Plſca ēDe Sapore
ſenſibilia ꝓpria. ſꝫ cōia aꝓprijs diſtincta Tercia falſitas ēdemocriti qͣ reduxit ſpēalit̓ ſenſibilia viſibilia ſiue colores ad figuras. Dixit em̄ nigꝝ eē aſpeꝝ. qꝛ ſcꝫ vna ꝑseiꝰ alteri ſuꝑeminet eā obūbrando. ⁊ albū eē leue. qꝛ ineo ꝑtes eqͣliter iacētes ſe nō obūbrant. Sil̓r ſapores reduxit ad figuras eo qꝛ in ſaporibꝰ inuenit̉ acutū ⁊ obtuſum ſicut in figuris. ⁊ ī hoc eqͥuocatōe deceptꝰ fuit Hācꝯ. xv. lAt falſitatē qͦ ad ſapores oſtendit ph̓s tribꝰ rōnibꝰ. Prima. qꝛ nullus ſenſus cognoſcit figuras. qꝛ ꝓpria ſenſibilia etſi eſſent alicui ſenſui ꝓpria. maxime eēt viſus qͥ oīaſenſibilia cognoſcit qd̓ falſum ē. In libro em̄ de aīa ꝓbatū eſt ꝙ ſenſibilia cōia ꝑ ꝯn̄s ſentiunt̉ Sꝫ ſi ſapores eētfigure ſeq̄ret̉ ꝙ guſtu maxime ſentirent̉ figure ⁊ figuraꝝdrne. ⁊ ſic intellectu ad guſtū ꝯuerſo maxime cognoſceremus geometricalia. ſcꝫ figuras ⁊ alia ſenſibilia cōia qd̓falſtim ē. Scd̓a rō. qꝛ oīa ſenſibilia ꝓpria hn̄t ꝯͣriū. ſicutin colore pͥma ꝯͣria ſunt albū ⁊ nigꝝ. In ſapore dulce ⁊amaꝝ. Figure āt nihil ē ꝯͣriū. gͦ ſapores nō ſunt figureSi em̄ eſſet ꝯtrarietas in figuris. maxime eſſet inter figurā circularē q̄ eſt ſimpliciſſima ⁊ pologoniā q̄ ē plurium anguloꝝ ex lineis rectis cōpoſita. ſꝫ figura circularſeu circūferens non videt̉ alicui ꝯͣriari. Debēt em̄ ꝯͣriamaxime diſtare. ſꝫ qͣlibet figura poligonij p̄t dari poligonior. Tercia rō. Figure ſunt infinite ẜm nūeꝝ angulorum ⁊ lineaꝝ. Si gͦ ſapores eſſent figure. ſapores eſſentinfiniti. qd̓ falſum eſt. qꝛ nō videt̉ qͣre vnꝰ ſapor ſentiret̉et nō alius. Si āt eſſent infiniti ſentiri nō poſſent. quiaſenſus nō diſcernit infinita. Epilogādo gͦ ꝯcludit ph̓sꝙ de ſapore ⁊ guſtabili qͥdē hoc mō determinatū ē. Dealijs āt ſapoꝝ paſſionibꝰ cauſatꝭ ex calido digerente q̄ꝓpriā reqͥrūt ꝯſideratōem aget̉ in libro de plantisCirca iltuo capitulū.Lopoſitū incidūt q̄dā textualia dubia. Primū ē An cōuenient̓ poſt tractatū de coloribꝰ ꝓxime ⁊ īmediate ph̓sdeterminet de ſaporibꝰ Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ pͥus eēt determinandū de ſonis ⁊ de odoribꝰ. eo ꝙ maiorē hn̄t ꝯuenientiā cū colore. tum qꝛ ſpūaliores ſunt. tum qꝛ ſentiūt̉ꝑ mediū extrinſecū. cū gͦ ordo ꝓceſſus ſcientifici debeateē ꝑ ſil̓ia. incōuenient̓ pͥus determinat̉ de ſaporibꝰ Solutio Sic. vt d̓t ph̓s. qꝛ a notioribꝰ nobis ad minꝰ notaꝓcedēdū ē. Sapores aūt ſunt nob̓ odoribꝰ notiores.pͥus qͣꝫ de odoribꝰ mētio fiat ꝯueniēter p̄mittit̉ tractatꝰde ſapore. Maior manifeſta ē. ꝓpriū eī nob̓ ē diſcurrererōnādo de noti noticia ad ignoti noticiā. ē gͦ a notioribꝰꝓcedēdū Sꝫ minor pꝫ. qꝛ guſtū habemꝰ optimū īqͣꝫtūqͥdā tactꝰ ē. olfactū ꝟo īꝑfectōreꝫ Ad rōes Ad pͥmādd̓m ꝙ ꝓceſſus nr̄e cognitōis debet eē ꝑ ſil̓ia ceterꝭ paribus ⁊ niſi aliud īpediat. ſic ut accidit in ꝓpoſito. Qd̓ ātd̓r de ſono ſoluit̉ ꝑ hoc ꝙ lꝫ ſonus nob̓ forſan certior ſit.tn̄ qꝛ vt qͥdā dicūt idē ē eē ſoni ẜm ꝙ īmutat ſenſuꝫ ⁊ ẜneiꝰ naturā. ⁊ hoc potiſſime qͦ ad eius drās q̄ ſunt vocesẜcatiue. vel maxime qꝛ eiꝰ eē ſtat in fieri. de qͦ cū ſatis inlibro de aīa determīatū ē. Ideoqꝫ hic de ſono nō determinat. ſꝫ ſtatī pꝰ tractatū de coloribꝰ. de ſaporibꝰ mētionem facit. Et ſil̓r lꝫ tāgibiles qͣlitates ſint nob̓ notioresqͣꝫ ſapores. ⁊ ꝑ ꝯn̄s pͥus de eis eēt determinādū. tn̄ qꝛ deeis ſufficient̉ determīatū ē ī libro de generatōe. ⁊ in libromethauroꝝ. ideo de illis hic nō fit mentio.Secundum quorum eū
