p̄teritū ētn̄ vt in p̄teritōe. Et ſil̓r memoria bn̄ apprehēdit id qꝛ̓p̄ſens eſt. tn̄ ſub forma pn̄tꝭ. ſꝫ ſub forma p̄teriti Solum memoria eſt ſenſibilis p̄teriti ſub ratōne p̄teriti.Scd̓a ꝓpō ſic oſtendit̉ qͣꝫtū ad pͥmā partē. Quia oīspotentia tꝑis cognoſcitiua ſub determinata eius drn̄aeſt potentia ꝑtis ſenſitiue ſe. Memoria āt hmōi ē.eſt ſe potentia ſenſitiue ꝑtis. Qaior pꝫ. qꝛ eiuſdē potetie eſt apprehendere tp̄s cuiꝰ eſt apprehendere magnitudinē motū. Motus aūt magnitudo cognoſcunt̉ partē ſenſitiuā. tꝑis drn̄e. Scd̓a ꝑs ꝓpōnis patꝫ. ſcꝫ ſit accn̄s ꝑtis intellectiue ſe. Quia ſi eſſetꝑtis intellectīe ſe. ꝯueniret brutꝭ aīalibꝰ qd̓ falſumeſt. Preterea Intellectus eſt vl̓is qd̓ eſt vbiqꝫ ſꝑ alom̄i drn̄a tꝑis remotū. Quia oīs dr̄a tꝑis materiā ꝯcernit a qua abſtracta eſt forma intellectualis. Inqͣꝫtū autēintelligibilia intelligunt̉ ſine phantaſmate. ſic accidens eſt ꝑtis intellectiue ad ſenſibilē memoriam reflexeEt hoc eſt qd̓ d̓t Areſtotele Gregorius nixenꝰſenſibilia ẜm ſeip̄a memorant̉. ītelligibilia vero accn̄sSꝫ ꝯtra. Intellectus intelligit quātitatē drās eiꝰ

etiā eius eſt cognoſcere tp̄s drās eius. ꝯn̄s memoria eſt tꝑis facti ſeu p̄teriti videt̉ eſſe ꝑtis intellectiue. Qd̓ ꝯfirmat̉. qꝛ intellectus ẜm ph̓m. iij. de aīa ꝯponit veꝝ falſum ẜm oēm drām tꝑis. cognoſcit tꝑs etdrās eius. Et ſi dicat̉ intellectꝰ apprehēdat magnitudinē motū tp̄s. hoꝝ drās ſub eſſe qͣꝫtitatꝭ. qͣntitatiue extenſe quo apprehendunt̉ a ſenſu. ſed ſolumẜm ſimplicē rōnem ſue eſſentie qͣntitatis (Ut d̓t Albertus in libro de hoīe) hoc valet. Quia ītellectꝰ determinatiſſime hec oīa cognoſcit īmo ꝑfectiꝰ ip̄o ſenſu.Un̄ qn̄ intellectus cōponit vel diuidit p̄dicatu tꝑale dere tꝑali ſub drā certa tꝑis tunc nota tꝑis quā apprehendit intellectus eſt ſeꝑata a motū magnitudine. licethoc forſan fiat qn̄ cōponit vel diuidit vl̓ia. Sꝫ intellectꝰcōponens diuidens tꝑalia determīatiſſime apprehendit tp̄s. Et aliter dd̓m. talis determinatio tꝑis accidit intellectui cōponenti ẜm ꝯuerſus eſt reflexus adſenſibilē memoriā intentōes imagines in in p̄terito ſenſatā ſe reflectentē. ex hoc ꝯcludit̉ ſit ꝑtis intellectiue accn̄s ſe. Sed ꝯtra Memoria eſtſe ꝑtis intellectiue. ꝓbat̉ qꝛ Auguſtinꝰ in libro de trinitate ponit memoriā ꝑtem imaginis ꝯfiguramur trinitati ꝑſonaꝝ. Talis aūt memoria ꝑtę intellectiue ē. īmoẜm ſup̄mā eius ꝑticulā qua reſpicimꝰ ea ſup̄ nos ſuntSol̓o Argumentū deficit penes eqͥuocatōem. qꝛ memoria eqͥuocat̉ ad memoriā ſenſitiuā eſt potentia ſenſitiua ꝯſeruatiua intentionū reflectit̉ in ſenſibilē inp̄terito acceptā a ſenſibilibꝰ intentōes imagines. dequa memoria loquuti ſunt ph̓i. p̄cipue Areſtoteleset qͥdā ſancti ſicut Gregoriꝰ nixenus Damaſcenus.Equocat̉ etiā ad memoriā intellectualē eſt potētiaſeruatiua pn̄tis. p̄teriti. futuri. īmo illius qd̓ ſeꝑatū eſtab his differētijs. Et hanc dn̄s Albertꝰ vocat intellectū agentē eſt theca oīm natural̓r intelligibiliū. Alij dicunt potentiā ab agente poſſibili intellectu diſtīctāſicut btus Thomas. Alij dicunt ip̄m ītellectū poſſibilēfecundatū ſpēbꝰ intelligibilibꝰ ẜm eas fertur in remſicut in p̄terito intellectual̓r apprehenſam. Un̄ d̓t hecmemoria eſt p̄teritoꝝ qͣꝫtū ad p̄teritōem actꝰ. ſed obiecti. ſicut memoria ſenſitiua eſt p̄teritoꝝ qͣꝫtū ad preteritōem actꝰ obiecti ſil̓. Et ſic hec memoria qualitercunqꝫ ꝯſiderata potentia ē paſſio ꝑtis ītellectiue ſimpliciter ſe. Quo tn̄ obſtante intellectus poſſibilis p̄t dici memoria ẜm ꝯuerſus ad ſenſibilē memoriam. actus memoratōis exercet circa ſenſibilia in p̄terito apprehenſa. Et tanto memoria ſenſibilis p̄ttis intellectiue indirecte minus pͥncipalit̓. Pro declaratōe ꝯcluſionis ꝯſiderandū. memoria ſenſitiuade ſermo diuerſimode accepta .ſ. vel habitu. potentia. vel obiecto a diuerſis ph̓is ſanctis. definit̉ diuerſisdefinitōnibꝰ. ex qͥbus tn̄ hec Areſtotel̓ definitio intellecta. videt̉ oībꝰ melior artificialior. Nam Algazel ph̓sꝯſiderans potentiā memoratiuā cōꝑatōem ad ꝓpriūhabitū ſic definit. Qemoria eſt ꝯſeruatrix haꝝ intētionū quas apprehendit eſtimatiua. Un̄ arca eſt intentionū. ſicut imaginatiua imaginū. Habitus em̄ memorie ꝯſtituit̉ ex intentionibꝰ pͥus ſunt accepte phantaſiam eſtimatōem. Et ꝓpter hoc etiā d̓t Areſto. memoria ſit paſſio ſenſus phantaſie. vt infra declarabiturlatius. Ueꝝ tn̄. qꝛ imagines ꝓximiores ſunt rebꝰ ip̄isintentionibꝰ. inqͣꝫtum reuertitur memoria in rem. IdeoAreſto. tanto d̓t. memoria phantaſmatꝭ ē ima-