τοῖς γινομένοις, ποιητικὴν αὐτὴν ἀφοριζόμεθά. καθὸδὲ τὴν διακόσμησιν τῶν λόγωντούτων αὐτὴ παρ' ἑαυτῆς ὑποδέχεται, πάσχειν εἰκότως λέγεται. καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς δὲ κᾶνμὴ οὕτως, ἀλλ' ὅμως καὶ ἐπὶ ταύτης διήρηται πολὺ τὸ παθητικὸν. καθ' ἕτέραν δὲαὖθις ἀναλογίαν, καὶ ἐπὶ τοῦ λόγου καὶ ἐπὶ τοῦ τῆς ψυχῆς νοῦ θεωρεῖται, τίς ἡ κατὰ τὸ πά-θος ὑποδοχὴ τῶν τελειοτέρων νοήσεων. καὶ ὅλως ἐνπᾶσιν ἐνοῖς τὸ μέν ἐστι, τελειό-τερον. τὸ δὲ, ἀτελέστερον. καὶ τὸ μὲν, ἐναπεργάζεται τὴν τελείωσιν. τὸ δὲ, ὑποδέ-χεται ταύτην. θεωρειταί τις ἀναλογία πάθους, καθ' ἣν τὸ μὲν, ἐμποιεῖ τὸ τέλει-ον εἴδος. τὸ δὲ, εἰς δέχεται τοῦτο ἐν ἑαυτῶ. ἀεὶ μέντοι ἀπ' ἄλλων ἐνδίδοται ἡ τοιαύτημετουσία τοῦ πάθους. κᾶν ποτεδοκῆ ἀφ' ἑαυτοῦ τί πάσχειν, οὐκ ὀρθῶς ὑπολαμβά-νεται τὸ τοιοῦτον. οὐ γὰρ κατὰ ταὐτὸν τῶν ἐν ἑαυτῶ πάσχειτε, καὶ τὴν αἰτίαν ἑαυτῶπαρέχει τοῦ πασχειν. ὥστε καὶ οὕτως ἀφ' ἑτερου γίνεται τὸ πάθος. ἡ μὲν γὰρ δρα-στήριος ἐνέργεια, δύναται καὶ ἑαυτῆς εἶναι αἰτία, καὶ ἀφ' ἑαυτῆς ἄρχεσθαι. τὸ δὲ πά-θος ἀτελες ὂν πάντη, οὐ πέφυκε πρὸς τὴν ἑαυτοῦ γένεσιν ἐξηγεῖσθαι. εἰ γὰρ τὸ ἀφ'ἑαυτοῦ τὴν αἰτίαν τοῦ ἐνεργειν ἔχον τὸ ποιητικόν ἐστι, τὸ πασχον ἀπολειπόμενονπάσης αἰτίας, οὐδὲ τὴν τοῦ πάσχειν αἰτίαν ἐν ἑαυ τῶ ἔχει. οὐδὲν οὖν ἔσται πάθημαἀπόλυτον, ὥσπερ ἦν ἀπόλυτον ἑνεργημα τὸ βαδίζειν. καὶ τοῦτο εἰκότως. τὰ μὲν γὰρκρείττονα, ἀπολελυμένα τῆς πρὸς ἕτερα σχέσεως, αὐτάρκη καθ' ἑαυτὰ καὶ ἐν ἑαυτοῖςὑπάρχει. τὰ δὲ χείρονα, δεῖται τῶν κρειττόνων πρὸς τὸ ὑποιστῆναι. καὶ ἐν τῶ ἐξηρ-τῆσθαι ἐκείνων, καὶ παρ' αὐτῶν δέχεσθαι τινὰ μετουσίαν, τοῦ εἶναι μεταλαμβάνει.χρὴ οὖν ὁμοίως τοῖς ἐπὶ τοῦ ποιεῖν διατάττεσθαι. ὅτι καὶ τῶν παθημάτων, τὰμέν ἐστιν ἀπόλυτα. τὰ δὲ, ὕπτια. ἀεὶ γὰρ συνήρτηται τοῖς ποιοῦσι τὰ πάσχοντα.ἐπεὶ δὲ διάκρισιν ἀρχύτας τοῦ πάθους καὶ τοῦ πεπονθότος καὶ τοῦ ποιήματος καὶπαθήματος παραδέδωκεν, ἄξιον ἔστι μὴ δὲ ταύτην παραλιπεῖν ἀνεξέταστον. λέγει δὲὥδε. τὸ δὲ πάθος τοῦ πεπονθότος διαφέρει. πάθος μὲν γὰρ γίνεται μετὰ' αἰσθήσεως.οἷον, θυμὸς. ἁδονα. φόβος. πεπονθέναι δὲ δύναταί τι καὶ ἄνευ αἰσθήσεως. οἷον ὁ κη-ἠρὸς τακεὶς, καὶ ὁ πηλὸς ξηρανθεὶς. ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ποίημα τοῦ πεπονθότος. τὸ μὲνἢ γὰρ ποιηθέν, καὶ πέπον θέπως. τὸ δὲ πεπονθὸς, οὐκ εὐθέως πεποίηται. δύναται γὰρἢ πεπονθέναι τί καὶ κατ' ἔνδειαν καὶ κατὰ στέρησιν. ἐνδὲ τούτοις, πάθος μὲν ὁἰάμβλιχοςἀκούει, τὸ μετ' αἰσθήσεως καὶ ἀντιλήψεως, ἐν τῶ ἀλλοιουσθαι τὰ μένον τά τε τῆςτῆς ψυχῆς καὶ τῶν ζώων, καὶ εἴτινα τούτων ἐστιν ἀνωτέρω μετὰ συναισθήσεως ἢ ἄλλης τι-νος πρακολουθησεως γινόμενα πάθη περιέχον, ὅπερ καὶ ἀντιτίθεσθαι φησὶ τῶ πρώ-τω γένει τοῦ ποιεῖν. ὡς γὰρ ἐκεῖνο ἐν τῶ θεωρεῖν προετάττετο, οὕτως τοῦτο ἐν τῶ πά-ειν μετὰ τῆς οἰκείας γνώσεως ὑποτίθεται, ἣν καλεῖ συναίσθησιν. διαιρεῖται δὲτοῦτο κατ' εἴδη τῆς συναισθήσεως πολυειδῶς. καὶ γὰρ ταῖς δυνάμεσι τῆς ἐν τῆ ψυχῆζωῆς παρακολουθούσης, παραδιδόναι χρὴ καὶ ταῖς τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ἄλλων ζώωναἰσθήσεσι τὴν ἐπιβάλλουσαν ἀποδιδοναι χρή. καὶ ἐπὶ τῶν ἀμυδρᾶν ἔχόντων φυσικὴνἀντίληψιν τοῦ πάσχειν, ἐσχάτην τινὰ τίθεσθαι δεῖ συναίσθησιν. καὶ οὕτως φησίν ὅλον ἡ