Capitulum

Onicum

auctoritate leges canonice ſūt pͥores adeo.ꝙ leges ſeculares que legibꝰ canonicis reperiūtur ꝯtrarie. nullius ſūt momēti. Et hec ēſentētia ꝯcluſiua totius. di. x. quā ꝓbat permulta ca. Et in pͥmo. c. dr̄. Lex imꝑatoꝝ nōeſt ſupͣ legē dei. ſed ſubtus. Imꝑiali iuditō n̄pn̄t eccl̓iaſtica iura diſſolui. Et di. e. Conſtitutōnes que ſunt ꝯͣ canones ⁊ decreta p̄ſulūromanoꝝ. vel ꝯtra bonos mores: nulliꝰ ſūtmomēti. Imꝑator etiā dicit ꝙ ſacre leges n̄dedignant̉ ſequi ſacros canones. p̄cipue innr̄imonijs. vſuris. et hꝰ. In auten. vt cleri.apud ꝓpri. epiſ. ix. coll̓. vj. Et. ij. q. iij. §. hincolligit̉. Et extra. d̓ no. op. nūc. intelleximꝰIbi aūt euāgelicis et canonicis decretis nōbuiauerīt: om̄i reuerētia digne habeant̉.icit gr̄anus. di. x. §. ecce. Un̄ et Aug. Si indiutoriū vr̄m terreni imperij leges aſſumēas putatis: nō rep̄hendimus. nā et hoc feit paulus. cū aduerſus iniurioſos romanūeſſe ciuē teſtat̉. ¶ Sꝫ vtꝝ papa poſſit tolre leges quo ad vtrūqꝫ foꝝ. ſunt opi. pro ettra. Sꝫ dicit Io. an. ſuꝑ regula poſſeſſor. d̓. iur̄. li. vj. ꝙ vbi papa nō hꝫ tꝑalem iuriſitōnem. nō p̄t tollere leges quo ad foꝝ ciuim. niſi in his in quibꝰ vertit̉ ꝑiculum aīe.t vſuris et hꝰ. cū poteſtates ſint diſtincte..x. qm̄. et di. xcvj. cū ad veꝝ. In his aūt inubꝰ vertitur ꝑiculuꝫ aīe. p̄t tollere quo adrūqꝫ foꝝ. ꝓbantur hec de iudic. nouit. ⁊ d̓reſcrip. c. vltimo.aſus plures illicitiᵐ. §. iiij.ꝑmittunt̉ a legibꝰ ſecularibꝰ. ſed qꝛ ꝓhintur iure diuino vel canonico. in omnibꝰis caſibꝰ leges ille ſunt abrogate. nec decetẜuari. et peccarēt qui eas ẜuarent. ¶ Etmo in mr̄imonijs. Nā ẜm leges filiꝰ germavnius. p̄t copulare mr̄imoniū cū filia alrius germani. vt inſti. de rap. §. inter eas.ꝯt. C. de nup. l. nemī. Sꝫ ẜm deū tales debētvenitus ſeꝑari. extra. de ꝯſang. et affi. nō deet. ⁊. xxxv. q. iij. ꝓgeniē. ¶ Secundo. qꝛ ẜmeges. puella rapta nō p̄t ꝯtrahe̓ mr̄imoniūuꝫ ſuo raptore. C. de rap. v̓ginū. l. vnica. Etdē erat olim ẜm antiqͦs canones. Sꝫ hodiet. extͣ. de rap. c. fi. ¶ Tertio. qꝛ ẜm leges liitū eſt hoī ſoluto tenere mulierē ſolutaꝫ incubinā. vt in auten. quibꝰ mo. na. ef. ſui. §.iquis. Sꝫ ẜm deū etiā ſimplex fornicatō pecatū mortale ē. et excludit a regno dei. vt diit apl̓s. j. ad Corin. vj. ¶ Quarto. qꝛ ẜm lezes licitū eſt viro occidere adulterū vxorisdephenſum in adulterio. ſi eſt ꝑſona vilis. ⁊cui nō debet reuerētiā. ff. de adulte. l. marito. Et. l. ſi adulteriū. Et. C. de adulte. l. gracꝰInſuper licet patri qui habet filiā in pt̄ateoccidere adulterū filie in domo ſua fornicāti. et occidere filiaꝫ. ff. de adulte. l. pater. et. l.non in ea. Et ſimiliter de latrone ⁊ popula-

