Druckschrift 
Expositio in Psalterium : Mit Vorwort von Jakob Wimpfeling
Einzelbild herunterladen
 

Pſalmus de myſterijs incarnatōnisChriſti ac de eius exaltatōne et magnificentia tam ex ꝑte humanitatis qͣꝫ ex parte diuinitatis.pͣs. Cix.Ixit dominꝰ domino meo: ſede a dextris meis.Auctor pſalmi ꝓpheta dauid. Titulus talis eſt Pſalmꝰ dauid. Qui titulus ſimplex ſine aliqua figura intelligendus eſt. Loqͥtur enī hic dauid myſteria incarnatōis chriſti.Materia: vtraqꝫ natura chriſti et magnificentia eius tam ex ꝑte hūanitatis qͣꝫ ex ꝑte diuinitatis. Intentio: fidem nr̄am inſtruere de oīpotentia dn̄i quō expleta obedientia deus pater illū exaltauerit et donauerit illi nomē quodeſt ſuꝑ om̄e nomē et monere fideles ad ſublimis dn̄i ſubiectōem. Snīa in generali: propheta qꝛ in p̄cedenti pſalmo egit de chriſti humilitate et paſſione: nūc in iſto pſalmo agit deipſius chriſti exaltatōe a deo pr̄e in ſua benedicta aſcenſione: de inimicoꝝ ſuorū plena ſubiectione: de eius vnitate in natura patre eterna generatōne: de eterno ſacerdotio et eius finali iudicio. Totum quippe hic ſummatim deduabꝰ naturis chriſti dicit̉ quicquid in vtroqꝫteſtamento continet̉. Tota enī ſeries veteris etnoui teſtamenti refertur ad chriſtū vel materialiter vel finaliter de ipſo tractando. aliqn̄ ẜmdiuinitatē: aliqn̄ ſcd̓m humanitatē. Lex enimet ꝓphete mittūt intellectū noſtrū ad chriſtū. totum euangeliuꝫ de chriſto tanqͣꝫ de materia eſtcontextū. Snīa in ſpeciali: ꝓpheta ergo naturam deitatis primo aꝑiens ait. Dixit dn̄s) pater ore etoris flatu ſed re et opeirs actu ſeueffectu qꝛ ſuum dicere facere eſt. (dn̄o meo) ſcꝫchriſto filio ſuo. Credendus eſt ergo filius dauid ſcd̓m carnē: et dn̄s dauid ẜm diuinitatem.Identitas noīs repetiti notat identitatē eſſentie: ſed repetitio noīs et variatio caſuū notat alternitatē ꝑſonaꝝ. ſicut enī in eodeꝫ noīe caſusa caſu inflectit̉: ſic in vna eſſentia ꝑſona a perſona gignitur vel ꝓcedit. (ſede) id eſt ſedebis etpoſt laborē quieſces (a dextris meis) .i. in potioribus meis bonis mihi conregnabis quodimpletū fuit in ſua aſcenſione.Donec ponam inimicos tuos: ſcabelluꝫpedum tuorum.Donec ponā inimicos tuos) omnes ſcꝫ infideles et credentes aut iuxta fidem viuentes (ſcabellū pedum tuoꝝ) .i. ſubiectos totaliter tue voluntati et imperio. aut volentes etex hūilitate. aut nolentes et ex neceſſitate. et vthabeant locum aut gratie aut pene. Nec ſequitur: donec ponā ergo ſedebit qn̄ poſuerit qꝛdonec tenetur ibi excluſiue ſed incluſiueeterno. Ubi nota hec dictio donec qn̄ ponit̉ꝓprie ſemꝑ innuit contrariū antecedentis vtlegam donec venias. q. d. cum veneris legam.Item legam donec venias. q. d. poſtquā veneris legam. In negatione ergo ponit antecedens vt legam donec veneris: in affirmatione tollit vt legam donec veneris. Sed in theologia inuenitur in affirmatōne omnia tꝑa ponere et comprehendere vt hic ibi oculi noſtriad dominuꝫ deū noſtrū donec miſereat̉ noſtriquandoqꝫ in negatōne omnia tꝑa tollere abnegare vt ibi cognouit eam donec peperit filium ibi iſte penitebit donec moriatur. deinde loquens pſalmiſta ad dominū chriſtumſubdit.Uirgam virtutis tue emittet dominusex ſyon: dominare in medio inimicorumtuorum.Uirgam virtutis tue) id eſt regnū potentietue (emutet) pͥmo (dominus) ſcꝫ deus pater (exſyon id ē incipiet a hierl̓m Quia ibi inchoatūeſt regnū chriſti ſcꝫ eccleſia. Uel (virgam virtutis) id eſt ſermonē veritatis quia verbū predicationis primitus exiuit ab hierl̓m. Unde de ſyon exibit lex verbū dn̄i de hierl̓m ſic emiſſavirga (dominare in medio inimicoꝝ tuoꝝ) ideſt fac̄ vt qui alieni fuerant tui eſſe incipiant: etdominare inimicis tuis id eſt dignare eſſe dn̄sinimicoꝝ tuoꝝ. Ad hoc ergo hec virga virtutis ex ſyon dirigit̉ vt in medio inimicoꝝ ſuorūdominet̉ ſcꝫ in medio paganoꝝ: iudeoꝝ: hereticorum fratrū falſoꝝ quod iam fieri videmusquia dominat̉ in medio inimicoꝝ perſtrepentium nil cōtra eum valentiū cum creſcat quotidie gloria eius ppl̓os eius nomī ſubijciantur gentes. Et merito dn̄aberis qꝛ.Tecum principiū in die virtutis tue inſplendoribꝰ ſanctoꝝ ex vtero ante luciferum genui te.Tecū) eſt ad ſubijciēdos tibi inimicos (principium) ſcꝫ pater principiū omniū qꝛ vnuꝫ innatura et eſſentia principiū pater eſt principiūfilius ſed ſicut pr̄ deus filius deus tamenduo dij ſed vnus deus ſic pater principiū filius principiū tamen duo pͥncipia ſed vnūprincipiū. Sunt aūt pater filius vnū cōmune principiū ſpiritus ſancti et ipſe tres perſonevnū cōmune principiū creaturarū hoc autemprincipiū videbit̉ tecū eſſe hic ſed (in die virtutis tue) .i. in claritate diuinitatis tue qn̄ vide-