Druckschrift 
In Aristotelis categorias commentarium, griech.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

μὶν τοῦτο ἀδύνατον. τὸ δὲ συνημμένον πρόδηλον, ἐκ τοῦ, αὐτὸ μέγα καὶ μικρὸν εἶναι.εἶτα καὶ ἄλλο ἐπάγει συμπερασμα τοῖς αὐτοῖς λήμμασιν. Ετι ἀτοπώτερον τὸ αὐτὸἑαυτῶ ἐν αντίον εἶναι. καὶ τοῦτο γὰρ δῆλον, εἴπερ τὸ αὐτὸ, μέγα καὶ μικρόν ἐστιν. ἀδύνατονδὲ αὐτὸ ἑαυτῶ ἐν αντίον εἶναι. διότι τὰ μὲν ἐναντία, ἀναιρέτικὰ ἀλλήλων ἐστὶν. οὐδὲνδὲ ἑαυτοῦ ἀναιρετικόν ἐστι κατὰ φύσιν. καὶ δῆλον ὅτι τὰ μὲν πρός τι, οὐδὲν κωλύεται ἅμαἔχειν τὰ ἀντικείμενα. διότι πρὸς ἄλλο καὶ ἄλλο ἀναφέρεται. τὰ δὲ ἐναντία συνυπαρ-χειν, ἀδύνατον. μάχεται γὰρ ἀλλήλοις. Πήποτε δέ φησιν ἰάμβλιχος τῶ ἀνδρονίκω κατὰτὸ μέγα καὶ μικρὸν, καὶ τὸ πολυ καὶ ὀλίγον, οὐ μόνον πρός τι ἐστὶν, ἀλλ' καὶ ποσὸν ἀόριστον.ὅταν γὰρ λέγωμεν μέγα, ποσὸν ἀόριστον δηλοῦμεν. οὐ γὰρ δηλοῦται πόσω ἢτίνι με-γέθει μέγα ἐστὶν, ἢ πόσω πλήθει πολύ. ὅταν δὲ μεῖζον καὶ μικρότερον λέγωμὲν, κατὰ τὴνπρὸς ἄλληλα σχέσιν θεωρεῖται. ὁ δὲ γε ἀριστοτέλης κατὰ τὸ προστιμόνον τὸ μέγα καὶ τὸμικρὸν ἐθεώρησεν. ὥσπερ ὁ πλωτῖνος κατὰ τὸ ἁπλῶς μόνον. τὸ γὰρ πρός τι μέγα, ἂτονμεῖζον λέγεσθαι φη. εἰπόντος δὲ τοῦ ἀριστοτέλους, ὅτι ὁμή ἐστι καθ' αὑ τὸ λαβεῖν, ἀλλὰπρος ἕτερον ἀναφέρεται, τοῦ το οὐκ ἔχει ἐναντίον, ἐνίστανταίτινες πολλὰ καὶ ἐν τοῖςπρός τι ἐναντία λέγοντες εἶναι. οον, τὴν ἐπιστήμην τῆ ἀγνοία. καὶ τὴν ἀρετὴν τῆ κακία.λήποτε οὖν φησιν ἰάμβλιχος ἐλλιπῶς εἴρηται. τὸ δὲ πλῆρες ἐστὶ τοιοῦτον. ὁ μὴ ἔστικαθ' αὑ τὸ ἀλλὰ πρὸς ἕτερον ἀναφέρεται, οὐδενὶ τούτων τῶν πρὸς ἀ ἀναφέρεται ἐστὶν ἐν ἀν-τίον. ἡ γὰρ μεγάλη κέγχρος, πρὸς τὴν μικρᾶν ἀναφέρεται. καὶ οὐκ ἔστι τὸ μέγα τῶ μικρῶἐναντίον. Πήποτε δὲ ἄμεινον λέγειν, ὅτι οὐπᾶσαν ἀντίθεσιν ἀνεῖλεν ἀπὸ τοῦ ποσοῦὁ ἀριστοτέλης. οὐ γὰρ καὶ τὴν κατὰ τὸ πρός τι, ἀλλὰ μόνην τὴν κατὰ τὸ ἐναντίον. ὥστε κᾶν εἴητίς ἐν τῶ ποσῶ κατὰ τὸ πρός τι ἀντίθεσις, οὐσαλέύεται. διὰ τοῦτο ὁ ἀριστοτέλους λόγος,λέγων τῶ ποσῶ οὐδὲνεἶναι ἐναντίον. Ειδέναι δὲ χρή, ὅτι τοῦ ποσοῦ, τὸ μέν ἐστιν ἀόρι-στον. τὸ δὲ, ὡρισμένον. καὶ ὡρισμένον μὲν, τὸ περιγε γραμμένον ἤδη, καὶ κατὰ μέτρονὡρισμένον νοούμενον. οἷον, δύο ἢ τρία ἢ πυχυαῖον. ἀὅριστον δὲ, τὸ ἄνευ περὶ γραφῆς.καὶ ἄδηλον κατὰ τίνα ὑπεροχὴν ὑπερέχει. ἢ κατὰ τίνα ἔλλειψιν ἐλλείπει. τοιαῦ-τα δὲ τὰ πολλὰ ἢ ὀλίγα, καὶ τὸ μέγα καὶ μικρόν. καὶ αὐτὸ δὲ τὸ ἀόριστον ποσὸν, δι-χῶς λέγεται. τὸ μὲν, ἁπλῶς. τὸ δὲ, πρός τι. τὸ μὲν, γὰρ μὴ ἀναφερόμενον ὑφ' ἕτε-ρον, ὁμογενές. κατὰδὲ τὴν οἰκείαν διαφορᾶν νοούμενον τὴν πρὸς τὰ ἀνομοιογενῆ,ἁπλῶς λέγεται. οἷον, ὅταν τὸ μικρὸν ὅρος μὴ πρὸς τὰ ὁμογεν ἡ ἀναφέροντες, πρὸςδὲ τὴν μεγάλην οἰκίαν, ὡς πρὸς ὁμογενη τιθέμενοι μεγα λέγωμεν, τότε ἁπλῶςλέγομεν αὐτὸ μέγα. τῶ γὰρ καθ' αὐτὸ μεγέθους μετέχειν, μεῖζον τῆς οἰκίας λέγε-ται. τὰ δὲ πρὸς τὰ ὁμογενἡ συγκρινόμενα, καὶ ὡς κατὰ συγκρισιν τὸ μέγα καὶ τὸμικρὸν ἔχοντα, οὐχ ἁπλῶς, ἀλλὰ κατὰ τὴν πρός τι σχέσιν θεωρεῖται. καὶ ἐπὶ τῶνπολλῶν δὲ, ὁ αὐτὸς λόγος ἁρμόζει. ἄλλο μὲν γάρ ἐστι τὸ καθ' αὐτὸ θεωρούμενονπλῆθος, ἄλλοδὲ τὸ κατὰ τὴν πρὸς ἕτερον σχέσιν θεωρούμενον. ὅθεν καὶ τὸ μᾶλονκαὶ τὸ ἥττον ἐπιδέχεται τὰ τοιαῦτα. καὶ τὰ ἐναντία ἅμα ὑπάρχει αὐτοῖς. βούλται δὲ ὁ θεῖ-ος ἰάμβλιχος τὰ μὲν καθ' αὐτὰ, μέγα. καὶ μικρὸν, καὶ πολὺ, καὶ ὀλίγον. ἐν τοῖς καθ' αὐτὰ