Citulus

Quintus

dicens. Terminum poſuiſti quē n̄ tranſgredientur. Et ad idem facit quod ait Iob. xiiij.Poſuiſti terminos eius .ſ. vite. qui preteririnon poterunt .i. nec prolongari nec breuiari. In contrariuꝫ eſt. quia dictū eſt per Iſa.ex parte domini Ezechie regi. Aorieris tuet non viues. et tamen additi ſunt ad vitameius xv. anni. Vt habetur Iſaie. xxxviij.¶ Pro queſtionis huius declaratione notādum ꝙ terminus vite humane poteſt conſiderari tripliciter.Primo per reſpectum ad actionis humanebariatōnem.Secundo ꝑ reſpectum ad cauſaꝝ ſecundaꝝſeu naturalium oꝑationem.Tertio ꝑ reſpectum ad diuine diſpoſitōnispreordinatōnem.¶ Ꝙͣtum igit̉ ad primū. vtiqꝫ terminus humane vite. et ꝓlongari et abbreuiari p̄t. Nāſicut bene vtens beneficio recepto mereturſibi augeri. ita abutēs meret̉ eo priuari. Etid̓o quia peccator male vtitur vita preſenti.meretur ſibi auferri. Iuxta illud quod dicitde quadā ficulnea infructuoſa dominus eiꝰcultori ip̄ius .ſ. ſuccide eam vt quid etiā terram occupat Luce. xiij. Et ꝓpter hoc diciturIob. xvij. dies mei breuiabūt̉. Et Eccͣs. vij.N impie agas multum. ne moriaris in tempore non tuo. Exempla patent Gen̄. vj. vbidati fuerunt centū viginti anni vite humani generis. cū videlicet dominus dixit. Grūtqꝫ dies eius centuꝫ viginti anni. ad hoc .ſ. vtreuerterētur ad penitentiā. Sꝫ quia homines abuſi ſunt. addentes ſcęlera maiora. ablati ſunt eis viginti anni. Nā tranſactis centum inundauit diluuium. Sic exponit Hiero. de pe. di. j. predixerat. Et ananias filiusazarie falſus ꝓpheta. quia predixit tanꝙͣ exparte dn̄i loquens. reuerſionem ieconie filijioachim cum populo ſuo. ꝙͣcitius de captiuitate babilonica. cuius ꝯtrariū ꝓphetaueratHieremias. et ꝯfregit cathenas quas hie remias in collo portabat ex mādato dn̄i. in ſignū captiuitatis plenioris future. dixit illihieremias. Quia ꝯfidere feciſti iſtum populum in mendatio. idcirco hoc anno morieris. et ſic mortuus eſt vt habetur Piere. xx.viij. Et paruulus natus ex adulterio Dauidcum berſabee ꝓpter peccatum ipſius Dauidante octauum diem mortuus ē. ijRegū. xij.Frequenter em̄ puniūtur filij pro peccatisparētum pena temporali et corporali. ſcd̓mſententiam doctorum. nunꝙͣ aūt pena ſpūali ſeu gehennali. Et econtra vita bonorummeretur prolongari. Unde Eccͣi. iij. Qui honorat patrem vita viuet longiori. Et Gzechie reuertenti ad penitentiam additi ſuntanni. xv. vt ſupra dictum eſt. Et multis patribꝰ ꝯceſſum ē diu viuere ꝓpter probitatem

ip̄orum et vtilitatem aliorum. qui ẜm viamnature viuere non poterant. ¶ Ꝙͣtum adſecundū etiam vita hominis ꝓlogari et abbreuiari p̄t ẜm bertrādum or. mino. in quodam ſermonē. Dicūtur aūt cauſe ſecunde ſeunaturales influētie diſpoſitō aeris. ꝯplexiocorꝑis. regimē vite. ⁊ hꝰ. Sicut em̄ videmusfructus meliores ⁊ durabiliores naſci ī vnoloco ꝙͣ in altero. ẜm diſpoſitōem terre et aēris ⁊ aſpectū celi ad tales arbores. Sic ⁊ ſanius et diutur nius viuūt hoīes in vno locoꝙͣ in altero. ẜm influentiā celi. Un̄ ⁊ de quadam inſula circa extrema terre dr̄. ꝙ hoīesibi ſaniſſime viuūt. et multū ſeneſcūt. et vixmori poſſunt niſi ad aliā inſulā tranſferantur. Docꝫ ⁊ exꝑientia. ꝙ in ciuitate infectapeſte moriētur centū in die. ⁊ in alia ciuitate ſimili ꝓpinqua. vel eadem alio tꝑe. nō moriētur decem. Ab vtero matris plurimi adducunt diuerſas infirmitates. que vitaꝫ abbreuiant. Unde ⁊ de xp̄o ih̓u quia erat optime ꝯplexionatus dicunt ſapientes ꝙ ſaniſſime vixiſſꝫ ⁊ valde diu naturaliter. Regimēvite ſi ſit inordinatum: vitam habet abbreuiare. Unde ⁊ Galienus dicit. Athletas qͦrūvita et ars ſagina eſt. nec viue̓ poſſe diu necſanos eſſe. vt refert Hiero. de conſe. di. v. nectales. Econtra. regimen vite moderatū diuturnam facit. Unde Criſo. dicit. Nihil ſic ſalutem operatur. nihil ſic egritudinem fugatſicut moderata refectio. de conſe. di. v. nihil.¶ Ꝙͣtum v̓o ad tertium .ſ. dei preordinationem. terminus vite humane a deo prefixuseſt. vt nec prolongari nec abbreuiari poſſitquia dei preſcientia ⁊ preorbinatio infallibilis eſt. Et ſcd̓m hunc reſpectum intelligiturillud Iob ſuperius allegatum. Conſtituiſtiterminos eius ⁊cͣ. Et illud pͣs. Terminū poſuiſti ⁊cͣ. Et quia vt dicitur in libro de cauẜ.Prima cauſa plus influit in cauſatuꝫ ſecūde cauſe. ꝙͣ ipſa cauſa ſecunda. Ideo cū deusſit pͥma cauſa omniū. effectus ꝗcunqꝫ ſecundaꝝ cauſaꝝ ſiue naturaliū ſiue a libero arbitrio procedentes. magis ſubijciūtur ip̄i prime cauſe .ſ. deo. ꝙͣ ip̄is cauſis ſecundis. Sedcontingit aliquem effectum mortis vel infi:mitatis vel alterius caſus. aliter eſſe preordinatum a deo. ꝙͣ debeat procedere a cauſisſecundis. et tūc eueniet talis effectus. nō ẜmꝙ habet reſpectum et influxum ab ip̄is cauſis ſecundis. ſed ſcd̓m ꝙ eſt preordinatum adeo. Et ſcd̓m hoc intelligitur illud Sap̄. iiij.de inmatura morte iuſti que non eſt ẜm cauſas ſecundas. Raptus eſt ne malitia immutaret intellectum eius aut ne fictō deciperetaīam illiꝰ. Et infra. Olacita erat deo aīa eiꝰAt ideo feſtinauit eū educere de medio iniqͥtatū ꝑ mortem. Et ecōtra aliqn̄ cōtingit ſicmors ezechie. ꝙͣuis ẜm cās ſecūdas. videlicꝫ