Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
377
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumSecundum

ora. Precium enim eſt quedam menſura reiappreciate. Uel ratōne maioris damni. namilla ſūt meliora quoꝝ damna ſeu amiſſioneseoꝝ ſunt maiora. qꝛ maiori bono maiꝰ dam opponit̉. Et quia beatitudo eſt bonū qd̓om̄es maxime deſiderāt ẜm Aug. de ciui. dei. quia non eſt digna ponderatio aīe cōtinētis .i. eqͣle p̄ciū ad bona tꝑalia. et ideꝫ de alijspirtutibꝰ. et maximuꝫ damnum acquirit̉ exiſtis bonis mundanis male vſis. qꝛ priuatiobeatitudinis vere ẜm illd̓ Iob xxj. ducūt inbonis dies ſuos et ī puncto ad inferna deſcēdūt. ideo eligenda magis amāda ſūt bonaeterna et ſpiritualia alijs. hec Areſto. rethoricoꝝ lib.. c. xv. Rayneriꝰ.Diffiniēs Iſido in. v. .§. x.ethimo. ius naturale ſic ait. Ius naturale ēꝯn̄e oīm nationū. eo vbiqꝫ inſtinctu nat̉e aliqua ꝯſtitutione habet̉. vt viri et femīecōiunctio. liberoꝝ ſucceſſio. et pueroꝝ educatio. ꝯn̄is oīm poſſeſſio. et omnium vna libertas. acqͥſitio eorū celo terra mariqꝫ capiūt̉. depoſite rei vel cōmendate pecunie reſtitutio. violentie vim repulſio. Nam hocaut ſi quid ſimile eſt. iniuſtū ſed naturaleequūqꝫ habet̉. in decretis. di. j. Dicit ibi glo.yius naturale. ſeu natura dr̄ ml̓tis modis.Qn̄qꝫ dr̄ nat̉a vis inſita rebꝰ ex ſil̓ibꝰ ſil̓iapcreans. Scd̓o dicit̉ natura quidaꝫ ſtimulꝰſeu inſtinctus ex ſēſualitate ꝓueniēs ad apetēdum. ꝓcreādum et hmōi. Tercio mododicit̉ natura inſtinctus nature ex rōne ꝓueiēs qꝛ etiaꝫ dr̄ naturalis eqͥtas. Hic aūt iniſto capitulo ſupponit inſtinctu rōnis. etſic cōpetūt oīa exempla huiꝰ. c. finis etiaꝫcuꝫ dicit̉. eo ip̄m ius vbiqꝫ inter hoīes inſtinctu nature .i. inſpiratione dei. Archi. pꝰLau. Deus em̄ dr̄ natura naturās. oīa alialatura naturata. Ponit autē Iſido. octoeffectꝰ iuris naturalis. Vōiūctio maris etfemine. Nota ẜm Alexandrū hec coniunctio poteſt dupliciter cōſiderari. Uno modoinꝙͣtum eſt ſignum ſignificans videlicetiunctioneꝫ xp̄i eccl̓ie anime ad deum. etſic eſt de iure naturali: ſed diuino. Deꝰinſtituit ſacramenta eccl̓ie inter que eſt matrimoniū. Alio modo inꝙͣtum eſt q̄dam resip̄a .ſ. ꝯmixtio. et ſic eſt de iure naturali. Sꝫſi ius naturale dicatur inſtinctus ſenſualis.ſic ip̄a cōiunctio ſimpliciter et abſolute ē deiure naturali. Sed ſi dicatur inſtinctꝰ rationis. ſic cōiunctio maris femine. quecūqꝫ. ſed maritalis cum debitis circūſtantijs eſtde iure naturali. Succeſſio liberorū. al̓sſuſceptio et meliꝰ. glo. intelligo de ſucceſſione que fit per hereditatem. cum illa nonſit naturalis. ſed de ſucceſſione que fit carnis propaginem. Uel etiaꝫ poteſt intelligi de

illa. quaꝫ liberi ſuccedūt iure naturali parentibꝰ. vt. ff. vnde liberi. l. pͥma. et. l. ſcripto. Puerorū educatio. glo. Parentes em̄ debēt theſaurizare filijs: filij parentibꝰ ẜmapoſtolū. xvj. q. j. predicator. Similiter filiꝰpatrem egentem cogit̉ alere. xxij. q. iiij. Inter. Tenetur autē pater filios educare. nonſolum quo ad corpꝰ ſed etiaꝫ multomagisquo ad animaꝫ doctrinam correctionemad bonos mores habēdos de iure naturali.et ſic intelligit̉ illud apoſtoli. j. ad Thimo. v.Siquis ſuoꝝ et maxime domeſticorum curā habet. fidem negauit .i. fidelitatem naturaleꝫ. quia ꝯtra ius naturale facit. Cōmunis oīm poſſeſſio. Archid̓. pꝰ Lau. i. res poſſeſſe. al̓s poſſeſſio ſit nomen iuris ꝯn̄iterpoſſideri poteſt nec aliqͥd a pluribꝰ in ſoliduꝫ. nec naturaliter nec ciuiliter. qd̓ dic vtnotat̉ extͣ. de ꝓba. licꝫ. Et nota ẜm Alexandrum. lex naturalis circa ꝯn̄ioneꝫ ꝓprietatem dictat aliquid tripliciter. Dictat em̄aliquid quia debitū. aliquid quia bonū. aliqͥd qꝛ equū. Quia debitū dictat qꝛ in caſu neceſſitatis ſūt oīa cōia. In ſtatu iſto oīa ſūtcōicanda. Et hoc modo ī p̄cepto eſt cōicatō.Et hoc eſt dictamen reſpectu reꝝ ad ſuſtentationem ꝑſonaꝝ. Et inde ſumit̉ illud at̉.vij. Oīa vultis vt faciāt vob̓ hoīes ⁊cͣ. Reſpectu v̓o ꝑſonarū ꝙͣtum ad multiplicatōnēꝓlis. dictat vxor ſit ꝓpͥa ẜm omne tp̄us.iuxta illd̓. qd̓ tibi vis ⁊cͣ. Scd̓o modo lexnaturalis aliquid dictat circa cōioneꝫ ꝓpetatem qꝛ bonū: et ſic ī ſtatu nature inſtitutedictabat omīa eſſe ꝯn̄ia. In ſtatu v̓o naturecorrupte. dictat bonū eſt aliqͣ eſſe ꝓpͥa. alioquin boni egerēt et ſtaret ſocietas hūana. qꝛ mali oīa raperēt: et ideo ẜm diuerſumſtatum dictat. bonum ſit omīa ſintmunia. et aliqua ſint propria. Dictat tercio aliquid lex naturalis circa cōmunionēproprietatem quia equum. ſic ẜm dictamēequitatis. dictat quedaꝫ eſſe appropriabilia.etſi in nullius ſint bonis. occupāti concedātur. Et in his ſūt que celo. terra. mari capiuntur. vt captio auium et piſciū. Omniūlibertas. Dicit Archidiaconꝰ poſt Alexandrum. eſt loqui de natura ſeu iure naturali dupliciter ſcilicet ẜm ſtatū ante peccatū.et poſt peccatum. Ante peccatum non fuitſeruitus. ſicut dicit Auguſtinꝰ. Lex ergo naturalis dictat cōmuneꝫ libertatem omniumẜm ſtatum nature inſtitute. Sed ẜm ſtatumnature corrupte dictat. eſt neceſſaria ſeruitus et dominium ad cohercendum malosẜm Auguſtinum de ciuitate dei. Dictat em̄ratio iuſtum eſſe. vt rationabiliter viuentesdominētur his qui carnaliter viuunt. Acquiſitio eorū que celo terra mariqꝫ capiūt̉.gloſa. Hec enim alia que in nullius bonis