Cractatus. iij De ſenſibilibꝰ ẜm ꝙ iā in ſenſu ſunt
terialior Preterea ſcd̓o Recipiēs ē materiale ⁊ recipit ẜm potentiā materialē ⁊ qͣnto plus fuerit receptiuūtāto materialiꝰ. Sꝫ ſenſus cōis recipit ſcd̓a receptōe. exterior pͥma. gͦ ē materialior ſenſibꝰ exterioribꝰ Pretereatercio. Senſus cōis recipit oīm ꝓprioꝝ ſenſibiliū ſenſata. nihil āt recipit̉ niſi qd̓ hꝫ aliquā cōmunionē cū recepto. ſicut viſus nō recipit niſi colorē ꝓpt̓ cōmunionē quaꝫhꝫ cū ip̄o. Sonū āt viſus nō recipit. qꝛ cōionē nō hꝫ cuꝫſono. gͦ ſenſus cōis videt̉ qͥd cōpoſitū ex harmonijs oīmꝓprioꝝ ſenſuū. ⁊ gͦ ꝑ ꝯn̄s cōpoſitior ⁊ materialior Solutio Sic Quia ſicut aīa ſuꝑ naturā totā ip̄ius corꝑisē. ⁊ iō impͥmit ⁊ influit in totā corꝑis naturā impͥmensvires ſuas ſibi abſqꝫ eo ꝙ īpͥmat̉ ſibi aliqͥd a natura corporis (ſicut ꝯtingit agēti phyſico qd̓ in aliud agēs agendo reꝑatit̉) qͣpropt̉ incorporea ⁊ īmaterialis Sic etiamaugens qd̓ eſt virtus aīe nō auget̉. Et ſil̓r om̄e pͥmummouens in oībꝰ pͥmis. vt in pͥmo digerēte. nutriente ⁊c̄.Et iō etiā pͥmū ſentiens nō tꝑe ſꝫ natura ī qͦ pͥus ſaluat̉tota virtꝰ ſenſitiua ſicut ē ſenſus cōis ſil̓r ſe habebit. qꝛ ēorigo ſenſuū ꝓprioꝝ. Ita ꝙ ab ip̄o deriuant̉ ſenſus ꝓpriet nō ecōuerſo. īmo nihil ſui eē recipit ab eis ſenſus cōistūc ſic. Mouens nō motū ē ſuo mobili formaliꝰ vt ptꝫde aīa reſpectu oīm virtutū corporeaꝝ ⁊ reſpectu totiuscorꝑis Sꝫ ſenſus cōis ē hmōi. vt pꝫ ex dictꝭ. gͦ ē oībꝰ ſenſibꝰ ꝓprijs ſimplicior ⁊ īmaterialior. Un̄ ſenius cōisēforma q̄dā vl̓is. nō ꝑ p̄dicatōeꝫ ſꝫ ꝑ cauſalitatē formaliter p̄habens ea q̄ ex ip̄a oriunt̉ ſicut architectonica phabet formā domꝰ Ad rōnes Ad pͥmā dd̓m ꝙ ſenſusꝓpriꝰ nō mouet ſenſum cōem. Cū em̄ oportet ſenſibileꝓpriū ſimpliciꝰ ⁊ ſpūaliꝰ fieri in ſenſu cōi qͣꝫ in ꝓprio. ſimplicitatē illā nō dat ei ſenſus ꝓpriꝰ. ſꝫ potiꝰ forma ſenſibilis ẜm mentē Alb̓ti. vel vt qͥdā dicunt ſenſus cōis Inip̄o em̄ ē inqͥunt ſpūs lucidꝰ qͥ ē vehiculū ⁊ inſtrumentūip̄ius. ⁊ ille ꝓut ē inſtrumentū ſenſus cōis ꝯfert ei maiorem ſimplicitatē ſicut lux coloribꝰ ⁊ in tali actu ⁊ formafacta ſenſibilia ꝓpria ꝑtingunt ad organū ſenſus cōis ⁊tūc iudicat de eis. Nec p̄t dici ẜm eos ꝙ aliqd̓ corporeūꝯferat eis agere in organū ſenſus cōis. eo qꝛ dicūt ꝙ forme corꝑales ſunt ip̄a ſenſata nō ſeꝑate ab appēditijs materie. ⁊ iō corꝑale agens qd̓ ē