SeptimusTitulus

¶ Etſi querat̉ cum peccatū ſit aliquid ex eoquod eſt contra rationeꝫ. quare Aug. in diffinitione p̄dicta nō poſuit. peccatū eē dictūvel factū vel cōcupitū contra rationeꝫ. ſicutdicit eſſe cōtra legeꝫ eternam. Ad hoc reſpōdetur. ꝙ peccatū aliter ꝯſideratur a ph̓o. aliter a theologo. Naꝫ ph̓s conſiderat peccatūẜm quod ꝯtrariat̉ rationi. ſed theologꝰ cōſiderat ẜm ꝙ eſt offenſa dei et contra deum. Etideo Augꝰ. vc theologus diffinit peccatū cōueniētiꝰ ex hoc ꝙ eſt ꝯtra legem eternā. ꝙͣ exhoc ꝙ eſt ꝯtra rationeꝫ. precipue cū in multis regulemur ꝑ legē eternā que excedūt rationem humanā. vt in his que ſunt fidei. hecbeatus Tho. ſuꝑ. ij. ſen. di. xxxv. Raÿneriꝰ.Et quia peccatū ex dictis cōmittit̉ quatuormodis .ſ. cogitatōne. locutōne. opere. ⁊ omiſſione: id̓o pius deꝰ exhortatur aīaꝫ peccatricem ad penitētiaꝫ. quater inuitās ad reuerſioneꝫ dicens. In Can. Reuertere reuertereſunamitis reuertere reuertere vt intueamurte .ſ. oculo pietatis et gratie. Sunamitis interp̄tat̉ captiua. et ꝑ peccatū homo captiuꝰtenetur a diabolo. q. d. peccata oīa dimitteet deteſtare que cogitatione. locutione. oꝑe.et omiſſione ꝯmiſiſti. Et cū tunc reuertiturad penitentiaꝫ: reſuſcitat̉ ſpiritualiter Lazarus quadriduanus Ioh̓. xj. Dicti quatuordies ſūt p̄dicti quatuor gradus. quibꝰ morit̓anima. ¶ Ex parte for̄e vel potentie deficiētis diffinitur ſic. Peccatū eſt p̄uaricatio legis eterne. et celeſtiū inobediētia mādatoꝝ.Et eſt Ambro. ī li. de paradiſo. ¶ In qua deſcriptione tangūtur duo .ſ. priuatio dirigētis in fineꝫ: et deordinatio ab ip̄o fine. Et p̄uatio dirigentis ī fineꝫ ibi notat̉. cum dicitur ꝙ peccatū eſt p̄uaricatio legis eterne. ethoc vel faciēdo qd̓ lex ꝓhibet. vel omittendoqd̓ lex p̄cipit. exquo peccatū habet rationeꝫmali. Nā ſiue ī natura ſiue ī moribꝰ. de rōnepeccati eſt p̄terire regulaꝫ rationis. Regulaauteꝫ rationis qua cōſtituit̉ mediū inter ſuperfluū et diminutū. neceſſe eſt vt quedā reſecet et q̄dam ſtatuat. Un̄ etiaꝫ ī ratione naturali. et ī lege diuina. vnde debent actꝰ nr̄iregulari: cōtinēt̉ q̄daꝫ p̄cepta negatiua et q̄baꝫ affirmatiua. Sicut at̄ negatōni opponit̉affirmatio: ita affirmatōni negatio. Et ideoſicut malū agere imputat̉ hōi ad peccatū. qꝛopponit̉ precepto legis negatiuo: ita ip̄m bonū nec age̓ imputat̉ hōi ad pct̄m. qꝛ opponit̉p̄cepto affirmatiuo. ¶ Scd̓o ī diffinitōe peccati tāgit̉ deordinato ab ip̄o fine. ī hoc ꝙ dr̄celeſtiū inobediētia mandatoꝝ. Ubi nota. ꝙinobedientia accipit̉ duobꝰ modis. Uno moſpāliter .ſ. qn̄ quis nō facit qd̓ p̄cipit̉. vl̓ facitqd̓ ꝓhibet̉. reſpiciendo ad cōtemptū p̄cipiētis vel ꝓhibētis. Et talis inobediētia opponit̉ obedientie. q̄ eſt ſpālis virtꝰ. que reſpicit

autoritatem p̄cipientis vel ꝓhibentis. Scd̓omodo accipitur inobedientia generaliter .ſ.quādo quis nō facit quod precipitur. vel facit quod ꝓhibetur. et hoc modo inobediētiacomitatur om̄e peccatū. Et opponitur hꝰmodi inobedientia obedientie. que cōcomitatur om̄eꝫ virtutem. quod patet. quia quicunqꝫ facit aliquem actum virtutis obedit.Et de hac generali inobedientia. intelligiturdictum Ambro. in ſupͣdicta diffinitione ẜmbeatū Tho. in. ij. ſen. diſ. xxxv. ¶ Et ſciendūꝙ illa duo que ponunt̉ in diffinitōne Amb̓.non ſunt eabem vt videtur. ſed diſtinguūturdupliciter lex et mādatū. Primo quia cumfiendum vel cauenduꝫ ſtatuitur. tūc lex eſt.Cum auteꝫ precipitur vel prohibetur preceptum eſt. Aliud eſt auteꝫ ſtatui quod fit perlegem. aliud iuberi quod fit ꝑ preceptū. Secundo modo diſtinguūtur ſic. vt lex dicaturī declinādo a malo. preceptū vel mādatum īfaciēdo bonū. Hec Alex. de ales ī. ij. ꝑte ſum.Hinc pͣs. Cōfitemini dn̄o in cithara .i. in cōfeſſiōe vocali. ⁊ ī pſalterio decē cordaꝝ pſallite illi .i. ī obẜuatione decē preceptoꝝ. Figurat̉ at̄ trāſgreſſio decē mādatoꝝ. ꝑ illos decēle proſos. qui alonge ſtantes clamauer̄t: dicētes xp̄o Luc. xvij. Ih̓u fili Dauid miſererenr̄i. Qui ab eo miſſi ad ſacerdotes dum irētmundati ſunt. Sic per recognitioneꝫ peccati et ꝓpoſitū debitū cōfitendi purgātur homines a lepra inobediētie. ¶ Alio modo diffinitur peccatū ex parte forme ſeu cauſe exemplaris a qͣ deficit. Dictum em̄ fuit AoÿſiExo. xxv. Inſpice et fac̄ ẜm exēplar qd̓ tibi īmōte mōſtratū eſt q̄ .ſ. ꝑtinēt ad ꝯſtructōemtaber nacl̓i .i. eccl̓ie. Mons at̄ xp̄m ſignat. etẜm hoc diffinit̉ ab Aug. ꝙ peccatū eſt appetere q̄ xp̄c ꝯtempſit. vel fugere ea q̄ xp̄c ſuſtnuit. Qd̓ ꝓbat ꝑ eiꝰ oppoſitū dicens. Nō envllū peccatū ꝯmitti p̄t̄. niſi dū appetūt̉ q̄ xp̄ꝯtēpſit. aut fugiūt̉ q̄ ip̄e ſuſtinuit. qd̓ eſt reſpectu triſtiū ⁊ aduerſoꝝ. Alid̓ ē amoris ſecupiditatis .ſ. appete̓ q̄ xp̄c ꝯtēpſit. qd̓ eſt reſpectu delectabiliū. et aliud fuge̓ aut timereqͥ xp̄c ꝑpeſſus ē ⁊ hoc reſpectu penaliū. Om̄at̄ peccatū (vt dīc Augꝰ) ꝓcedit vel ex amore male inflāmāte. vel ex timore male hūiliante. Sed ⁊ timor ꝓcedit ex amore. Timet eiqͥs amitte̓ aliqͥd qꝛ illud amat. Hec Alex. inſcd̓a ꝑte ſūme Raÿneriꝰ. ¶ Tercio pt̄ pct̄mꝯſiderari ex ꝑte potētie. vel cauſe ſufficiēterimꝑantis ⁊ pct̄m ꝯplentis. Et ſic diffinit̉ abAug. ī li. de duabꝰ aīabꝰ. ꝙ pct̄m eſt volūtasretinēdi vel ꝯſequēdi. qd̓ iuſticia betat. et hr̄xv. q. j. In qͣ diffinitōne tāgūt̉ duo. Primū ēactus voluntatis. ī hoc qd̓ dr̄. ꝙ eſt volūtasretinēdi vel cōſequēdi aliquid. Scd̓o tāgitdefectꝰ rectitudinis. ī hoc ꝙ ſubdit̉. qd̓ iuſticia vetat. Et ſumit̉ h̓ iuſticia. nō ꝓut ē virtꝰ