CapitulūPrimum
ſpecialis ſed ꝓ iuſticia generali. que idem eſtꝙ oīs virtus .ſ. ẜm ꝙ importat rectitudineꝫvolūtatis. que attēditur ẜm om̄eꝫ virtutemẜm. b Tho. ſuꝑ. ij. ſent. De hac iuſticia generali intelligit̉ illud pͣs. Lux orta eſt iuſto .ſ.gr̄e ⁊ veritatis qͦ ad intellectū. ⁊ rectis cordeleticia. quo ad effectū. Idem autē eſt eſſe iuſtum et rectū corde. Cōſiſtit em̄ talis leticiaquadā rectitudine. qua reddit̉ vnicuiqꝫ qd̓ſuū eſt .ſ. ſuꝑioribꝰ vt deo ⁊ p̄latis obedientiāt venerationeꝫ. Ad Ro. xiij. Oīs anima poeſtatibꝰ ſuꝑioribꝰ ſubdita ſit. Et ad hoc fait quod habetur diſ. viij. Que cōtra mores.qualibꝰ ꝓpinquis ⁊ extraneis beniuolētiaꝫt ſubuentionē Ioh̓. xv. Hoc eſt p̄ceptū meūit diligatis inuicem ſicut dilexi vos. affectuet effectu. Ad hoc facit quod habet̉ de pe.ii. ij. ꝓinde. Inferioribꝰ .ſ. ſubditis et corporiio ꝓuidentiaꝫ et cohertōnē. j Pet. v. Paſcieum qui vobis eſt gregeꝫ. Ad hoc facit qd̓abet̉. xxiij. q. iiij. duo iſta. et de penit. diſ. ij.orpꝰ. Et ſic̄ iuſticia generalis iſta inſtigat:a vetat ꝯtraria. quia ibi eſt peccatū .ſ. ſuꝑiribus contradictōꝫ ⁊ irreuerentiā. equalibꝰbduratōnē ⁊ maliuolentiā. inferioribꝰ relaitionem ⁊ negligētiā. De hac etiā iuſticiaabetur Ezech̓. xviij. Si auerterit ſe iuſtusiuſticia ſua ⁊cͣ. It̄ ex ꝑte cauſe principal̓ētis .i. volūtatis diffinit̉ ſic ab Aug. ī li. dee. arbit. Qct̄m ē affectio mala volūtaria.ī qͣ diffinitione tāgunt̉ tria. q̄ ſūt de rōnet̄i. Primū eſt actꝰ volūtatis. ſcd̓m ē defectꝰctitudinis. terciuꝫ eſt defectus culpabilis.rimo gͦ notat̉ actus voluntatis cum dicit̉ccatum eſt affectio. Naꝫ affectio ſumit̉ ꝓtu voluntatis elicito vel imꝑato interioril exteriori. Etſi arguat̉ in cōtrariū. quiaectio eſt res. peccatū autē non eſt res velſtantia. vt dicit Aug. gͦ nihil eſt. Et ſic ꝑn̄s nō eſt affectio. Reſpōdet̉ ꝙ affectio vtiſt res. Sed cū dicit̉ ꝙ pct̄m nō eſt res. īigit̉ peccatū nō eſt res ratione defectꝰ. qͥungit̉ affectioni. Et ratione illiꝰ defectusnꝑatur peccatū claudicatōni et alijs defebus. Sed ille defectus eſt ī affectōne. ſicutludicatio que nihil ponit ī tibia. ¶ Scd̓oingitur defectus rectitudinis. cū dicit̉ ma.ſ. affectio. exquo ſeꝑatur a bona affectioque eſt in actu virtutis. Si em̄ eſſet defeus eius quod nō debꝫ ineſſe. nō haberet raoneꝫ mali. Sicut nō eſt malū in lapide nōr̄e viſū. qꝛ nō eſt natꝰ ip̄m hr̄e. Ubi nota.defectꝰ realis vel pͥuatio rei. nō eſt res. ſedd cui accidit defectꝰ vl̓ priuatio eſt res. Sic̄ſſe cecū nō eſt res vel aliqͥd reale. ſed id cuiiccidit eē cecū. Defectꝰ gͦ virtutis ſeu virtualis eſt malū. Hec. b Tho. ī q̄ſtionibꝰ de mao. q. j. Ubi dīc ꝙ nō oīs defectꝰ boni ht̄ rōeꝫmali. ſed defectꝰ vel priuatio boni. qd̓ natū ē
haberi. Sicut nō eſt defectꝰ hōi ꝙ non poſſipolare: nec ꝑ ꝯn̄s ht̄ rationē culpe vel pene.nec eſt ei malū culpe vel pene. Sed eſſet maluꝫ aui quę eſt natus ad hoc. Unde cū homoſit natꝰ hr̄e affectionē bonā. virtutē ⁊ grām:non habere ea eſt pct̄m qͥa hoꝝ priuatio eſtvoluntaria. ¶ Tercio tangitur ī dicta diffinitione defectꝰ culpabilis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s vituꝑabilis .i. voluntaria. ex qͣ ſeꝑat̉ ab affectōne penali. quę nō eſt peccatū vl̓ culpa ſed effectꝰculpe. ẜm Alexā. ij. ꝑte ſumme. ¶ Diffiniturpeccatū ex parte cauſe finalis a qua deficit.ſic ab Aug. ī li. de libe. arbi. Peccatū ē auerſio ab incōmutabili bono et cōuerſio ad cōmutabile bonum indebita. Ubi quatuor ſūtnotāda .ſ. grauamen. ordo. ligamen. ⁊ vnitas¶ Et ꝙͣtū ad primū .ſ. grauamen. nota ꝙ exindebita cōuerſione ad cōmutabile bonū. ſequitur auerſio ab incōmutabili bono. ī quaꝑficitur ratō mali: ⁊ ideo oportꝫ ꝙ ẜm dr̄ſitatem eoꝝ que ꝑtinent ad cōuerſioneꝫ. ſeqͣt̉diuerſa grauitas in peccatis. ¶ Ꝙͣtū ad ſecūdum .ſ. ordinē. quid ſit videlicꝫ prius ī peccato mortali auerſio an cōuerſio. Scienduꝫꝙ cū peccatum principaliter ī volūtate cōſiſtat. ideo ꝙͣtū ad voluntateꝫ illud eſt priusquod a volūtate principaliter intendit̉. Etideo in peccatis ſpūalibꝰ principalius intendit̉ auerſio. priꝰ ē em̄ auerſio ab incōmutabili bono. ꝙͣ ꝯuerſio ad cōmutabile bonum.Sicut in infidelibꝰ. ⁊ ī illis qui deſperātes ſeipſos tradiderūt ſe impudicitie. vt dicitur adEphe. iiij. In peccatis autē corporalibꝰ in qͥbus principaliter intēdit̉ fruitio boni commutabilis. prius eſt naturaliter cōuerſio ꝙͣauerſio. q̄ nō eſt principaliter intēta ſed preter intētionem que ſequit̉ ex inordinata cōuerſione ad bonū cōmutabile. hec. bho. inqd̓libet. xiij. q. xvj. idē ibi qꝛ clariꝰ. ¶ Ꝙͣtumad terciū .ſ. cōnexionē notādū. ꝙ in pct̄o ſūtduo .ſ. auerſio ⁊ conuerſio. et ex parte quidēauerſionis. mortalia habēt ꝯnexionē. inqͣtūqd̓libet auertit a bono incōmutabili. ſed exꝑte ꝯuerſionis nullo modo hn̄t ꝯnexionē ſic̄virtutes. Ex hoc em̄ ꝙ qͥs cōuertit̉ ad vtilitateꝫ pecunie ꝑ auariciā. nō ſeqͥt̉ ꝙ ꝯuertatur ad bonum delectabile carnis. qd̓ fit ꝑ luxuriā. ¶ Ꝙͣtū ad qͣrtū .ſ. vtꝝ hec auerſio vl̓cōuerſio ſint duo pct̄a vel vnū. Ad qd̓ breuiter rn̄det̉. ꝙ hec duo ſūt vnū pct̄m ẜm reꝫdifferens ī ꝯꝑatione ad diuerſos terminos.ſ. deū et creaturā: ita ꝙ ibi eſt vnicꝰ motꝰ velvnicus actꝰ: et duo termini .ſ. receſſus a deo⁊ acceſſus ad creat̉aꝫ. Sic̄ verbi gr̄a. idē eſtmotꝰ qͦ recedit̉ a bononia ⁊ venit̉ florentiā.Cū gͦ ꝯtemptꝰ ⁊ auerſio ſit receſſus a deo. cōuerſio v̓o ſit acceſſus ip̄iꝰ volūtatis ad creaturā: ē ibi vnꝰ motꝰ. ⁊ vnū pct̄m. hec. bTho.ī. ij. ſen. di. xlij. Et Alex. ij. ꝑte ſū. ẜm at̄ ip̄os