tn̄ inſtrumētū eiꝰ qd̓ ē incorporeū hꝫ ꝙ dat eis agere in organum ſenſus cōis qd̓formaliꝰ ē qͣꝫ organa ſenſuū ꝓprioꝝ. Et hoc ē qd̓ intēditdicere Auguſtinꝰ ponēs ꝙ forme corꝑales nō moueantaīam. ſꝫ potiꝰ talibꝰ formis factꝭ in corꝑe aīa luce ſua facit eas in ſeip̄a. In tali em̄ ordine mouentiū ⁊ motoruꝫid qd̓ vltimo mouet̉ formaliſſimū ē oīm ⁊ pͥmū mouēsoīm materialiſſimū. Et hͦ iō ē qꝛ in tali ordine ſcd̓m mouens nō accipit virtutē motiuā a pͥmo mouēte. ſꝫ ab alioqd̓ ē aliqͥd eiꝰ qd̓ mouet̉. Sꝫ in his in qͥbꝰ ſcd̓m mouēsaccipit virtutē mouēdi a pͥori mouēte. veꝝ ē ꝙ vltimummotū ē materialiſſimū oīm ⁊ minꝰ hn̄s dignitatꝭ ⁊ ſimplicitatꝭ. Et ꝑ hͦ pꝫ etiā ſol̓o ad ſcd̓am rōem. qꝛ lꝫ ſenſusexterior pͥmo moueat̉ ⁊ patiat̉. ⁊ patiēdo ſenſus recipiatet ſenſus cōis ſcd̓o. tn̄ qꝛ nō recipit a ſenſu exteriori aliquā virtutē mouēdi aut ꝑfectōem aliquā ſꝫ potiꝰ econuerſo. Ideo ex hͦ nō ꝯcludit̉ materialior ⁊ īꝑfectior īmoſpūalior ⁊ formalior. Ad terciā dd̓m ꝙ cū aīa rōnal̓ſit ſupͣ naturā ⁊ infra intelligentiā erit aīa ſenſibilis infrarōem ⁊ ſupͣ vegetabilē. ſicut aīa vegetabilis infra ſenſibilē ⁊ ſupͣ naturā ē. Et iō ip̄a aīa ſenſibil̓ ē ſub̓a ⁊ formaq̄dā hn̄s vires multas. quaꝝ qͥdē ip̄a ſenſibilis vis ſeuſenſus cōis ē potētia a generatōe ꝑfecta habitu ꝯnatura
li ſibi qͥ ẜm quoſdā antiqͦs habitꝰ ē. ⁊ īchoatio q̄dam ⁊harmonia oīm ſenſibiliū formaꝝ. ſicut in genere ē īchoatio ⁊ harmonia drāꝝ oīm illiꝰ generꝭ Et illa potentia ſichabitu ꝯnaturali ꝑfecta om̄ia ſenſibilia hꝫ ptāte. ⁊ actunullū anqͣꝫ diſtinguat̉ ab eis. Et in hͦ ſenſu d̓r a ph̓o ꝙſenſus cōis ē ſpēs ſenſibiliū. ⁊ ītellectꝰ ſpēs intelligibiliūTalis āt forma vna ſimplex ē ſenſus cōis p̄habēs ptāteea qͦꝝ ip̄a eſt cā. ⁊ hꝫ ea actu qn̄ diſtinguit̉ ab aliqͦ illoꝝ.Et gͦ ſimpliciſſima ꝟtus ē int̓ oēs ſenſus nō ꝑſterilitatem. ſꝫ ꝑ fecūditatē. Et hec ē cā qͣre Auicebron dixit etcū eo vt videt̉ Auguſtinꝰ ⁊ Plato ſpēs ſenſibiles eſſe inaīa ⁊ nō acceptas ab extra. Qd̓ tn̄ negat Alb̓tꝰ ſequēsſententiā ꝑipateticoꝝ. Et d̓t ꝙ res ſenſibiles ꝑ ſuas ꝓprias formas agūt ſuas ſil̓itudines in ſenſus Ita ꝙ diffuſio ſpēi ē actio ſpūalis ſenſibilis vt pulcre reſoluit ī cōmēto ſuꝑ ſcd̓o de aīa in qͣdā diſgreſſione Quidā etiamdixerūt ꝓpt̓ cām iā tactā ſenſum cōem eē ꝟtutē actiuā ꝑſe. ⁊ nulliꝰ ſpēi receptiuā. ſꝫ vna ſpē q̄ ē habitꝰ qͦ ē habituatꝰ diſtinguit̉ ad ſenſibilia q̄ ſunt in organis ſenſuumexterioꝝ. ſicut diſtinguit̉ ꝟtus vl̓is ad ꝑticulare in quodagit ⁊ circa qd̓ oꝑat̉. Qd̓ vtiqꝫ falſum ē. qꝛ lꝫ ſenſus cōisſit potētia natural̓r habituata ſpū ſenſitiuo ex ſe ⁊ ꝑ ſeqd̓ nō ꝯuenit alijs ſenſibꝰ. tn̄ nō ē potentia ſenſitīa naturaliter ⁊ ꝑ ſe habituata ſpē ſicut nec exterior ſenſus ſꝫ illāa re ſuſcipit mediante exteriori ſenſu nō cauſaliter influēte ſed quodamō miniſterialiter ſeruiente.Quartum dubium eſt.Utꝝ ſimplex magꝭ ſit ſenſibile mixto Et videtur ꝙnō. qꝛ color rubeus plus mouet viſum qͣꝫ color nigerSol̓o Sic. vt d̓t ph̓s in textu Mixta em̄ obſcurantſe inuicē qn̄ alterat̉ alteꝝ ab altero. Et hͦ nō accidit niſiin his ſenſibilibꝰ in qͥbꝰ fit vnū ſenſibile actu mixtum exvtriſqꝫ cōmixtꝭ Ad argumentū dd̓m ẜm Albertuꝫꝙ ꝑ ſenſibile ſimplex intelligit̉ ſenſibile qd̓ formal̓r acceptum ſe hꝫ in rōne habitꝰ ⁊ nō ꝑ modū pͥuatōnis. cuiuſmodi eſt color niger qͥ ē pͥuatio albedinis mō ſupͣ tacto.Dixi formal̓r. qꝛ nō ītelligit̉ de eo ſimplici qd̓ formal̓racceptū ſe hꝫ in rōe poſitiui habitꝰ. ſꝫ ſolū material̓r. cūiuſmodi ſunt ſapor ⁊ odor illi ꝓportionabiles. q̄ vtiqꝫ ꝑfectiꝰ mouēt ſenſum fortiori motu ip̄o mixtoQuintum dubium eſt.Utꝝ tp̄s aliqd̓ ꝓpter ſui ꝑuitatē poſſit dici inſenſibile.Et videt̉ ꝙ ſic. qꝛ ꝟtus paſſiua eſt ad minimū determinata pͥmo celi. Senſus at ꝟtus paſſiua ē ſcd̓o de aīagͦ p̄t dari aliqd̓ ꝓpt̓ ſui ꝑuitatē inſenſibile. Cōfirmat̉.qꝛ tp̄s nō ē ſenſibile. ſꝫ intelligibile. cognoſcit̉ em̄ ab eo aqͦ cognoſcit̉ nūerꝰ. nūerus āt ꝓprie cognoſcit̉ a numerante aīa qͣlis ē ītellectīa In oppoſitū ē ph̓us in textuSol̓o Cēpus ſentit̉ ꝑ accn̄s ꝑ hͦ ſcꝫ ꝙ ſentimꝰ motū qͥtꝑe menſurat̉. eo em̄ dicimꝰ tꝑs eē ꝑ accn̄s ſenſibile velinſenſibile qͦ motū aliquē dicimꝰ ſenſibilē vel īſenſibilemEt qꝛ actꝰ ſentiendi cuiuſlibet ſenſus mēſurat̉ tꝑe. iō ꝑactū ⁊ motū ſentiēdi qͦ ſenſu cōi ſentimꝰ nos ſentire etiāꝑcipimꝰ tp̄s. Et cū nullꝰ actꝰ ſentiendi ſenſus exteriores adeo paruus ſit qͥ ſenſum cōeꝫ lateat. quicqͥd em̄ ſenſus exterior apprehēdit hͦ ſenſuꝫ cōem latere nō p̄t. īmoip̄m app̄hēdit ⁊ exteriorē ſenſus actū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s tp̄s. ⁊ ſicnō ē tp̄s mēſura actꝰ ſentiēdi īſenſibile ꝓpt̓ ꝑuitatē. Siāt loqmur de tꝑe ẜm ꝙ ē mēſura motꝰ alteriꝰ qͣꝫ ſenſus