ΠΕΡΙΠΟΣΟΥ-οὗ δὲ ποσοῦ, τὸ μὲν, ἐστὶ διωρισμένον. τὸ δὲ, συνεχές.Πετὰ τὴν οὐσίαν, περὶ τοῦ ποσοῦ διδάσκειν ὁ ἀριστοτέλης προτίθε-ται. καὶ δεῖ πρῶτον τὴν αἰτίαν τῆς τάξεως εὑρεῖν, δι' ἣν δεύτεροντὸ ποσὸν μετὰ τὴν οὐσίαν ἐτάχθη. λέγουσιν οὖν ὅτι συνυφίσταται τῶἀᾶάνταια ὄντι τὸ ποσὸν. ἅμα γὰρ ὄντί ἐστι. καὶ εὐθὺς, ἢ ἓν, ἢ πολλὰ ἀνάγκη αὐτὸεἶναι. καὶ ὅτι τὰ πλεῖστα κοινά ἐστι τῆτε οὐσία καὶ τῶ ποσῶ. ὡς τὸ μὴ ἔχειν ἐναντίον.καὶ τὸ μὴ ἐπιδέχεσθαι τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἤττον. καίτοι τὸ ποιὸν, ἀμφότερα ταῦταἔχει. καὶ ὅτι προηγεῖται τὸ ἄποιον διαστατὸν τῆς ἐν αὐτῶ ἐγγινομένης ποιότητος.καὶ ὅτι τῶν μὲν ἄλλων ἀναιρεθέντων, οὐκ ἀναιρεῖται ἡ οὐσία. εἰ τὸ διαστατὸν κατα-λείποιτο. τούτου δὲ ἀναιρεθέντος, συνανήρηται ἡ σωματικὴ οὐσία. ὥστε συνεγγύςἐστι τῆ οὐσία τὸ ποσὸν. προστίθει δὲ ὅτι καὶ ἐν ταῖς κινήσεσιν ἡ κατὰ τὸ ποσὸν κίνη-σις, τοῦτέστιν, ἡ αὕξησις καὶ μείωσις, ἐγγυτέρω ἐστι τῆς κατ' οὐσίαν. τοῦτ ἐστι τῆς γέ-νέσεως καὶ φθορᾶς, ἤπερ ἡ ἀλλοίωσις κατὰ ποιότητα οὖσα κίνησις. καίτοι δὲ ἐγγύς οὐσατῆς οὐσίας ἡ ποσοτὴς, ἄλλη παρὰ τὴν οὐσίαν ἐστί. περὶ γὰρ τὴν οὐσίαν ἡμεταβολὴ τῆςποιότητος γίνεται. ὅταν τὸ ἐνιαυσιαῖον παιδίον εἰς μεῖζον μεταβάλλη, τοῦ εἴδουςτοῦ αὐτοῦ μένοντος. τὸ γὰρ ὑπομένον, καὶ ἀνὰ μέρος ἑκάτερον δεχόμενον, ἀνάγκη ἕτε-ρον ἑκατέρου εἶναι. καὶ οὕτως καὶ τὸ ποιὸν, ἕτερον τῆς οὐσίας δείκνυται. ὡς ἀπὸ πά-θους ἐπὶ πάθος μεταβαλλούσης αὐτῆς, καὶ ἀπὸ διαθέσεως ἐπὶ διάθεσιν. ὁ μέντοι ἀρ-χύτας, μετὰ τὴν οὐσίαν τὸ ποιὸν ἔταξεν, ὧ δέπως αὐτῆ τὴν τάξιν παραδίδους.Αδὲ τάξις αὐτῶν, ὡδε ἔχει. πρώτα μὲν τέτακται οὐσία, διὰ τὸ μόναν ταύτανὑποκεῖσθαι τοῖς ἄλλοις. καὶ αὐταν καθ' ἑαυτὰν δύνασθαινοεῖσθαι. τὰς δὲ ἄλλας, μὴ ἄνευἡ ταύτας. ἡτοι γὰρ κατὰ ταύτας, ἢ ταύτη ἐν ὑποκειμένω κατηγορεῦνται. δευτέραδὲ ἁποιότας. ἄνευ γὰρ τῶ τί ἐστιν ἡ μὲν, ἀδύνατον ποιόντι ἡμεν.τούτοις, παντός ἐστι ζητεῖν τοῦ φιλομαθῶς ἔχοντος, εἰς τί βλέπων ἑκάτερος,μὲν, τὸ ποιὸν προέταξεν. ὁ δὲ, τὸ ποσόν. ἔοικε τοίνυν ὁ μὲν ἀρχύτας, τὸ καθ' αὐτὸνοητον ὂν, καὶ ὄντως ἐν τοῖς πᾶσι γένεσι τὴν συμπλήρωσιν παρέχον, καὶ πᾶσι παρὸνἀμερίστως, καὶ ὑπ' αὐτῶν μετεχόμενον, τοῦτο προὑπάρχειν ὑποθέμενος, κατὰ τὴνπρὸς τοῦτο συγγένειαν, τὴν τάξιν τοῖς γένεσιν ἀποδεδωκέναι. το γαροῦν τὴν οὐσίανπροτάττει τῶν ὅλων. διότι τοῖς ἄλλοις ὑποκειμένη πᾶσι τὸ εἶναι ἀφ' ἑαυτῆς παρέχει.ὥσπερ καὶ ἡ καθ' αὑτὴν οὐσία τοῖς πᾶσιν ἐν δίδωσι τὸ εἶναι. ἔτι δὲ ἡ οὐσία φησὶν, αὐτὴκαθ' αὐτὴν ἐστι τε καὶ νοεῖται. αἱ δὲ ἄλλαι, οὐκ ἄνευ ταύτης. καὶ κατὰ ταῦτα οὖνσυγγενῶς ἂν ἔχοι πρὸς τὸ καθ' αὑτὸ ὄν καὶ ἀπολελυμένον πάσης σχέσεως. οὕτως μὲνοὖν ἡ οὐσία προετάχθη τῶν ἄλλων γενῶν. ἐπειδὴ δὲ τὰς νοητας οὐσίας οὐκ ἄλλως ἢκατὰ τὰ εἴδη γνωρίζομεν. καὶ τὰς αἰσθητὰς δὲ εἰ μέλλοιμεν πρὸς ἐκείνας ἀναφέ-Τ δ