Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Odor eſt qualitas a fumali euaporatōe diſtīcta

econtra eſt odor in ſicco. tn̄ paſſo a ꝯplexionalihumido. Cōcluſio. Igitur cum ſapoꝝ genus eſt nobis notius accipimus odores ꝓportionabiliter a ſaporibus. Prima ꝓpō quantū ad primā partē pꝫ. qꝛ ſapor odorſolū inueniunt̉ in his que nata ſunt nutrire. elementa em̄neqꝫ nutriunt neqꝫ odorabilia ſunt inquantuꝫ in ſua ſimplicitate accipiunt̉. non ſint ſub̓e ſed qͣlitates ſenſibiles. ideo dicunt̉ accn̄tia que nutrimentuꝫ vt hmōi conſequunt̉. Et qꝛ ſunt accidētia que atteſtant̉ ſuꝑ ꝯplexione nutrimenti. ideo dicit̉ ſequela cōplexionis nutrimentinon tamē ſequunt̉ nutrimentū abſolutē. ſed rōne mutueactōis humidi ſicci. ꝑficit̉ calido. Humidū em̄ ſic qͣlitates ſunt paſſiue ſunt adinuicē actiue niſi mediāte calido digerēte. Un̄ dictū eſt in textu frigus hobetat ſapores exterminat odores. Uerū tn̄ eſt frigi accn̄s etiā ad ſapores operat̉. nam vaporabiliterdiffundit̉ humidū ſapidū in cibo. ita propter hoc ſaporeius eſt adunatus. tūc frigidū ꝯſtringit̉ humidū adcentrū adunat̉. et ita ſapor ſui adunatione fortificatur.Quantū ad ſcd̓am ꝑtē pꝫ. qꝛ licet habeāt idē ſubiectū qd̓videlꝫ ip̄m nutrimentū. tn̄ quo ꝓximū. qꝛ ſaporis ꝓxi ſubiectū eſt humidū cōplexionale. odoris ſiccū complexionale Differēter aūt ſequunt̉ nutrimentū. Nam ſapor ſeqͥtur nutrimentū vt dictū eſt. et hoc īmediate. ſedodor mediate ſcꝫ mediāte fumali euaporatione Scd̓aꝓpō ptꝫ quantū ad primā partē. qꝛ illud eſt ꝓpriū ſubiectum ſaporis qd̓ in ſe nullū hꝫ ſaporē actu. cum ſapor ſitpaſſio nutrimēti qd̓ actu humidū eſt oꝑtet ſubiectumſaporis ꝓximū ſit humidū inſipidū. hoc vel aque vl̓ aeris. aeris. qꝛ hoc eſt humidū ſpūale non incorꝑabilenutrito. oꝑtet ſit humidū aqueū. purū ſed ꝯplexionale. paſſum a ſicco ꝯplexionali. hoc calido digerente.ſicut ph̓us declarat in textu. ideo varie digeſtiones varios faciunt ſapores. Dicit aūt Albertus ſit paſſiohumidi facta a ſicco ꝯmixto ſubam humido. ſed potius eſt humidi in quo eſt virtus ſicci. ideo eſſe ſaporiseſt ſimplex. licet em̄ humidū ſine cōmixto ſicco non nutriat. tn̄ ſubiectū ſaporis eſt ſiccū ſed humidū. eſſe ſaporis in ipſo eſt alteratio humidi ſicci virtutē calido agēte termināte. Quantū ad ſcd̓am ꝑtē pꝫ. qꝛ licet odorisſubiectū qd̓. idē ſit ſubiecto ſaporis. tn̄ ſubiectuꝫ quo.oppoſitū eſt. humidū ſed ſiccū. quodlibet ſed ſiccumcōplexionale nutrimētale. Reſultant ſapor odor exeiſdē pͥncipijs eiuſdē nutrimēti. cōtrario tamē. qͥa qd̓eſt paſſiuū in odoribꝰ eſt actiuū in ſaporibꝰ. econuerſo. Concluſio quantū ad primā ꝑtem pꝫ ex dictis in textu ꝓpter certitudinē em̄ guſtus ſuꝑ olfactuꝫ in nobis. ſapoꝝ genus nobis notius eſt qͣꝫ odoꝝ genus. Et qꝛ ex eiſdem pͥncipijs ꝯtrarijs ad inuicē agentibꝰ cōtrario ordīedepēdent ſapores odores. ideo habent ꝓportionabilesſpes. licet nobis ineqͣliter notas. quapropter ex ſaporibusodores accipimus. cognoſcimus. nominamus Scd̓s diſcurſus. Maior Ab inuicemſeꝑabilia realiter identificant̉ ſubſtātialiterMinor. Odor fumalis euaporatio ſeparant̉ hoc modo Cōcluſio Quapropterfalſa eſt eorum opinio qui dicūt odor ſit huiuſmodi euaporationis reſolutio

