eſt in celo ⁊ in terra ꝙ hic ⁊ ibi (omnia quecūqꝫvoluit) vel in corporalibꝰ vel in ſpiritualibꝰ (fecit) per qd̓ omnipotens apparet ⁊ ita ex facturapoterunt comprobare factorē ⁊ operibꝰ ſentiredei pn̄tiam. Deſiſtant ergo homines cōtra euꝫloqui cogitare vel oꝑari ꝑuerſe qꝛ ſuū facere etiudicare conſiſtit in ſola voluntate. Noſter quidem deus talis eſt ⁊ tam potens apparet ex operibus ꝙ ipſi nō pn̄t dicere de dijs ſuis qꝛ.Simulacra gentiū argentū et aurū opera manuū hominū.Simulacra gentiū) .i. idola ⁊ imagines qͣstanquā deos colunt ⁊ dicit̉ ſimulacrū qꝛ ad ſimilitudinē alicuius hominis mortui fictū. ſūt(argentū et aurū) quo ad materiā de qua ſuntquam fecit deus hoc eſt ſunt creatura nō creator: habent quidem gentiles ⁊ lingnea ⁊ erea etmarmorea ⁊ terrea ſed precioſiora ponit quoꝝmateria charior habet̉ et quibꝰ maior reuerentia exhibet̉ vt qui erubeſcit in his facilius erubeſcat in ceteris ⁊ ſunt (oꝑa manuū hoīm) quoad formā ſtulticia hominuꝫ ſuꝑ additā hoc eſtſunt factura nō factor. Sunt ergo manu hominum ſed formata nō hn̄t membroꝝ officiaUnde ſubdit.Os habent et nō loquentur: oculos habent et nō videbunt.Os habent) ſcꝫ ſcd̓m hominis ſimilitudinē(et nō loquent̉) .i. non habent loquendi potentiam: homo ergo illis melior eſt qͥ loquit̉. hocenim ꝓpriū eſt homini ſcꝫ loqui cetera vero queſequunt̉ cōmunia ſunt homini cum beluis vtnō ſolū homines ſed etiā beluas ſcias ſimulacris eſſe anteponendas. Sequit̉ (oculos hn̄tſcꝫ in apparentia ⁊ nō in veritate (⁊ nō videbūt).i. carent debita oculoꝝ oꝑatione.Aures habent et non audient: nares habent et non odorabunt.Aures habent) ſcd̓m apparentiā nō ſcd̓m veritatem (⁊ nō audient) nec poſſunt in oꝑationēauribꝰ deputatā (nares habent) in apparentiaet nō in veritate (et nō odorabunt) nec gaudentnarium operatione.Manus habent et nō palpabūt: pedeshabent et non ambulabunt: non clamabunt in gutture ſuo.Manus habent) ſcd̓m apparentiā nō ſcd̓mveritatē (et nō palpabunt) nec poſſunt in debitam manuū operatōnē hoc etiā ſymie pn̄t quemanibꝰ cōtrectant ⁊ meliores illis ſunt (pedeshabent) ſimilitudinarie ⁊ nō vere (et nō ambulabunt) exercendo pedū officiū ⁊ ſimiliter licetvideant̉ habere guttur (nō) tn̄ (clamabūt ī gutture ſuo) nec habent eius vſum. Unde melioreſt illis beſtia que ſi nō loquit̉ clamorē tn̄ habet in faucibꝰ. Meliora ergo ſunt aīalia brutaque ⁊ vitā et ſenſum habent et ſi pudet adorarebruta animalia multo magis ſimulacra que etvita ⁊ ſenſu carent. Et qꝛ talia ſunt ſimulacra.Similes illis fiant qui faciūt ea: et oēsqui confidunt in eis.Similes illis) ſcꝫ ſimulacris (fiant) carendo vita ſpirituali ſicut illa ſenſibili. In animoſimiles efficiunt̉ dum nō emendant̉ qꝛ mēte inſenſibiles facti nec vident nec intelligūt nec diſcernunt. Non optat hoc ſed p̄dicit. Uel (ſimiles illis fiant) .i. ſimiles ſe eis eſſe intelligant vtdiſſimiles fieri laborent (qui faciūt ea) ꝑ ſculpturā vel fuſurā (⁊ om̄s qui ꝯfidūt in eis) et eaadorant nō ſolū qui faciūt. Nihil eis peius eēpoteſt qͣꝫ vt dijs ſuis ſil̓es ſcꝫ: muti: ceci: ſurdi: etoīo inſenſibiles intus fiant. Moraliter vniuſcuiuſqꝫ hoīs ſimulacrū et deus eſt qd̓ venerat̉et colit ſicut auari deꝰ pecunia: caſtrimargi deꝰventer ⁊ ſic de ſil̓ibꝰ (Os habēt ⁊ nō loquent̉)veritatē ⁊ iuſticiā defendendo vel que ad eos ꝑtinent ore nō exercēdo (oculos) ſcꝫ corꝑis (habent) ad ꝯcupiſcendū tꝑalia (⁊ nō videbūt) oculis mentis ad ꝯtemplandū eterna (aures habent) corꝑis (⁊ nō audient) precepta dei auribꝰaudiendi ⁊ cordis (nō hn̄t) corꝑis (⁊ nō odorabunt) intus chriſti bonū odorē de qͦ dicit apoſtolus bonus odor ſumus deo. MManus hn̄tet nō palpabūt) bene oꝑando (pedes hn̄t ⁊ nōambulabūt) in via dn̄i ⁊ de virtute in virtutem(nō clamabūt in gutture ſuo) Illi clamant ingutture quoꝝ vox ꝓcedit ex corde garruli veroet blandiloqui in labiorū ſūmitate. Boni veroclauſtrales ſenſus ſuos cohibētes (os hn̄t ⁊ nōloquent̉) inutilia vl̓ nociua (oculos hn̄t ⁊ nō videbunt) vana ad ꝯcupiſcendū vel delectandū(aures hn̄t ⁊ nō audient) detractōes et qͥ edificant (nares hn̄t ⁊ nō odorabūt) illicita Manus hn̄t ⁊ nō palpabunt) tangendo illicita veloꝑando mala aut inutilia (pedes hn̄t ⁊ nō ambulabūt) alicubi ſine licentia vel ad mala (nōclamabunt in gutture ſuo) ſilentiū frangendovel in corde murmurando. Ita gentes cōfidūtin ſimulacris qui iuuare nō poſſunt. Sed.Domus iſrael ſperauit in dn̄o: adiutoreorum et ꝓtector eorum eſt.Domus iſrael) .i. ſubditi in eccl̓ia (ſperauit)qd̓ nō videt̉ (in dn̄o) mundo abiecto et ideo vtꝑduret vſqꝫ in finem patientia eoꝝ (adiutor eorum in bonis agendis (⁊ ꝓtector eoꝝ eſt) cōtramala īminentia. bene aūt nō ſolū adiutor ſed ⁊
Druckschrift
Expositio in Psalterium : Mit Vorwort von Jakob Wimpfeling
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten