CapitulumSecundum

cia .i. oꝑa iuſticie. que debemus facere. Quibus rn̄det. ꝙ rō ſeu lex naturalis hoc docet.et hoc eſt lumen vultꝰ dei .i. procedēs a vultuſuo .i. a ſapientia ſua ⁊ lege eterna. qd̓ eſt ſignatū .i. imp̄ſſum ī nobis. Nā vt ait Boeciꝰde ph̓ica ꝯſol̓. Inſerta eſt mentibꝰ hoīm veriſummiqꝫ boni cupiditas. Ergo oportet ꝙ ſitſummū bonū. qꝛ deus ⁊ natura nihil fruſtraoꝑant̉. inquit ph̓s. Eſſꝫ at̄ fruſtra tl̓e deſideriū ī nobis. ſi ī veritate nō eēt ip̄m ſūmū bonum. gͦ ſperate ī dn̄o. Iteꝫ et lumen ratōnisnaturalis docet ⁊ nobis oſtēdit. que bona facere debeamus ⁊ q̄ mala vitare. etſi ī aliqͥbꝰobſcuratū eſt vt nō cognoſcāt vel faciāt ſibiꝯſcientiā de grauibꝰ peccatis. nō excuſāt̉. qͥaſunt ī cauſa ſue obcecatōnis. Signatum eſtergo ſuꝑ nos lumē vultꝰ tui dn̄e .ſ. lex naturalis. que oſtendit nobis bona agēda. Nā vtdicit Tho. prima ſcd̓e. q. xciiij. artic. ij. Quiabonum habet rōneꝫ finis. malū at̄ habꝫ rōnem ꝯtrarij. inde eſt ꝙ oīa illa ad q̄ habꝫ hōnaturalē inclinatōneꝫ ratio naturaliter apprehendit vt bona: ⁊ ꝑ ꝯſequēs vt oꝑe proſequēdā. ⁊ ꝯtraria eoꝝ vt mala: et vitāda. ẜmergo ordinē inclinationū naturaliū eſt ordop̄ceptorū legis nature. ¶ Ineſt em̄ pͥmo inclinatio hōi ad bonū ẜm naturā. ī qua ꝯn̄icat cum oībꝰ ſubſtātijs. ꝓut .ſ. quelibet ſub̓aappetit ꝯſeruatōꝫ ſui eſſe ẜm ſui naturā. Etẜm hanc inclinationē ꝑtinēt ad legeꝫ naturalem. ea quibꝰ vita homīs ꝯſeruat̉ et ꝯͣriumimpedit̉. Et pōit̉ eē de iure naturali. vim virepellere. diſ. j. ius naturale. Quia tn̄ inſtinctus naturalis debet ī hoīe regulari ratōne.ideo hoc fieri debet cū moderamine inculpate tutele. Non em̄ licꝫ quēcunqꝫ vitare mortem ⁊ infirmitates: ſed debito modo. Neqꝫ lice̓t malefactori reſiſtere iudici ꝯdemnāti eūiuſte ad mortē. Nec licet ob euadēdum mortem corꝑis. incurrere mortē aīe. ꝑpetrandoaliqͥd crimīale. Sed iniuſte inuadēti licꝫ defendere. nō liuore vindicte repercutere. ſꝫ adꝯẜuatōneꝫ vite ſe iuuare cum moderamine.¶ Scd̓o ineſt homini inclinatio ad aliquamagis ſpecialia. ẜm naturam in qua ꝯn̄icatcū beſtijs aīalibꝰ. Et ſic dicūt̉ eſſe de lege naturali ea q̄ natura oīa aīalia docuit. vt commixtio maris et femine. educatio liberoꝝ. ⁊huiuſmōi. diſ. j. ius naturale. Et quia homodebet ſenſualitateꝫ regere freno rationis. al̓ſi impetu eius feratur. ſimilis erit anīalibusbrutis. que paſſiones refrenare non poſſūt.quia ratione carent. Ideo taleꝫ inſtinctumſenſualeꝫ .ſ. ad cōmixtionē debet ratione dirigere. vt videlicet nō ad quācunqꝫ feminā.ſed ad legittime ſibi ꝯiunctā accedat. et mulier ad legittime coniunctū. al̓s ꝯtra legemnaturaleꝫ erit fornicādo vel abulterādo. etſinō ꝯͣ naturā generis ī qua cū beſtijs coīcat:

tn̄ ꝯtra naturā ſpeciei humane. Sed ⁊ etiamnaturā generis. ⁊ ideo ꝑ excellentiā ſodomiabr̄ ꝯtra naturā. quia taꝫ ꝯͣ nat̉aꝫ generis q̄ꝯtͣ naturā ſpēi. Nullū em̄ aīal brutū inuenit̉accedere maſculū ad maſculuꝫ vel femīa adfeminā. per cōmixtionē ſicut homines. de qͥbus ait apoſtolꝰ ad Ro. j. Maſculi in maſculos et femine ī femīas turpitudinē oꝑantes.be quibꝰ dicit ꝙ digni ſunt morte. ⁊ qui faciunt. et qui aſſentiūt faciētibꝰ. morte .ſ. tꝑaliet eterna. Conſentiūt autē parentes ⁊ rectores qͥ nō puniūt talia. diſ. lxxxiij. error. Similiter non nutrire filios ꝓut poteſt. corporaliter ⁊ ſpiritualiter moribꝰ informando eſtꝯͣ legē naturaleꝫ. cū aīalia bruta nutriāt filios ſuos. Unde apl̓s. j. ad Thimo. v. Siquisſuoꝝ et maxime domeſticoꝝ curā nō habet.fideꝫ negauit .i. fidelitatem naturalē. et eſt īfideli deterior. Sed quāti cōtra naturaleꝫ legem agunt aborſum ꝓcurātes. vel filios occidētes ad occultādū ſcelera. ¶ Tercio ineſthōi inclinatio ad bonū ẜm naturā rationis.que eſt ſibi ꝓpria. et ſic homo habꝫ naturaleꝫinclinationeꝫ. ꝙ veritatem cognoſcat. Undeph̓us ī .j. poſterioꝝ. Om̄es hoīes natura ſcire deſiderāt. et p̄cipue de deo. et ad hoc ꝙ ī ſocietate viuat. vnde dr̄ homo aīal polliticumſeu ſociale. ẜm ph̓m. Et ẜm hoc ad legeꝫ naturaleꝫ ꝑtinent ea. que ad huiuſmodi inclinatōem ſpectāt. vt ꝙ homo ignorātiā vitet.et ꝙ alios non offendat cum quibꝰ habꝫ cōuerſari. ꝙ depoſita ⁊ cōmēdata reddātur cūrepetūt̉. diſ. j. ius naturale. Et ad hanc etiālegē naturaleꝫ ꝑtinet. ꝙ inferiores ſubijtiāt̉ſuis ſuperioribꝰ et obediāt. ẜm illud. Omnisaīa poteſtatibus ſublimioribꝰ ſubdita ſit. qꝛnon eſt poteſtas niſi a deo. ⁊ que a deo ſunt.ordinata ſunt. ⁊ quaſi naturalia. ad Ro. xiijEt ẜm hanc inclinatōnē naturaleꝫ .ſ. ẜm rationem. om̄e peccatū eſt ꝯͣ naturam. Et iſtaſunt vere mala. qꝛ ledunt animaꝫ ⁊ corpus:et id̓o naturalis ratōis lumen docet euitare.que v̓o mala dicuntur. quia nociua corpori:docet tolerare. Vnde Amb̓. ī exameron. Mala illa nō ſunt. que nec crimīe menteꝫ implicāt. nec cōſcientiā ligant. Unde pauꝑtatem.ignobilitatē. egritudineꝫ. mortē. nemo ſapiens mala dixerit. nec in malorum ſorte numerauit. xv. q. j. Illa cauenda. Sed ⁊ quātaet quot mala et bamna ſequantur ex pct̄o.habes ſupͣ. titulo. ix. de peccato mortali. c. ij.et. iij. Et ideo lex naturalis oſtendit ꝙ debeat euitari. ¶ Item nota diligenter ẜm Tho.prima ſecunde. q. xciiij. ꝙ iſtud lumen legisnaturalis. non oſtendit homini que ſint bona quouſqꝫ ꝑueniat̉ ad vſum rationis. Qn̄auteꝫ quis ꝑueniat ad vſum rationis .i. in qͣetate non poteſt dari regula certa. quia inaliquibus acceleratur. ⁊ in aliquibus retar-