Tractatus primusDe memoria ſcꝫ

tudine. ſed ſenſus cōis cognoſcit magnitudinē. motū etphantaſma. qd̓ eſt paſſio ſenſus cōis. phantaſma aūt ēſil̓itudo ꝯtinui ⁊ tꝑalis Maiorē ꝓbat. qꝛ memoria etiāintelligibilis nō eſt ſine phantaſmate qd̓ eſt ſpēs ꝯtinuiet tꝑis. ideo memoria etſi ꝑ accn̄s ſit paſſio intellectiui.tn̄ ꝑ ſe eſt pͥmi ſenſitiui. Qꝭ aūt ꝑ ſe nō ſit ꝑtis intellectiue ꝓbat. Quia memoria nō ſolū ineſt hominibꝰ ⁊ omnibus habentibꝰ opinionē ⁊ prudentiā. ſed etiā alijs aīalibus. ergo nō eſt ꝑtis intellectiue. Cōſequentia ptꝫ. qꝛ ſieſſet aliqua partiū intellectiuaꝝ nō ineſſet multis aliorūanimaliū ab homine. ⁊ forte nulli mortaliū ꝯueniret vtAhmōi. Et ſubdit ph̓us ꝙ qͣꝫuis nō ſit paſſio ꝑtis intellectiue. ſed ſenſitiue. nō tn̄ omnibꝰ animalibꝰ ꝯuenit ſenſum ꝑticipantibꝰ. qꝛ nō oīa aīalia habent ſenſum temꝑisQemoria aūt cū agit vt ſupͣ dictū eſt agit memorandocū determinato p̄terito tꝑe ſicut apprehendit hoc qd̓ prius vidit vel audiuit. ⁊ hoc loquendo de memoria reſpectu eius cuius eſt ꝑ ſe. Aut apprehendit qd̓ pͥus didicitloquendo de memoria qͣꝫtum ad id cuiꝰ eſt ꝑ accn̄s memoria. Et vt general̓r dicat̉. memoria agit ſicut id rep̄ſentans qd̓ pͥus ſenſit Prius aūt ⁊ poſterius ſunt in tꝑeExhis gͦ ꝯcludēdo pͥncipale ꝓpoſitū d̓t ꝙ manifeſtū ēcuius ꝑtis aīe paſſio ſit memoria. qꝛ eſt ꝑtꝭ ſenſibilis cōcipientis qͣntitatē ⁊ tp̄s cuius etiā eſt phantaſia. Suntem̄ ꝑ ſe memorabilia quoꝝ eſt phantaſia. ẜm accidensaūt illoꝝ eſt que non ſunt ſine phantaſiaDubitabit autē vtiqꝫ aliquis ꝓpter qͥd quidem paſſione pn̄te. re vero abſente memoraturqd̓ non pn̄s Manifeſtū em̄ quoniā oportet intelligere talē aliquaꝫ factam propter ſenſum inanima ⁊ in parte corꝑis habente ip̄am velut picturam quandā paſſionē cuius habitū dicimꝰeſſe memoriā. Factus em̄ motus imprimit velut figuram quandā ſenſibilis ſicut ſigillantesanulis. Unde ⁊ his qͥdem qui in motu multopropter paſſionē aut propter etatem ſunt. nonfit memoria tanqͣꝫ vtiqꝫ in aquam fluentem incidente motū ⁊ ſigillo. alijs quidem propter frigida eſſe ſicut antiqua edificioꝝ Et propter duriciā accipiētes paſſionē nō fit impreſſio Propter quod qͥdam multi noui ⁊ ſenes īmemores.fluunt em̄ hi quidem propter augmentum. illivero propter decrementum. Similiter autē etmultum veloces aut tardi neutri videntur memores hi qͥdeꝫ em̄ plus oportuno humidioresſunt. Illi vero duriores. His qͥdem igitur nōmanet phantaſma in anima. alios vero nō tangit. Sed ſi quidem tale accidens ē circa memoriam. vtꝝ hanc memorat̉ paſſionem. aut illuda quo facta eſt. Si quidem em̄ eſt hoc abſentiūnihil vtiqꝫ memorabimur. Si vero illud. quōſentientes hoc memoramur quod non ſentimꝰquod abſens. Etſi eſt ſimile ſicut figura aūt pictura in nobis huius ip̄ius ſenſus propter q̇d.