Maior ꝓbat̉ illā maximā.. qͣrto metaphyſice dicētis illa eſſe eadē ſub̓aliter que eadē generatione generant̉et eadē corruptione corrūpunt̉. Sed que ſunt ab inuicērealiter ſeꝑabilia non generant̉ eadem generatione neqꝫeadē corruptione corrumpunt̉. ſunt eadeꝫ ſub̓aliter Preterea. differunt drn̄a reali ſunt realiter diſtincta.qꝛ drn̄a diſtinguit ſeꝑat. Sed ab inuicē ſeꝑabilia differūt drn̄a reali. ſunt ſub̓aliter diſtincta. Nam eodeꝫaliqͣ ſunt diſtincta ſunt ſeꝑabilia. Nam ſi realiter inſecūda oꝑatione intellectus aliqͣ ſint ſeꝑabilia. illa etiamſunt realiter diſtincta. Que aut in pͥma oꝑatione tm̄ ſeparabilia ſtꝭ minꝰ diſtinguunt̉. hoc diuerſimode ẜm diuerſos gradus. plus diſtinguit̉ paſſio a ſuo ſubiectoqͣꝫ materia forma ab eo cuiꝰ ſtꝭ. plus materia diſtinguit̉ a toto qͣꝫ forma. plus forma ꝑtis qͣꝫ forma totius.et plus forma totius modūgeneris vel drn̄e deſignata qͣꝫ definitio ex vtriſqꝫ ſimul. Et ſic loquēdo de diſtinctione generalit̓. ſicut om̄ia ab inuicē ſeꝑabilia ſtꝭ diſtinctaita om̄ia inſeꝑabilia ſtꝭ diſtincta. Minor pꝫ teſtimonio ph̓i oſtēdentis odorē inueniri in aqͥs in qͥbuseſt reꝑibilis fumalis euaporatio. ſeꝑant̉ igit̉ loco. Separant̉ etiā ſubiecto. qꝛ fumalis euaporatio cum ſit ſub̓ahabet ſubiectū. Odor aūt ſenſibilis qͣlitas eſt exiſtens incorꝑe odorabili ſicut accn̄s eius. Concluſio ſeqͥturex p̄miſſis. Pro eius tn̄ clariori veritate aduertenduꝫ eſt nobis ſermo de fumali euaporatione vel vapore aterra vel aqͣ elementis ſimplicibꝰ reſoluta. ſed de exalatione a corꝑe cōplexionato ſeu mixto reſoluta. diſtincta a vapore. De duplex inuenit̉ opinio. ẜm Albertū. quidam ph̓i ſcꝫ plato eraclitus dixerūt odorē eſſe fumaleꝫeuaporatōem rei odorabilis. Et hanc opinionē imitat̉Auicēna cōcedens mediū ſenſus eſſe nccāriū ad hoc fiat ſenſus ẜm actū. ſꝫ ad bene eſſe ip̄ius. ideo d̓t ſialiqd̓ ſenſibile cōiungi poſſet ſenſui ẜm eſſe ſpūale ſine medio. tunc exigeret mediū. vt pꝫ de lumine qd̓ ſine medio videri poteſt. tale d̓t eſſe euaporationem. qꝛ illa ſpiritualis eſt. Areſtoteles aūt quē imitat̉ Auerrōis cōmentator d̓t expreſſe odorē eſſe qualitatē a fumali euaporation diſtinctā vt expreſſe d̓t et oſtēdit in textu. licet qͥdamaſſerūt Areſtotele ip̄m intelligētes dixiſſe odorēfumalē euaporationē. Quod cōfirmat̉. qꝛ ſi odor eſſet fumalis euaporatio ſenſibile realiter veniret ad ſenſum et egeret medio niſi ad bene eſſe. quod falſum eſt. qꝛ ſenſus eſt ſuſceptiuus ſpēꝝ materia. Preterea nonveniret corpus odorabile ad ſenſum olfactus niſi per aliquod ſue materie qd̓ falſum eſt. Solet iſtud etiam cōfirmari experimēto. qꝛ in cede grandi facta in terra grecoꝝvenerūt ad cadauera vultires tigrides ab odore tractiqui nunqͣꝫ antea in terra illa viſi fuerant. locus vbi pͥusviſi fuerant diſtabat a loco cedis ſpacio quingētaꝝ leucaꝝ. Per tantū aūt ſpaciuꝫ fumalis euaporatio diffundi poteſt cum fumus ſit q̄dam ſub̓alis pars corporis fumātis. reſolutus ab ipſo. ꝓpter quod fumās leuius efficitur quādo multū fumauerit. cum ergo a corꝑe odoriferoodor diffundat̉ ſpherice orbiculariter poſſet a corꝑbus illis in tam modico loco cōtentis fuiſſe diffuſus cuculariter ad ſpaciū quingentaꝝ leucaꝝ. eſto etiā fumꝰfuiſſet adeo rarus ſicut ignis. quod eſt impoſſibile. quiaex vno pupillo terre fiunt ſolum mille pugilli ignis. Adillud tamē experimentū rn̄dit Auicēna non ꝑceperuntodore cadauera hmōi ſed viſu. cum em̄ altiſſime volentacutiſſimi viſus ſint. ideo cum quāto vidēs fuerit ſitu al-

D iij.6