Cuius partis anime memoria ſit paſſio

eſt vbiqꝫ et ſꝑ. ⁊ ab oī drā tꝑis ẜm ſe ſeꝑatū. Illud ergoqd̓ adeſt pn̄s ſenſui d̓r ſentiri. ⁊ qd̓ ꝑ intellectū ꝯſiderat̉d̓r ſolū ſciri. Cū aūt qͥs ſine actibꝰ hoc eſt ſine actōe propria obiecti ꝑticularꝭ. ſenſibilē noticiā habeat ſenſibil̓. vl̓vl̓is ſcīam. ſic d̓r memorari. Sicut exempli gr̄a. Si qͥsꝑ intellectū ſpeculet̉ hoc. ꝙ triangulꝰ habeat tres angulos equales duobus rectis: qꝛ ſcꝫ hoc didicit vel priushoc ſpeculatus fuit. Et ſi ꝑ ſenſibilē apprehenſionē apprehendat ſenſibile aliqd̓. qꝛ pͥus vidit vel audiuit tuncd̓r memorari. Oportet em̄ cum aliqͥs ẜm memoriā agitmemorando ſic in anima dicere. ꝙ hoc prius audiuit vl̓aliter ſenſit vel intellexit.Eſt quidē igitur memoria neqꝫ ſenſus neqꝫopinio ſed hoꝝ alicuius habitus aūt paſſio cuꝫfactum fuerit tempus Ip̄ius āt nunc in ip̄o nūcnon eſt memorari vt dictum eſt. Eſt em̄ p̄ſentꝭiquidem ſenſus. futuri vero ſpes. facti aūt memoria eſt. vnde poſt tempus memoria om̄isIn ſcd̓a ꝑte huius capituli infert ph̓us ex p̄dictꝭ qͥdſit memoria. dicens ꝙ memoria. neqꝫ ſenſus eſt. neqꝫ opinio. ſꝫ hoꝝ alicuius habitus vel paſſio cū factū fuerit tēpus. Et hanc memorie definitōem ex dictis ſic declaratQuia ip̄ius nunc ſeu pn̄tis tꝑis nō eſt memoria qꝛ ſenſus. neqꝫ futuri. qꝛ ſpes ⁊ opinio vt dictū eſt. ergo om̄ismemoria eſt poſt tempus ſiue preteriti eſtQuare q̄cunqꝫ tempus ſentiunt ⁊ quo hec ſola animalia memorantur ⁊ iſto quo ſentiunt.¶ In tercia ꝑticula infert ph̓us in qͥbus animalibꝰ ſitmemoria. dicens ꝙ quecūqꝫ animalia tempꝰ ſentiūt memorant̉. ⁊ hec ſola memorant̉ in eo in quo tempꝰ ſentiūtQuoniā autē de phantaſia prius in his queſunt de anima dictum eſt ⁊ intelligere non ē ſine phantaſmate. Accidit em̄ eadem paſſio intellectui que quidem ⁊ in deſcribendo Ibi em̄nulla vtentes quātitate trigoni determinata. tn̄finitum ẜm quantitatē deſcribimus. Et intelligens ſimil̓r etſi non intelligat qͣntum quod ponitur ante oculos. qͣntum intelligit autē nō ẜmꝙ qͣntum eſt. Si autē natura quantoꝝ. infinitorum autē. ponitur tamē quantum determinatum. ītelligit autē ẜm ꝙ qͣntum ſolum. propter quā igitur cauſam non contingit intelligerenihil ſine continuo. neqꝫ ſine ratione temporisentia. alia ratio.Oſtenſo quid eſt memoria. Hic ꝯſequenter in hocſcd̓o capitulo oſtendit ad quam anime potentiā ꝑtineatEt diuiditur in duas partes. In pͥma repetit quoddādictum in libro de anima. ⁊ hoc ponit hic per moduꝫ ſuꝑpoſitōnis. In ſcd̓a exequitur pͥncipale propoſitum. Secunda ibi (Magnitudinē aūt ⁊ motum) Quo ad primam partem dicit. ꝙ de phantaſia dictum eſt in libro deanima. ſcꝫ quid ſit ⁊ quomō diſtinguatur ab alijs ſenſibus. Dictum eſt etiam ꝙ non contingit intelligere ſinephantaſmate. Et iſtud vltimū probat in effectu cali ra-

