Druckschrift 
In Aristotelis categorias commentarium, griech.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

δηλονότι παρισοῦται πρὸς τὸ ποιὸν ἡποιότης. καὶ εἰ ὁ ἀριστοτέλης μὲν καὶ τὰ ἑκτὰ καὶτὰς ἐνεργείας περὶ ἡμᾶς ἀπολείπει. οἱ δὲ ἐξ ἀκαδημίας, ἀμφότερα ἐκ τὸς οἱ δὲ στωίκοι,τὰ μὲν ἑκτὰ, περὶ ἡμᾶς. τὰ δὲ ἐνεργήματα καὶ τὰ ποιήματα, ἐκ τὸς συγχέαντεςτὰς δύο δόξας, συμφώνως ἑαυτῶ ὁ ἀριστοτέλης συνήψε τῆ ποιότητι τὸ ποιὸν, ὡς ὀν-τα ἀμφότερα περὶ ἡμᾶς. τῶν δὲ στωικῶν τινὲς, τριχῶς τὸ ποιὸν ἀφοριζόμενοι, τὰ μὲνδύο σημαινόμενα, ἐπιπλέον τῆς ποιότητος λέγουσι. τὸ δὲ ἓν ἤτοι τοῦ ἕνος μέρος, συναπαρτίζειν αὐτῆ φασι. λέγουσι γὰρ ποιὸν καθ' ἓν μὲν σημαινόμενον, πᾶν τὸ κατὰ διαφοράνειτεκινούμενον εἴη, εἴτε ἐχόμενον. καὶ εἴτε δυσαναλύτως, εἴτε εὐαναλύτως ἔχει. κατὰ τοῦ το δὲ οὐμόνον ὑφρονιμος καὶ ὁπύξ προτείνων, ἀλλὰ καὶ ὁτρέχων ποιοὶ. καθ' ἕτερον δὲ καθ' ὃὁ οὐκέ-τι τὰς κινήσεις περιελάμβάνον, ἀλλὰ μόνον τὰς σχέσεις, ὁδη καὶ ὡρίζοντο τὸ ἰσχό-μενον κατὰ διαφορᾶν, οἷός ἐστιν ὁ φρὸν-ος, καὶ ὁ προβεβλημένος. καὶ τούτων δὲ τῶν ἑμ-μόνως ἴσχομένων κατὰ διαφοράν, οἱ μὲν, ἀπηρτισμένως, κατὰ τὴν ἐκφοραναὐτκαὶ τὴν ἐπίνοιαν εἰσὶ τοιοῦτοι. οἱ δὲ, οὐκ ἀπηρτισμένως. καὶ τούτους μὲν παρητοῦντο.τοὺς δὲ ἀπαρτίζοντας καὶ ἐμμόνους ὄντας, κατὰ διαφορὰν ποιοὺς ἐτίθεντο. ἀπαρτίζεινδὲ κατὰ τὴν ἐκφοραν ἔλεγον, τοὺς τῆ ποιότητι συνεξισουμένους, ὡς τὴν γραμματικὸνκαὶ τὸν φρόνιμον. οὔτε γὰρ πλεονάζει, οὔτε ἐλλείπει τούτων ἑκάτερος παρὰ τὴν ποιότη-τα. ὁμοίως δὲ καὶ ὁ φίλοψος καὶ ὁ φίλοινος. οἱ μέντοι περὶ τῆς ἐνεργείας τοιοῦτοι, ὥσπερὁ ὀψοφάγος καὶ ὁ οἰνόφλυξ, ἔχοντες μέρη τοιαῦτα δι' ὧν ἀπολαύουσιν, οὕτως λέ-γονται. διὸ καὶ εἰ μέντις ὀψοφάγος, καὶ φίλοψος πᾶνδὲ φίλοψος, οὐ πάντως ὀψοκεῖφάγος. ἐπιλειπον τεν γὰρ τὴν μερῶν δι' ὧν ὀγοφαγεῖ, τῆς μὲν ὀψοφαγίας, ἀπολέλυται.τὴν δὲ φίλοψον ἕξιν, οὐκ ἀνήρηκε. τριχῶς οὖν τοῦ λεγομένου, ἡ ποιότης κατὰ τὸ τελευ-ταῖον ποιὸν, συναπαρτίζει πρὸς τὸ ποιὸν. διὸ καὶ ὅταν ὁρίζωνται τὴν ποιότηταποιοῦ, οὕτως ἀκουστέον τοῦ ὅρο, ὡς τοῦ τρίτου ποιοῦ παραλαμβανομένε. μοναχως μὲν γὰρἡ ποιότης λέγεται κατ' αὐτοὺς τοὺς στωικοὺς τριχῶς δὲ ὁ ποιός. ἀλλ' εἰ ἐν τῶ μετέχεσθαι ἡ ποιότῆς, συνυφίσταται καὶ ἐν τῶ μετέχειν τὸποιόν. ἑνὶ δὲ καὶ τῶ αὐτῶ ταῦτά ἐστιν ἀμφότεραἐν ἡμῖν. καὶ οὔτε τὰ δύο ἐκτος, οὔτε τὸ μὲν, ἐκτὸς. τὸ δὲ, ἐν ἡμῖν, δῆλον ὡς συνεξισάζει κατ'αὐτὴν τὴν οὐσίαν. καὶ οὐδὲνδεῖ μηχανης τινὸς σημαινόμενον, ἡ μορίων προσθήκης, ἵνα τὸτρίτον σημαινόμενον τοῦ ποιοῦ συναπαρτίζηται πρὸς τὴν ποιότητα. ἀλλὰ ταῦτα μὲνἀρκείτω μεχρι τοῦδε. Ερωτὰ δὲ ὁ πλωτῖνος τί. ἄρα οὖσα ἡ ποιότης τοὺς λεγομένουςποιοὺς παρέχεται, ὅτι μὲν γὰρ κατὰ τὴν ποιότητα οἱ ποιοὶ λέγονται, εἴρηται. τίς δέ ἐστιν αὐτὴὴποιότης, κατὰ τὴν οἰκεῖον λόγον οὐδιώρισται. πρὸς ὁ φησὶν ὁ πορφύριος. ὅτι ὁ περὶ τῆς ποιόδὲ ἐννοηματικὸς, ὁ ἀπὸ τῶν γνωρίμωντητος λόγος, ἐν νοηματικός ἐστὶν, ἀλλ' οὐκ οὐσίώδης. ἔτὸν εγι-τοῖςπασιν εἰλημμενος. καὶ κοινῆ παρὰ πᾶσιν ὁμολόγούμενος. οἷον, οἱ ἀγαθόν ἐστιν, ἀφ' οὗ συμβαίνειωφελεῖσθαι. ψυχή ἐστιν, ἀφ' ῆς ὑπάρχει τὸ ζῆν. φωνή ἐστι, τὸ ἴδιον αἰσθητὴν ἀκοῆς. οὐσιώδεις δέ εἰσιν ὅροι, οἱ κατὰ τὴν οὐσίαν αὐτὴν τοῦ ριζομένων διδάσκοντες. οἷον, ἀγαθό ἐστινρετὴ, ἢΣ ειτὸ μετεέχον ἀρετής. ψυχή ἐστιν, οὐσία αὐτοκίνητος. φωνή ἐστιν, ἀηρπεπληγμενος. καὶ οἱ μὲν ἐννοηματικοὶ ὅροι, ἅτε κοινῆ παράπᾶσιν ὁμολογούμενοι, οἱ αὐτοί εἰσιν, οἱ δὲ οὐσιώδεις κατὰ