TitulusQuartus

LA et altius. Et ideo obiectū intellectus eſt altius ꝙͣ obiectū volūtatis. Cuꝫ ergo ꝓpria ratio potētie ſit ẜm ordinē ad obiectū: ſequit̉ꝙ ẜm ſe et ſimpliciter intellectus ſit nobilior volūtate ⁊ altior. Unde et ph̓us ī. x. ethi.ponit intellectū altiſſimā potentiā anime.Scd̓m quid aūt et ꝑ ꝯꝑationē ad alterumvolūtas interdū inuenitur altior intellectuex eo .ſ. ꝙ obiectū volūtatis in re altiori īuenitur ꝙͣ obiectū intellectus. Sicut ſi dicerēauditū eē nobiliorē viſu ẜm quid. inꝙͣtū resaliqua cuius eſt ſonus nobilior ē aliqua recuius eſt color. ꝙͣuis color ſit nobilior ⁊ ſimplitior ſono. vt em̄ ſupradictū eſt. Actio intellectus conſiſtit in hoc. ꝙ ratio rei intellecte eſt in intelligēte. Actus v̓o volūtatis ꝑficitur in hoc. ꝙ volūtas inclinatur ad ipſaꝫrem prout in ſe eſt. Et ideo ph̓us dicit in. v.methaphi. ꝙ bonū ⁊ malū que ſunt obiectavoluntatis: ſunt in rebus. Uerū aūt et falſūque ſunt obiecta intellectus: ſunt in mente.Quando igitur res in qua eſt bonum ⁊ nobilior ip̄a aīa in qua eſt ratio intellecta. percomꝑationem ad talē rem: intellectus ē altior volūtate. Unde melior eſt amor dei ꝙͣ cognitio. Econtrario aūt melior eſt cognitiorerum corꝑalium ꝙͣ amor. Simpliciter tamen intellectus eſt altior ꝙͣ voluntas.Eſt etiaꝫ intellectus quo. §. j.ad actū prior voluntate. ẜm ordinē natureet ſimpliciter. Sicut motiuū mobili: et actiuū paſſiuo. Bonū em̄ intellectū ē quod mouet voluntatē. Unde figuratur intellectus ꝑvirū. qui eſt perfectior ⁊ nobilior muliere. q̄ſignat voluntatem. Sic em̄ exponit auguꝰillud io. iiij. dictū ſamaritane .ſ. voca viruꝫtuū .i. repreſenta intellectum tuū. ¶ Ubi ſciendū ꝙ pͥmo voluntas hominis accipit qͣſiin viros legitimos quinqꝫ ſenſus. Iuxta illud quinqꝫ viros habuiſti. Nā a deo diſpoſitum eſt. vt uſqꝫ ad tēpus vſus rationis quisſequatur inſtinctus ſenſuum ſeu ſenſualitatis ſine peccato. Nec em̄ imputat̉ ad peccatum. quod quis facit an̄ vſum rationis. Poſte a ſi accipit volūtas intellectum ſeu rationem in virū. vt .ſ. ſequatur īſtinctū ratōisnon ſenſualitatis legittīe eſt volūtas deſpōſata. Si aūt ſequatur errorem .i. ſenſualemappetitū: adulteratur ſeu fornicat̉ ſpiritualiter anima. Iuxta illud hiere. iij. Tu autēfornicata es cū amatoribus ml̓tis ⁊cͣ. Et io.iiij. Hunc quē habes nō eſt tuus vir. Sicutergo ex viro et muliere legitime ꝯiūctis generatur proles legitima cui debetur hereditas. Ita ex intellectu ⁊ volūtate concipiturbonū ꝓpoſitum operis. principiū tamē actiuū eſt vir: et mulier paſſiuū. Ita et intellectus eſt qui mouet voluntatē. Et ꝯcipit̉ opus bonum per ꝓpoſitum: naſcitur ꝑ operis

executionē. Operatur etiam ad generationēinfluxus ſolis. quia homo hominē generatet ſol. Sic influxus gratie ſolis ih̓u xp̄i: pͥncipaliter operatur in bonis operibus nr̄is.que opera ſi ſint magne probitatis maſculiſūt: ſi imꝑfecta: femine. quibus demū reſeruatur hereditas eterna. Dÿabolus autempermaxime querit impedire precipua opera. vt pēitentiam. reſtitutionē. mūdi ꝯtēptūet hmōi. Nō autē multū curat de his que ſutde genere bonorū. vt ieiuniū et elemoſinam⁊ hmōi. In cuius figurā legitur. ꝙ pharaorex egipti p̄cepit maſculos hebreoꝝ occidi.⁊ feminas reẜuari. vt exponit origenes. Nutriūtur hi filij .ſ. bonorū operū ꝑ orationem⁊ doctrinā ⁊ ſacramēta. Creſcunt per profectū virtutum. Sic econtra per voluntatemꝯcipiunt̉ ex errore intellectus ſequētis ſenſualitatē per mala opera. que priuantur hereditate eterna. Et ſicut mulier laborat inpartu: ita volūtas ī bene operādo. Iuxta illud io. xvj. Aulier cū parit triſtitiā habet.¶Cū aūt queritur. Si voluntas moueat ītellectū. Rn̄dit. b. tho. in prima ꝑte. q. lxxx.ij. arti. iiij. ꝙ aliquid dicitur mouere dupliciter. Uno modo per modū finis. Sicut dicitur ꝙ finis mouet effitientē. Et hoc modointellectus mouet voluntatē. quia bonumintellectū eſt obiectum volūtatis: et mouetip̄am vt finis. Alio modo dicitur aliqͥd mouere ꝑ modū agētis. ſicut alterās mouet ateratū ⁊ impellēs impulſū. Et hoc modo volūtas mouet intellectū ⁊ omnes alias viresUt ariſpelmus dicit in libro de ſimilitudinibus. Cuiꝰ ratio eſt. quia in oībꝰ potentijs ordinatis actiuis. illa potētia que reſpicit finē vniuerſalē: mouet alias potētias que reſpitiūt fines particulares: et hoc apparet tāin naturalibus ꝙͣ in politicis. Celū eī quodagit ad ꝯſeruationē vniuerſalē generabiliūet corruptibiliū. mouet omnia īferiora corpora. quorū vnūquodqꝫ agit ad ꝯſeruationē ꝓprie ſpēi vel indiuidui. Rex etiā qui intendit bonū cōmune totius regni: mouet ꝑimperiū ſuū ſingulos ꝓpoſitos ciuitatū. quiſingulis ciuitatibꝰ regni curam impendūt.Obiectū igit̉ volūtatis cū ſit bonū ⁊ finis īcōi. ⁊ q̄libet potētia ꝯꝑatur ad aliquod bonūꝓpriū ſibi ꝯueniēs. ſicut viſus ad ꝑfectōeꝫcoloris. Intellectꝰ ad cognitōꝫ veri. Ideo volūtas ꝑ modū agētis mouet om̄s aīe potentias ad ſuos actus. p̄ter vires naturales begetatiue ꝑtis. q̄ nr̄o arbitrio ſubdūt̉. ¶ Peaūt due potētie ī actibꝰ ſuis ſeīuicē īcludūtquia ītellectꝰ ītelligit volūtatē. velle ⁊ volūtas vult intellectū ītellige̓. Et ſimili rōe. bonū ꝯtinet̉ ſub vero. inqͣtū eſt quoddā verūintellectū. Et veꝝ ꝯtinet̉ ſub bono. inꝙͣtū ēquodbā bonū deſideratuꝫ. ẜm tn̄ rōeꝫ cōita-