Druckschrift 
In Aristotelis categorias commentarium, griech.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

χει. τούτων δὲ τὸ πρῶτον ἀριστοτέλης μὲν, καθ' ὑπόθεσιν ἔλαβε τὸ πάντας ὑγιαί-νειν, καὶ πάντας λευκοὺς εἶναι, τὸ μὴ ἐξ ἀλλήλων ἠρτῆσθαι τἀναντία, ὥσπερ τὰπρός τι δηλῶν. οὐ συγχωρήσουσι δὲ ὅσοι τ ἀναντία ἀρχὰς ἔθεντο. οἶτε ἄλλοι, καὶ οἱ ἡρα-κλείτειοι. εἰ ὰρ τὸ ἕτερον τῶν ἐναντίων ἐπιλείψει, οἴχοιτο ἂν πάντα ἀφανισθέντα.διὸ καὶ μέμφεται τῶ ὁμήρω ἡράκλειτος εἰπόντι, τῶς ἔρις ἔκ τε θεῶν ἔκτ' ἀνθρώπωνἀπολοιτο. οἴχήσεσθαι γὰρ φησι πάντα. ἐν μέντοι τῶ ἑξῆς οὐ τοῦτο δείκνυται, τὸ μὴἅμα ὑπάρχειν τἀναντία ἐν τῶ κόσμω, ἀλλ' ὅτι οὐχ ἅμα οἷόντε τοῦ σωκράτην νοσεῖν καὶ ὑγιαίνειν. οὐδὲν δὲ κωλύει ἄλλ ενοσοῦντος, ἄλλον ὑγιαίνειν. εἰ δὲ συμφωνεῖν τίς τῶ προτέ-ρω καὶ τοῦτον βούλοιτὸ τὸν λόγον, οὕτως ἂν ἐκδέξαιτο. κᾶν γὰρ μὴ ἐνδέχεται ἅμα ὑγιαίνειν τὴνσωκράτην καὶ νοσεῖν, οὐδὲ ἄλλον οὐδένα εἰὑγιαίνειν ἐγχωρεῖ νοσεῖν. εἰπάντες οὖν ὑγι-αὶνοιμεν καθ' ὑπόθεσιν, οὐκ ἄν εἴηνόσος οὐδαμου. εἰποντος δὲ αὐτοῦ περὶ τὸ αὐτὸ τῶἀριθμῶ, μὴ ἄν τὰ ἐναντία γένεσθαι, ἀντιτίθενταί τινες τὸ ἡδονὴν καὶ λύπην ἅμα γί-νεσθαι, ἐπὶ τῶ θερμῶ γλυκυπίνοντες. ἢ πρῶτον μὲν, οὐ κατὰ τὸ αὐτὸ συμβαίνει. ἀλλ' ἡ μὲνἁφὴ, ἀνίάται. ἡ δέ γεύσις, ἤδεται. ἔπειτα δὲ, ἐκ τοῦ συνυπάρχειν ἀλλήλοις ἡδονὴν καὶ λύ-πην, ἐν τῶ διψῶν τι καὶ πίνοντι δείκνυσιν ὁ πλάτων εἴτι μέμνημαι, ὅτι οὐκ ἔστι ταῦταἀγαθὸν καὶ κακόν. οὐδὲ γὰρ ἐναντία. ὁ δὲ ἰάμβλιχος ἐπὶ πεντὴν τῶν ἐναντίων ἐκτείνων τὴνλόγον, τὰ μὲν, μίγνυσθαίφη τῶν ἐναντίων, ὡς λευκὸν καὶ μέλαν, ἐν τῶ φαιῶ. καὶ γλυκυ καὶπικρὸν, ἐν τῶ ἀψινθίω. τὰ δὲ, ἄμικταεἶναι, ὡς ὑγείαν καὶ νόσον, τῶν ἰατρῶν καὶ ταύταςἐντη οὐδέτερα λεγομένη καταστάσειμιτα. ἔτι δέ φησι τῶν ἐναντίων ὅσα γεννᾶἰαὶ-τῶν γεννησάντων. τὸ δὲ, ἥττον ὡς τὸ φαιόν.τί ἓν, τοῦτοτογεννηθέν, ὅπου μὲν τὸ μὲν μ-ὅπου δὲ ἄμφοῖν μεῖζον, ὡς τὸ ἐκμείζονος καὶ ἐλάττονος συντιθέμενον. ὅπου δὲ ἀμφοῖνἔλαττον, ὡς τὸ ἐξ εὐθεος καὶ καμπυλε. καὶ γὰρ τοῦ εὐθέος, ἥττον ἐστινεὐθύ. καὶ τοῦ καμπύλο,ήττον καμπύλον. Αῆλον δὲ ὅτι καὶ περὶ ταυτὸν, ἢ εἴδηἡ γένη πέφυκεγίνεσθαι τὰ ἐναν-τία. ἕως τοῦ, δικαιο συνηδὲ καὶ ἀδικία ἐν τῆ ψυχῆ ἀνθρώπου. ἐπειδὴ περὶ τῶν ἐμμέσων καὶἀμέσων ἐναντίων λέγων ἐχρήσατο τῶ ἐνωπέφυκεγίνεσθαι ἢ ὧν κατηγορεῖσθαι, διδά-σκειτίνα ἐστι τὰ ἐνοἷς πέφυκεγίνεσθαι τὰ ἐναντία. τριχῶς δὲ τοῦ ταυτοῦ λεγομένο, ἢ γέ-νει, ἢ εἴδει, ἢ ἀριθμῶ, ἐν τοῖς αὐτοῖς τῶ εἴδει, καὶ ἐν τοῖς αὐτοῖς τῶ γένει λέγει γίνεσθαι. ὅ-ταν μὲν γὰρ τὸ σωμα ἁπλῶς λάβωμεν περὶ ὁ τ ἀναντία λευκότης καὶ μελανία, γένος τὸ αὐτὸἐλάβομεν. ἐὰν δὲ ζώου σῶμα ἐνωνόσος καὶ ὑγεία, εἴδος ἐλάβομεν ὑπὸ τὸ γένος. κᾶν μὲνπάσας ψυχὰς ὡς τῶ γένει τὰς αὐτὰς, ἔσται περὶ αὐτὰς ἐναντία τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον.ἐὰν δὲ τὰς ἀνθρωπίνας ψυχὰς ὡς εἶδος, ἔσται περὶ αὐτὰς ἀρετὴ καὶ κακία. περὶ μέντοι τοῦαὐτῶ τῶ ἀριθμῶ γίνεσθαι τάναντία, οὐ προσεθηκε. τινὲς μὲν γὰρ ὡριςμένως τήνδε τὴν φό-νησιν οἷον τὴν σολωνος, τῆ αὐτῆ ἀφροσύνη εἴπεργένοιτο, ἐναντίαν εἶναι φασί. καὶ τὴν τοῦ δεὑγεί-αν, τῆ αὐτοῦ ἐκείντο νόσω. ἀλλ' οὐ τὴν τυχουσαν τῆ τυχούση. οὐ μέντοι ὁ ἀριστοτέλης οὔ-τως ἔοικετίθεσθαι. διὸ ἐν γένει μόνω καὶ ἐν εἴδει τῶ αὐτῶ εἰπεγίνεσθαι τα ἐναντία. καὶ ἰάμβλιχος δὲ ἀκολουθῶν φην, μὴ λέγεσθαι κατὰ δεῖξιν τήνδε τὴν φρόνησιν, τῆδε τὴ ἀφο-