tione. Nam eadem paſſio accidit intellectui que eſt indeſcriptōne figuraꝝ. Sed in deſcriptōe hmōi qͣꝫuis nulla vtamur quātitate trigoni determinata que demonſtratōnem ingrediatur. tamē deſcribendo ⁊ diſcretā cognitōnem habere volentes de quātitate. deſcribimꝰ ipſam finitā ⁊ figuratam. ergo ſimil̓r intellectus vt intellectus et ſi nō intelligat quantitatē determinatam. ſꝫ ſolūẜm ratōnem quātitatis. ⁊ nō ẜm ꝙ eſt ſic vel ſic figurata. tamē quando reducit intelligibilia ad res ponit an̄oculos quantitatē quam refert ad rem figuratam quaſi ſtaret ante oculos. Et qͣꝫuis natura ⁊ rō quantitatuꝫſit talis ꝙ quātitates in vl̓i ſint infinite. hoc eſt figurisiſtis vel illis nō determinate ſeu terminate tamē intelligibilia reducendo ad res ponit et diſponit quātitatē determinatam ꝑ figuram talem. Et hanc quātitatē ẜm ꝙeam ſolum abſolute intelligit nō referēdo ad res ad extra nō intelligit niſi ẜm ꝙ quātitas eſt in vl̓i. Uel ſic leuius formari poterit hec ratio. Eadem paſſio accidit intellectui que eſt in deſcriptionibꝰ figuraꝝ. Sed geometer qͣnqͣꝫ in ſua demonſtratōne non vtatur aliquo determinato triangulo. tamē finitum ⁊ determinatum deſcribendo figurat. ergo intellectꝰ. qͣꝫqͣꝫ nō intelligat hocquantū. quod ante oculos eſt. qꝛ intelligit id quod ē vl̓eſicut quātitatis naturam (⁊ nō ẜm ꝙ eſt quantū determinatum. hoc vel illud) ad quod ſe ꝯuertendo intelligit. Et ſubdit ph̓us dicens. Quare igitur intellectus Snihil intelligit ſine continuo ⁊ tempore. eſt etiam alia ratio p̄ter eam que tacta eſt. que ſcꝫ vt d̓t Albertus ꝑtimin tercio de anima dicta eſt. vbi oſtenſum ē. ꝙ intellectꝰpoſſibilis mouetur a phantaſmate quod habet ſpecieꝫꝯtinui et tꝑalis. ꝑtim aūt de intellectu ⁊ intelligibili.Magnitudinē autē ⁊ motum cognoſcere neceſſe quo ⁊ tempus ⁊ phantaſma cōmunis ſenſus paſſio eſt. Quare manifeſtū eſt ꝙ pͥmo ſenſitiuo hoꝝ cognitio eſt. Memoria autē ⁊ que ēintelligibiliū non ſine phantaſmate eſt. Quare intellectiui ẜm accidens vtiqꝫ erit. Per ſe ātpͥmi ſenſitiui. Unde ⁊ alteris qͥbuſdā ineſt aīalium ⁊ non ſolū hominibꝰ habentibꝰ opinionēet prudentiā. Si āt intellectiuaꝝ aliqua partiūeſſet. non vtiqꝫ ineſſet multis alioꝝ animaliumForte āt nulli mortaliū. Quoniā neqꝫ nunc oībus propter id ꝙ non om̄ia tꝑis ſenium habētſemꝑ em̄ cum agat memoria ſicut ⁊ pͥus diximus qm̄ vidit. Hic āt audiuit aut didicit ſemelſentit qꝛ pͥus. Prius āt ⁊ poſterius in tꝑe ſunt.Cuius qͥdē igit̉ eoꝝ q̄ ſunt aīe memoria ſit. manifeſtū. qm̄ qͥdē ⁊ cuiꝰ phantaſia ē ⁊ ſunt memorabilia. Per ſe qͥdē quoꝝ ē phātaſia. Scd̓m accidens aūt q̄cunqꝫ non ſine phantaſia.In ſcd̓a ꝑte huiꝰ capl̓i on̄t cuiꝰ ꝑtis aīe paſſio ſit. dicens in effectu ꝙ memoria ſit paſſio pͥmi ſenſitiui. Qd̓ſic ꝓbat. Quia illiꝰ memoria ē paſſio cuiꝰ ē cognoſceretp̄s. Sꝫ cognoſcere tp̄s ē pͥmi ſenſitiui. gͦ memoria ē paſſio pͥmi ſenſitiui. Qinorē pͥmo ꝓbat. qꝛ eiuſdē ē cognoſcere tp̄s cuiꝰ ē cognoſcere magnitudinē. ⁊ motū. ⁊ phātaſma. eo ꝙ tp̄s nō hꝫ rōeꝫ qͣꝫtitatꝭ niſi ex motu r magni-