QuartusTitulus
¶A potentiaꝝ anime. Ande eo modo quo ſe hn̄tpotentie anime. ad hoc ꝙ obediant rationi.hoc modo ſe habent ⁊ membra corꝑis. Quiaigitur vires ſenſitiue ſubdūtur imperio rationis nō autem vires naturales. Ideo omnes motus membroꝝ que mouētur a potentijs ſenſitiuis: ſubduntur imperio rationisotus aūt membroꝝ qui ꝯſequuntur viresnaturales non ſubdūtur imperio rationis.¶ Et nota ꝙ ſicut in his que ad intellectumet voluntatem pertinent. primū inuenit̉ idquod eſt ẜm naturam. ex quo alia deriuant̉.ſicut a ꝯgnitōne principioꝝ naturaliter notorum. ꝯgnitio cōcluſionum. et a voluntatifinis naturaliter deſiderati: deriuat̉ electioeoꝝ que ſunt ad finem. Ita in motibꝰ corꝑalibꝰ pͥncipiū ē ẜm naturā pͥncipiū at̄ corꝑal̓motꝰ ē a motu cordis. vn̄ motꝰ corbis corꝑal̓ē ẜm naturā n̄ ẜm volūtatē. Un̄ Greg. nicenꝰ dicit. ꝙ ſic̄ generatiuū ⁊ nutritiuū n̄ obedit rōni. ita nec pulſatiuū qd̓ ē vitale. Pulſatiuū aūt appellat motū cordis qͥ maīfeſtatur per venas pulſatiles. ¶ De membro genitali dicit Aug. in. xij. de ciui. dei. ꝙ hoc mēbrum non obediat ratōni. quia motus in eoinſurgunt etiam nolente homine: eſt ex pena peccati. vt .ſ. aīa ſue inobedientie ad deuꝫpenam patiatur. per quod peccatum originale ad poſteros tranſmittitur. Sed ph̓s inlibro de cauſa motus animaliū aſſignat cauſam naturalem. quia iſta duo mēbra .ſ. cor ⁊pudēdum. non ſubiacent imꝑio rōnis. ex eovidelicet. ꝙ vtrūqꝫ horū eſt quaſi quoddamanimal ſeꝑatum. inꝙͣtum eſt principiū vite.Principiū aūt eſt virtute totū. Cor em̄ principiū eſt ſenſuū. Et ex membro genitali exitvirtus ſeminalis. q̄ eſt virtute totum aīal. etiō hn̄t ꝓprios motus naturaliter. qꝛ pͥncipiaoportet eſſe naturalia. vt dictū eſt ſupra.Da imperiū tuū ꝑue .§. iij.ro tuo pͣs. Loquit̉ ꝓpheta ad dn̄m orans. Etp̄t intelligi de triplici imperio.Primū eſt imꝑium diuinale ⁊ reuerendū.Secundū eſt imꝑium tꝑale et diſcernendū.Tertiū eſt imꝑium int̓nale et cuſtodiendū.Primum imperium abſolute eſt dominidei cui ſubiacent omnia. Unde Mardocheusin oratōe dicebat Heſter. xiij. Dn̄e deus omnipotens in ditōne tua cuncta ſunt poſita. ⁊non eſt qui poſſit reſiſtere voluntati tue. EtAugꝰ. Nihil in mundo fit ꝙ de illa aula celeſtis et eterni imꝑatoris non egrediatur. operatiue .ſ. vel promiſſiue. Nec tamen aliqͥdmali permitteret eueīre in vniuerſo. niſi exillo malo omnipotentia et bonitas ſua eliceret maius bonum. Sicut ex crudelitate tirannoꝝ et rabie infideliū. elicita eſt potētiaet coronatio martiꝝ. Et ex errore hereticorum doctrina radioſa doctorum. Ante autē
ꝙͣ deus ipſe carni noſtre eſſet vnitus multūrigide exercebat imperium. tanꝙͣ ſpiritus qͥeſt aduerſus carnē ipſi non parcēs. Non ꝑmanebit inquit ſpiritus meus in homine ineternum quia caro eſt Gen̄. vj. Unde et diluuio deleuit omnem carnē exceptis reſerua (tis in archa. Sodomitas in igne cōſumpſit.Iſrahelitas ꝓſtrauit in he̓mo. Iudeos in babilonia captiuauit. Propter quod dicebat̉deus vlciſcens dn̄s et habens furorē vlciſcēsqn̄s in hoſtes ſuos. et iraſcens inimicis ſuisNaum .j. Sed poſtꝙͣ vnitus eſt carni noſtreper incarnatōem. ex his que paſſus eſt: didicit cōꝑati infirmitatibꝰ noſtris. Et hoc eſtquod ꝓpheta petit cum dicit. Da imperiumpuero tuo. Hoc eſt petere incarnari. vt ipſemitius incarnatus agat et clementius ergagenus humanum. Nam ſubito ab initio ſueꝯceptōnis datum eſt ſibi imperiū vniuerſi.vt in nomine eius omne genu flectat̉. Multiplicabit̉ eius imperium inquit yſaias. ix.c. de ipſo xp̄o loquens puero nato in mundoEt ip̄e poſt reſurrectōnem dixit diſcipulis.Data ē mihi om̄is poteſtas in celo ⁊ in terra Math̓. vlt̓. Non ꝙ tunc fuerit ſibi data d̓nouo ſed tūc cepit manifeſtari poteſtas data vt dicit magiſter in. iij. ſentētiaꝝ. ¶ Ꝙͣtūad ſecundū imperium large ſumpto iſto vocabulo. importat quoddam dominiuꝫ quodquis habet ſuꝑ aliquem vel aliquos. ex quopoteſt ip̄is aliquid imꝑare ſeu preciꝑe et illi etenent̉ obedire. Et ſic pater habet imperiuꝫſuꝑ filios vt ei in licitis debeant obedire. Un̄dicitur Deutro. xxj. Si genuerit homo filiūꝯtumacem ⁊ ꝓteruū. qui non audiat patrisvel matris imperium. ⁊ cohercitus obedirecōtempſerit. accuſatus ab eis ſenioribꝰ ciuitatis. de ſua inobedientia et inordinata vitalapidari iubetur a populo. Sic et maritusimperium habet ſuꝑ vxorem. precipue circagubernatōem domus. Et ideo quia baſti regina vxor aſſueri regis a r̄ge vocata noluitpenire ad ꝯuiuiū ſuum: de ꝯſilio ſapientumſuorū repubiata fuit. et regno priuata. quihoc ꝯſuluerunt iſt a d̓ cauſa. ne ꝯiuges perſaꝝ atqꝫ medoꝝ ꝑuipenderent imperia maritoꝝ Peſter .j. Domini qͦꝫ tꝑales ſibi ſubditis imperant. Iuxta illud ꝓuer. viij. Per mereges imperāt. Et multomagis reges in regnis ſuis. Unde dixerūt decem tribꝰ roboaꝫfilio ſalomonis. regnū ſuſcipienti poſt morte patris. Imminue de regno patris tui duriſſimo ⁊ d̓ iugo grauiſſimo quod impoſuitnobis. et ſeruiemus tibi. iij Regum. xij. Sa qͦcerdos quoqꝫ imperium dicitur habere ſuꝑoues ſibi ꝯmiſſas. et ille tenentur obtemperare in his que pertinent ad ſalutem fideliūſeu ad neceſſaria ad ſaluteꝫ. al̓s mortem aīeincurrerēt. Dicitur enim Deutro. xvij. a domino. Qui ſuꝑbierit nolēs obedire ſacerdo-