tore agroꝝ. Sed ẜm deum nihil hoꝝ licet. ⁊ꝓhibentur talia. cum p̄cipit̉ Exo. xx. Nō occides. ¶ Quinto. qꝛ ẜm leges damnat̉ qͥ app̄henſā in adulterio tenet vxorē. C. de adul.l. crimē. et. l. caſtitati. Sꝫ ẜm deū et iura canonica p̄t tenere ſine vlla pena. dūmodo ip̄avelit ab adulterio r̄cedere. xxxj. q. j. §. obaubitur. ¶ Sexto. qꝛ ẜm leges in multis caſibꝰlicitū eſt vxorē repubiare. et mr̄imoniū rite ꝯtractū diſſoluere. et maxime in caſu quinotatur. di. x. lege. et. xxvij. q. ij. ſunt qui dicunt. Sꝫ hoc lex diuina ꝓhibet. vt in eiſdemc. dicitur. ¶ Septimo. qꝛ ẜm leges mulierqua mortuo viro nubit infra tempus luctusſ. vnius anni: infamis fit ⁊ incurrit multaspenas. C. de ſecū. nup. l. j. et. ij. Sꝫ ẜm deum(vt apl̓s dicit) nubat mulier cui bult. extͣ.de ſecū. nup. c. j. in fi. Et vt ibi notat Inno.remittūtur ei om̄es ille pene. que ſūt tm̄ adpenā ip̄ius. Secus ſi inde ꝓueīat aliquid adalios. Octauo. qꝛ ẜm leges filius ſpuriusnō eſt alendus. Sꝫ ẜm deū et canonē ꝯtra.¶ Nono. qꝛ ẜm leges heres ſi nō fecerit inuentariū: tenet̉ ad om̄ia debita defuncti. ſecus ẜm deum. MDecimo. qꝛ in certis caſibꝰẜm leges heres nō tenet̉ de malefitō defūctiSecꝰ ẜm deū. Undecimo qꝛ ẜm leges illudqd̓ relīquit̉ niſi habeat ſeptē vel qͥnqꝫ teſtesnō valet. C. de teſta. l. ſi vnus. Sꝫ ẜm deū inrelictis ad pias cās ſuffitiunt tres. aut etiaꝫduo teſtes. extra. de teſta. cū eſſes. ⁊. c. relatū¶ Duodecimo. qꝛ. ẜm leges. ſi ꝓmitto aliqͥdnudo pacto: nō teneor. et dico qꝛ non oriturinde actio. ff. de pac. l. iuris. Econtra eſt ẜmdeum et canones. quia mortaliter peccat recedens a pacto. extra. de pact̉. c. j. cum ſimilibꝰ que ibi notātur. Et idem ſi ꝓmitto vni recipienti pro alio. quia ẜm deū teneor. ẜm leges non. ¶ Tertiodecimo. qꝛ inter emētes ⁊vendentes concedūt leges deceptōnem ⁊cͣ.¶ Quartodecimo. qꝛ ẜm leges nō licet emere ſeu vendere iura et actōnes. que quis habet ꝯtra alium. pro maiori pretio ꝙͣ ſit pͥncipale debitum. al̓s nō valet emptio. nec petipoterit. niſi uſqꝫ ad illud quod ſolutum eſt.Nec etiam poſſunt talia iura pro parte vendi. et pro parte donari. C. mādati. l. ꝓpter diuerſa. et. l. ab anaſtaſio. Sed ẜm deum nihilꝓhibet me emere iura contra aliquem. prominori pretio ꝙͣ ſint ip̄a iura. dū tamē n̄ faciam hoc in fraudem vſure. ſꝫ ꝓpter intereſſemeū aut laborē. qui forſan erit in rehabendo. Seu quia dubito ne debitor fugiat aut adpauꝑtatem veniat. ¶ Quintodecimo. qꝛ ẜmleges in lōgiſſimo tꝑe etiā poſſeſſor malefidei p̄ſcribit. Secus ẜm deū ⁊ iura canonicaextra. de re. iur̄. poſſeſſor malefidei. li. vj.¶ Sextodecīo. qꝛ ẜm leges maleficia cogitatōis regularit̓ nō puniunt̉. ff. de penis. l. cō-