Utꝝ olfactū hō ceteris aīalibꝰ habeat peiorē. Et videtur ꝙ nō. qꝛ ꝑcipit odores delectabiles ꝑ ſe qͥ a brutꝭnō ꝑcipiunt̉ Sol̓o. Homo hꝫ olfactū peiore ceterisſenſibꝰ. ⁊ ceteris fere aīalibꝰ q̄ ꝑfecta ſunt ẜm numeꝝ ſenſuū. Primū ptꝫ. qꝛ lꝫ in natura potentie. excellentior ſitolfactus guſtū ⁊ tactu. qꝛ ſpūalior virtus aīe. tn̄ ꝓportionabiliter loquendo viuacitas ⁊ ꝑfectio exercitij illiꝰ potētie ī hoīe īꝑfectior ē alijs ſenſibꝰ. ⁊ hͦ qꝛ plerūqꝫ organūolfactus in quo eſt vis olfactiua hyꝑboli cerebri īpedit̉ ⁊indiſponit̉ in hoīe. Nec in hoc culpari p̄t natura cuiꝰ ordinata ē actio. qꝛ cū ſit ille ſenſus minime neceſſariꝰ hoīnatura ordinauit organū ſub cerebro. vt inſpiratōe odorum qͥ diffundunt̉ calore. humiditas ⁊ frigiditas cerebri mitigarent̉. Scd̓m ptꝫ. qꝛ hō in ꝓportione ſui corꝑisſicut magnitudine cordis excedit cetera aīalia. Ita etmagnitudine cerebri qd̓ ē frigidū ⁊ humidū. Qd̓ etiamꝯgruit vt in hoīe organa interioꝝ ſenſuū ꝑfectiꝰ diſtinguant̉. ⁊ ꝑ ꝯn̄s eo ꝑfectiꝰ intellectui ſubſeruiāt. Et cūꝓxime ſub cerebro coilocet̉ organū olfactꝰ in hoīe. igit̉frigiditate ⁊ humiditate cerebri a ſua viuacitate in hoīeimpedit̉. ⁊ qn̄qꝫ ꝑ accn̄s ꝓpt̓ deſcenſum rheumatū oīnoimpedit̉. Dixi notant̉ (tere) ꝓpt̓ q̄dā aīalia aqͣtica qͦꝝcerebra inquit Albertꝰ ſunt valde frigida q̄ forſan nol̓hn̄t peiorē olfactū Ad obiectum dd̓m ꝙ bruta aīaliahmōi nō vident̉ ꝑcipere. qꝛ cū eis nō ꝯferāt ad eē indiuidui vel ſpēi. de talibꝰ nō aduertūt. vel ad eos ꝑceptosnō mouent̉. ſicut nec mouent̉ pulchritudine coloris. velharmonia ſoni. Ab his em̄ ſenſibilibꝰ ſolū mouent̉ q̄ cōferunt eis ad nutrimentū vel ad ſpēm. Ueꝝ ſi odoresqͥdā fetidi adeo ſunt corrupti ꝙ etiā īſpirati fumali euaporatione officiant hmōi odores grauiter ferunt vt poſtea patebit.Tercium dubium et¶Quare hoīes boni olfactꝰ cōiter ſunt fatui Soº Habentes bonū olfactū hn̄t cerebrū infra debitā qͣꝫtitatemꝑuū. qꝛ magnitudine cerebri īpedit̉. ⁊ cū organa īterioꝝſenſuū ſitū ſuū habeant in cellulis cerebri. in modica etꝑua qͣꝫtitate cerebri nō pn̄t adeo ꝯuenient̓ diſtingui. vtorganū qd̓libet ſuū habeat ꝯplementū. Et cū ẜm ph̓mtercio de aīa neceſſe eſt intelligentē phantaſmata ſpeculari ⁊ habere vſum ꝑfectū interioꝝ ſenſuū. igit̉ ex indiſpoſitōe taliū q̄ ꝓueuit ex ꝑuietate cerebri ſeqͥt̉ defectusvſus rōis ac ꝑ hͦ exn̄tes boni olfactꝰ cōiter ſunt fatuiQuartum dubium eſt.Quare fructꝰ nouellaꝝ arboꝝ nō ſunt adeo boni ſicutantiquaꝝ ¶ Sol̓o. qꝛ in eis nō ē humidū. ita bene digeſtum ſicut in antiqͥoribꝰ Propter em̄ variū modū digeſtionis humidi ſapores variant̉. In ſignum cuius pomaacria dulceſcunt aſſa vel elixa. Unde notat Albertusꝙ calor ſolis ſeu celeſtis in humidum fructuum agendo. primo determinat ipſum ad eē humidi ꝯplexionalisDeinde reſudat ſuper fluum humidum quod vaporabiliter eſt in eis calore ſolis. Et quia hoc humidum eſtvaporoſum. et humidum vaporoſum ſi debeat fieridulce hoc fit cum egreſſu caloris quem fructus contrahunt. a loco ſue generationis. ſicut vinum quandobullit in vua anteqͣꝫ vindemietur. Deinde oportet ꝙfructus iaceant ad tp̄s qn̄ bullit humidū eoꝝ. ſicut vi-