vtiqꝫ erit memoria alterius. ſed non huius ipſius. Agens em̄ memoria ſpeculatur hāc paſſionem ⁊ ſentit hanc. Quō igitur non preſens memoratur. Erit ei vtiqꝫ videre non pn̄s ⁊ audire.Hic ꝯſequēter in tercio capl̓o oſtenſo ꝙ memoria ſitpaſſio pͥmi ſenſitiui reſpectu p̄teriti vt p̄teriti. ſoluit qͣndam dubitatōem incidentē. Et diuidit̉ in tres ꝑtes Inpͥma ponit dubitatōem ⁊ arguit ad ꝑtes. In ſcd̓a ſoluiteam. In tercia determinat cauſas quorundā accidentiūcirca memoriā. Scd̓a tāgit̉ ibi (Aut ē vt ꝯtingit) Tercia ibi (meditatōes aūt) Quantū ad pͥmā ꝑteꝫ mouetqueſtionē quare qͥs paſſione in memoria exūte. re veroabſente memorat̉ id quod nō eſt pn̄s. Suppoſitū huiꝰqueſtionis videlicꝫ ꝙ paſſio aliqua ſit in memoria declarat ph̓us dicens qm̄ manifeſtū eſt in ꝑte corꝑis memoratiua que habet virtutē memoratiuā eſſe aliquā ſpēmſeu paſſionē a ſenſibili ꝑ ſenſum exteriorē ⁊ ſenſuꝫ cōemimpreſſam que habet ſe velut pictura quedam ⁊ hec pictura eſt paſſio ſenſibilis ꝑtis anime cuius memoriā dicimus eſſe habitum. Cuius ratio eſt. qꝛ factus motus Guꝰſenſibilis ad animam imprimit memorie figuram quandam ſenſibilis ſicut ſigillans imprimit figuram anuli inceram. Quod ꝓbat ph̓us ſigno ſumpto ex diſpoſitōnediuerſa potentiaꝝ receptiuaꝝ ẜm quaꝝ variatōnē multiplicem etiā multipl̓r variatur memoria. quod nō eſſetniſi memoria ſil̓itudine rei intelligeret̉ vere ſigillari. Nāaliqui ſunt male memoratiui. quia non bene reſeruantet hoc ꝓpter frigiditatē inducentē humiditatē que nō eſtbene ꝯſeruatiua. Et fit in eis ſicut in ruinoſis edificijsin quibus nō fit ſigillatio ꝓpter putrefactōnem eoꝝ. omnia em̄ putrefacta ſunt interiꝰ arida ⁊ foris humida Alivero ſunt male memoratiui. qꝛ nō bene recipiunt licꝫ bene reſeruent. qꝛ ꝓpter duriciem accipientis paſſione nonfit in eis facilis impreſſio ſeu receptio. Et ꝓpter hoc multi iuuenes ſeu noui in quibus humida etas dominaturet multi decrepiti ſenes immemores ſunt. ꝓpter fluxumhumoꝝ Infantes quidem ꝓpter humidum fluens a calido in augmentum ⁊ ꝓpter motum augmentatōis Senes vero propter motus decrementi ⁊ propter humidūhumectans extra ⁊ fluens inordinate eo ꝙ interiora menent arida ⁊ deſiccata. Et ſimiliter multum velocis ingenij ⁊ multum tardi nō ſunt bene memores. illi ſcꝫ quiſunt velocis ingenij. qꝛ ſunt plus oportuno humidioreset per ꝯſequens male conſeruatiui. Hi vero. qꝛ duriores ſunt plus oportuno. ⁊ per ꝯſequens male receptiui.Ad bonitatem aūt memorie reqͥritur vtrūqꝫ. ſcꝫ phantaſma bene recipere ⁊ receptum conſeruare. Suppoſitoergo dicte dubitatōis ſic declarato. videlicꝫ ꝙ huiuſmodi accidens ſit circa memoriam. ⁊ paſſio ſit memoriā ſigillans. queſtionem prius motam repetit ph̓us dicens.Utrū memoria memoretur paſſionem. vel illud a quofacta eſt paſſio. Et arguit ꝙ nō ſit paſſionis preſentis.qꝛ tunc memoria nihil memorabit̉. qꝛ de p̄ſentibꝰ aliashabemus apprehenſiones ſcꝫ ſenſus exterioris. ſenſuscōmunis. et virtutis imaginatiue ⁊c̄. Ita ad talium apprehenſionē nō oporteat habere memoriā Scd̓o arguitꝙ nō ſit abſentis ſeu p̄teriti. ⁊ hͦ tripl̓r. Primo ſic Quiaqn̄ memoramur ſentimꝰ. ſenſus aūt nō eſt abſentiū. Secundo ſic. Nā vt dictū eſt id qd̓ eſt in memoria ſeu ſpēsꝑ quā memoramur ē in ip̄a ſicut pictura ī pariete. ꝓpter