Citulus
Quintus
I ſpiritu .i. humiles quoniā ipſoꝝ eſt regnumceloꝝ. Sed ſi pauper ſe exaltet. ⁊ deſtitutusbonis ſpiritualibus ſe alijs p̄ferat. ⁊ velit abhominibus honorari: abutit̉ ꝯditione ſuaet ſibi ac pluribꝰ nocet. ¶ Nona abuſio eſt.rex iniquus. vt dicit Augꝰ. in libro de ciuit.dei. Ręmota iuſticia. regna nō ſunt alid̓ niſi magna latrocinia. Spectat igr̄ ad dignitatem regiam iuſticiā ſeruare. et idē ſuis miniſtris imponere. Unde Sapi. vj. dicit̉. Audite reges ⁊ intelligite. qm̄ data eſt poteſtasa domino vobis. qui interrogabit oꝑa veſtraet cogitatōes ſcrutabitur. quoniā cum eſſetis miniſtri regni illius. nō recte iudicaſtisneqꝫ cuſtodiſtis legem iuſticie: ⁊ ſubdit̉. horrende et cito apparebit vobis. Iniuſticia v̓oeſt quedam inequalitas. Dicit̉ auteꝫ rex iniquus .i. non equus. Eſt aūt equitas iuſticiadulcore miſericordie temperata. Quia ergoī regēdo non ſeruat iuſticiā: terribiliter vindemiat vineā. deſtruens dei eccleſiā. ¶ Decima abuſio eſt. epiſcopus negligēs. ẜm Aug.Epiſcopus nomē eſt grecū. deriuatū ab ep̄i.quod eſt ſupra. et ſcopos quod ē intētio. videlicꝫ. quia multū vigilanter debꝫ intenderegregi ſuo. viij. q. j. Qui epiſcopatū. Vnde dominus ad Ezechielem ait ī ꝑſona cuiuſlibetp̄lati eccleſię. Fili hominis ſpeculatorem dedi te domui iſrahel. Si dicente me ad impiūmorte morieris non anūciaueris. neqꝫ locutus fueris vt auertat̉ a via ſua impia et viuat: ip̄e impius ī impietate ſua moriet̉. ſanguinem v̓o eius de manu tua requiraꝫ. Namvt dicit̉ ꝑ Leonem papā diſ. lxxxvj. Inferiorū ordinum culpe ad nullos magis referēde ſūt. ꝙͣ ad deſides negligēteſqꝫ p̄latos: quiamultam ſepe nutriūt peſtilentiam: dū auſteriorem diſſimulāt adhibere medicinaꝫ. Epiſcopus ergo ſi eſt negligens. abutens officioſuo. vineā eccleſie vindemiat fructū temporaleꝫ inde ſibi vendicans. ⁊ de ſalute animarum nihil curans. ¶ Undecima abuſio eſt.Cplebs ſine diſciplina. Hiſciplina aliqn̄ ſumitur ꝓ doctrina. aliquādo pro correctōne velmoꝝ compoſitionē. Et his omnibꝰ plebs indiget. Ande Salomon ꝓuerb. j. Fili audi diſciplinaꝫ patris tui .i. doctrinā patris videlicꝫ nonſolū carnalis ſed magiſtri ⁊ p̄lati. etſenioris de bono te inſtruentis. Cum em̄ aīma noſtra naſcat̉ vt tabula raſa. niſi doctrinam ſuſcipiat. ignorāter et beſtialiter oportet vt viuat. De diſciplina autem correctōisſiue flagelli dicit apoſtolus ad Hebreos. xij.Si extra diſciplinam eſtis. adulteri non filij. eſtis. Si enim homīes et precipue plebesque modicam habent prudētiam et maturitatem proſperantur. et ſine flagellis ſe reꝑiunt. abutuntur ꝓſperitate ⁊ in multa malaincidunt. ¶ Duodecima abuſio eſt. populꝰ
ſine lege. Quod intelligendum videtur quoad eius obſeruationē. Naꝫ pauci populi ſūtp̄cipue inter fideles. qui leges aliquas nō habeant: ſed pauciſſimi obſeruāt. Et ſimiles eēvidētur telis aranearuꝫ quibꝰ capiūtur muſce: ſꝫ a maioribus animalibꝰ lacerātur. Cūtamen Auguſtinus dicat. Quicunqꝫ legibꝰimꝑatoꝝ que pro dei voluntate feruntur obtemꝑare nō vult. acquirit ſibi magnū ſupplicium. Hi ergo omnes mali xp̄iani. vnde ⁊ypocrite nequiter operantur in vinea eccleſie. Sed demū dicet̉ eis a xp̄o. Nō noui vosdiſcedite a me operarij iniqͥtatis ath̓. vij.Et loquitur ibi de falſis ꝓphetis. qͥ ẜm originem ſignificant ypocritas. ¶ Secundi neqͥter operantes in vinea eccleſie ſunt perſecutores. de quibus poteſt intelligi illd̓ Iob. xv.ledetur quaſi vinea ſcilicet eccleſia in primoflore hoc eſt ī primitiuo ſuo ſtatu. Que leſioprecipue facta fuit a tÿrānis infidelibꝰ. Inde Pſalmiſta. in predicta autoritate ſubdit.Exterminauit eam aper de ſilua. Aper quieſt animal ferox et ſilueſtre. dilacerans ⁊ cōminuens q̄ ſibi occurrunt. ſignificat romanum imperiū. quod alia dominia dilacerāsſibi ſubiugauit. et hic venit de ſilua. id eſt degentilitate infructuoſa. Hoc auteꝫ imperiūexterminauit ꝙͣtum in ſe fuit vineam eccleſie. querendo ip̄am deſtruere. ⁊ ponendo extra terminos mundi ꝑ plures tÿrannos imperatores. Unde et Auguſtinꝰ xviij. de ciuit.dei. refert eccleſiaꝫ dei decem magnas perſecutiones fuiſſe paſſam ab imperatoribus romanis. figuratas per decē plagas egipti. Etei vnam tm̄ reſtare .ſ. eam que erit temporeantixp̄i. poſtꝙͣ liberabit̉ eccleſia plene d̓ ſeruitute mundi ⁊ diaboli. Sicut per vndecimāplagam. videlicet ſubmerſionis Pharaoniscum exercitu ſuo in mari rubro plene liberatus eſt populus dei de egipciaca ẜuitute.Prima igitur computatur a Nerone imꝑatore. ſub qͣ principes apl̓orū Petrus ⁊ Paulus coronati ſunt. cuꝫ alijs multis. Secunda ſub Domitiano. in qua Iohannes euangeliſta poſt martirium quo miſſus fuit ī dolium olei feruentis ſed illeſus exiuit. in inſula Pathmos relegatꝰ fuit. Tercia ſub Troiano. in qua Clemens in mari ſubmerſus ē.Quarta ab Anthonio. Quīta ſub SeueroSexta ſub Maximiano. Septima ſub Decio. Octaua ſub Ualeria no. Nona ſub Aureliano. Decima ſub Diocleciano et Maximiano. Non autem negat ipſe Auguſtinus ſeureprobat. ꝙ iſtas decem perſecutiones paſſafuit eccleſia. Sed hoc reprobat. ꝙ ſolū iſtasdecem tm̄ fuerit paſſa. cum ſuſtinuerit multas alias diuerſis temporibus. Et precipuenarrat ipſe Auguſtinꝰ ibidem et de alijs duabus factis. ab imperatoribꝰ romanis. ſcilꝫ a