Li. de ſen. et ſenſa. Trac.iij. orielibili exteriori. ſiꝫ
¶ Sed ꝯtra. d̓r in fine textus ꝙ ſapores ſicut odores diſfundunt̉ ꝑ mediū ſucceſſiue ¶ Sol̓o. vtiqꝫ verū eſt ſapores ſucceſſiue in humido diffundi vt d̓r in textu. qꝛ ſtꝭ qͣlitates ꝯtrariū hn̄tes. extēſibiles etiā ad extēſione ſubiecti. ⁊ ſil̓r d̓r de qͣlitatibꝰ tāgibilibꝰ. Sꝫ non eſt tn̄ tēporalis ordo prioritatis quo prius ſit in medio qͣꝫ in ſenſu. cuꝫmedium ſit intrinſecum organoTerctum dubium eſtUtrū audiēs ſil̓ audit ⁊ audiuit. vel aliqͦ ſenſu ſentiēs ſilſentit ⁊ ſenſit. ¶ Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ intellectus noſter intelligit cū cōtinuo ⁊ tꝑe. gͦ maxime ſenſus ſentit tꝑe cōtinuo. actus aūt qͥ ꝯtinuo tꝑe mēſurat̉ nō hꝫ ſil̓ fieri ⁊ factūeſſe. ⁊ ita cū ſentire ſit in tꝑe non vident̉ ſil̓ eſſe ſentire etſenſiſſe. ¶ Sol̓o. cuiuſlibet ſenſus ſentire ſil̓ eſt cuꝫ ſenſiſſe.vt d̓t ph̓s in textu. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ in om̄i mutatōe inſtātanea. ſil̓ in nūc tꝑis ſtꝭ mutari ⁊ mutatū eſſe. Nūc tꝑisdico qꝛ inſtāti nature mutatio mutatū eē precedit. cuꝫergo ſentire ſit inſtātaneū ⁊ in nūc tꝑis fiat. ſimul ſunt inſtanti tꝑis ſentire ⁊ ſenſiſſe. licet nō inſtāti nature ¶ Adrōem dd̓m ꝙ ſentire accipit̉ dupl̓r. Uno mō ꝓut eſt patiēdo formā rei ſenſibilis ſuſciꝑe ⁊ ſic fit in inſtāti tēporisScd̓o mō accipit̉ ꝓ actōe hmōi paſſionē ſequēte quo ſentire d̓r qͥ de ſenſibili ſenſibile iudiciū hꝫ. ⁊ hoc mō fit cū cōtinuo tꝑe. ſicut cuiuſlibet potētie organice oꝑatio. licꝫ em̄paſſio firmata ſit in eodē motu cū actiōe. ⁊ ꝑ ꝯn̄s rōe motus ſeu mutatōis. inſtātanea ſit paſſio vel tꝑalis. ⁊ etiamactio. ⁊ ecōuerſo. vt ſi in mutatōe fundent̉ ſunt inſtantanee. etſi in motu ꝓprie dicto ſunt ſucceſſiue. tn̄ qͥa ſentirenō eſt actio inferes paſſionē ſenſus a ſenſibili ſed eā ſequit̉Ideo nō repugnat actionē ſentiēdi tꝑalem eē ⁊ paſſioneꝫeſſe inſtātanea. Et rōne iſtius actōis tꝑalis ſentiēdi taminteriori qͣꝫ exteriori ſenſu d̓r intellectus humanus intelligere cū ꝯtinuo ⁊ tꝑe. Uerū tn̄ ꝓprie intellectus nō dicit̉intelligere cū cōtinuo ⁊ tꝑe qͣſi intellectio dicat̉ mēſuraritēpore vel etiam potētia ſenſitiua ſibi ſubſeruiens. Sedquia non intelligit ſine phātaſmate. phātaſma aūt eſt reigēporalis ⁊ cōtinuitate quantitatis habentisQuartum duorum eſt.Utrū idem ſonus numero veniat ad aures diuerſorum.¶ Et videt̉ ꝙ ſic. qꝛ diffuſio ſoni ſit ꝑ modū motus ꝓiectoꝝ vt d̓t. p. ſed ꝓiectū ē vnū ⁊ idē nūero in toto motu. gͦſonus erit vnus numero. Et hoc ꝯfirmat̉ dicto platōnis dicētis. Unū ⁊ idē verbū numero fieri in auribꝰ diuerſoꝝ. ¶ In oppoſitū eſt dcm̄ ph̓i ⁊ pluriū alioꝝ dicentiū hoc eſſe impoſſibile. ¶ Sol̓o. diſtinguendū eſt de ſono. Nā ſonus accipit̉ dupl̓r. Uno mō ẜm eē reale qd̓ hꝫin medio ꝑ motū localē. Scd̓o modo ẜm eſſe intētionale.Primo mō ſonus accipit vnitatē numeralē ab aere veluta ſubiecto. ⁊ ꝓpterea ſi aer maneat ꝯtinuus videtur eē ⁊manere ſonus vnus numero. ſed ad diuiſionē aeris diſcōtinuat̉ ſonus. Uerū ſi aer cōtinuus māſerit. ⁊ tn̄ ſonꝰ nōſit in aere ẜm vnū motū. iteꝝ nō erit vnus ſonus. ſicut nōeſt vna albedo q̄ eſt in diuerſis ꝑtibꝰ parietis indiuiſi. dūmodo fuerit ſitualis diſtinctio albedinis. Et qd̓ plus eſtſi motus localis quo defert̉ ſonus in aere ſit ꝑ diuerſas inundatōes multiplicatus tūc etiā nccārio erit ſonꝰ multiplicatus iuxta inundationes diuerſas ſicut motus ibimultiplicat̉. Nō eſt em̄ aer ſubiectū qd̓ ip̄ius ſoni. niſi perſubiectum qͦ. qd̓ eſt motus violētus ip̄ius aeris Et qu
non venit ad aures diuerſoꝝ ſub continuitate ⁊ vnitatevnius motus aeris. iō nō eſt vnus ſonus ad diuerſas aures ꝓlatus. Si vero cōſideret̉ ſcd̓o mō. tunc dd̓m ꝙ aliꝰſit ⁊ alius numero. ⁊ ẜm illos qͥ dicunt intentiōem ſoni inmedio ſubiectari. Scd̓m illos aūt qͥ dicūt intentiōem nōindiuiduari ꝑ mediuꝫ nec habere eſſe numerale in medio.cōtrariū dici p̄t Un̄ ꝓprie ẜm illā opinionē loquēdo intentio nō d̓r habere vnitatē numeralē. Illa em̄ cōpetit rebꝰ.intentio aūt nō eſt res ſed rei intentio ſeu ſil̓itudo. ⁊ iō nōhꝫ rei realis vnitatē neqꝫ diuerſitatē. ſicut nec virtus adrem d̓r eſſe res ſed ad rē. ¶ Ad rōem dd̓m. ꝙ nō eſt ſimile. qꝛ proiectū velut res q̄dam mobilis manet vna ⁊ eadem ꝑ totū motū. ſed ſonus nō eſt id qd̓ mouet̉. ſed aer.ſonus aūt exiſtēs in aere moto eſt in aere ip̄o. ſicut acen̄sin ſuo ſubiecto et ſicut paſſio ex eius motu cauſata. ita ꝙeſſe ſoni et eſſe motus ſimulſunt. ¶ Ad dictū aūt platonis dd̓m ꝙ ea facilitate qua aſſumitur cōtemniturQuintum dubium eſtUtrū lumē ſit ad aliquid ſicut videt̉ innuere ph̓s in textu. ¶ Sol̓o nō. cū ſit qͣlitas ſimplex pͥmi corꝑis alterantis habēs ſe ꝑ modū habitus vel diſpōnis. talis aūt nequit eſſe adaliqͥd niſi forſan fundamētaliter. Et ſil̓r nec viſibile qd̓ eſt in actu ꝑ lumē d̓r adaliqͥd niſi ẜm ꝙ refert̉ adſenſuꝫ viſus ſub rōe obiecti nec vt ſic ē adaliqͥd ẜm eē ſedẜm dici. ¶ Ad rōem dd̓m ꝙ lumē d̓r ad aliquid ſicut admotū localē corꝑis lucidi. nō qͣſi motū ſequat̉ vt cōtinuꝰeſt. ⁊ vt eſt in rōne mutari acceptus ſed rōe mutati eſſe.ſeqͥtur em̄ finē motus qui cū ſit indiuiſibilis ⁊ in momento. gͦ etiā illuminatio indiuiſibil̓ eſt et in momēto. Un̄hoc ꝙ corpus lucidū cōtinue mouet̉ non ſeqͥtur ꝙ lumīsdiffuſio ſit ꝯtinua. qꝛ lumē fit pn̄s medio. ſil̓ ⁊ in inſtāti ꝓtota ꝑte ad quā extēdit ſe vis illumīatīa corꝑis lucidi. vteo inſtāti qͦ ſol pn̄s ē hemiſperio. totū ē ſubito illumīatūSextum dubium eſt.Utrum cōtingat aliquā alteratiōem eſſe inſtantaneam.¶ Et videt̉ ꝙ ſic. Nā illumīatio inſtātanea ē Et cōfirmat̉ auctoritate ph̓i in textu adducētis etiā de hoc exemplū de ꝯgelatōe. ꝯtingit em̄ inqͥt totam aquā ſil̓ ꝯgelari.¶ Sol̓o. Alteratio ꝓprie dicta q̄ eſt motus ꝓprie dictuseſt tꝑaliter ſucceſſiua ſicut motꝰ local̓. qꝛ q̄libet talis alteratio eſt de ꝯͣrio in ꝯͣriū. Un̄ ſicut in motu locali tp̄s cōmēſurat̉ diſtātie magnitudīs ſuꝑ quā fit motꝰ ita in motu alteratōis ꝓprie dicte tp̄s ꝯmēſurat̉ diſtātie eē intenſibilis forme fluetis de ꝯͣrio in ꝯͣriuꝫ. Un̄ plus tꝑis reqͥrit̉ad hoc ꝙ ex calido fiat frigidū qͣꝫ tepidū. Oīs gͦ alteratio qͥ eſt inter ꝯͣria ꝑmiſcibilia ad inuicē ſꝑ ē ſucceſſiua. Illa aut q̄ eſt de pͥuatione in habitum ſeu de nō ſubiecto inſubiectū eſt inſtātanea ſicut illumīatio q̄ nō eſt motus ſꝫmutatio quedā Et talis alteratio eſt ab aliqͦ fine motuset non eſt a motu continuo. ⁊ ſic etiaꝫ qꝛ generatio eſt abaliquo fine motus alterationis ipſa eſt inſtātanea. ¶ Etper hoc patet ſolutio ad primā rōem. ¶ Ad ſcd̓am dicēdum ꝙ cōtingit aquā ſimul cōgelari non ſic quaſi ſubitoforma frigiditatis congelatiue fiat in aqua. quoniā eſt decōtrario in ꝯtrariū inter que nō eſt mutatio nec alteratioque poteſt eſſe ab aliquo fine motus. Sed ſic intelligiturqꝛ nō vna ꝑs prius alterat̉ alia. et ſic non eſt ſucceſſio quoad ꝑtes alterabilis. ita ꝙ vna ꝑs aq̄ prius congeletur. etſic ꝯn̄ter alia ſed eſt ſucceſſio totius ꝑtis cōgelabilis aq̄