Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
62
Einzelbild herunterladen
 

TerciusTitulus

intellectuꝫ oīm nūero. em̄ non poſſit eſſevnum intellectū numero oīm. ꝓbo ex qͣtuorimpoſſibilibꝰ ſequūt̉. Primū eſt qꝛ impoſſibile eſt pl̓es perfectōnes ſecūdas eſſe ꝯͣriasexiſtente vna prima ꝑfectione. Sed nos inuenimꝰ pl̓es ſcd̓as ꝑfectiones eſſe ꝯͣrias ī diuerſis hoībꝰ .ſ. quidaꝫ ſūt ſtulti. quidā ſapientes. quidā vitioſi. oportet primā ꝑfectionem .ſ. aīaꝫ intellectiua variari multiplicari in dr̄ſis hoībꝰ. Scd̓m eſt qꝛ ſi omniūhoīm eſſet vnꝰ intellectus vel vna aīa nūero tūc omēs hoīes eſſent vnꝰ. et ſic eētdiſtinctio ſortis et platonis aliquā formāſub̓aleꝫ. ſꝫ ſolū aliquod extrinſecū: puta.vnus eſſet caꝑatior et aliꝰ. Terciū eſt. qꝛcum ꝯtingat duos vel plures hoīes ſimulſemel vnū et idem obiectum intelligere. ſiper vnū poſſibilem intellectū intelligūt. ſeq̄tur vniꝰ et eiuſdeꝫ virtutis ſimul et ſemelreſpectu vnius et eiuſdeꝫ obiecti ſint pluresactiones. Sed hoc eſt falſum et impoſſibile.Ad cuiꝰ ꝓbatōnem ſil̓itudinē taleꝫ adduco.Ponatur oculus omniū hominuꝫ ſit vnꝰnumero. ita omēs hoīes habeāt vnū oculum numero. tūc ꝙͣuis ſint multi vidētes. tn̄oīm viſio eſt niſi vna. reſpectu eiuſdē obiecti in eodeꝫ tꝑe. Similiter ſi intellectus ſitvnus oīm. ſequet̉ omniū hoīm ideꝫ intelligētium eodem tꝑe ſit vna actio intellectualis tm̄. Sed hoc eſt impoſſibile. Unde ſicutdue viſiones nūero pn̄t eſſe ſimul vnꝰ viſus. vel viſus vnius oculi. qꝛ habentes vnuꝫoculum poſſunt dici duo vel pl̓es videntes. tn̄ pl̓es viſiōes ſed vna. Sic duo vel plures habentes vnū intellectum nūero. poſſūtdici duo intelligētes. non tn̄ pn̄t eſſe vel dicidue intellectōnes vnius intellectꝰ ſꝫ vna tm̄.Quartū eſt tūc non beatificaret̉ aliquā oꝑatōeꝫ anīe ſue ꝯiunctam. ſed per aliquā oꝑatōnem extra eſſentiaꝫ aīe. Cum ph̓sponat beatitudinem ī nobiliſſima oꝑatōneaīe. hec. bTho. ij. ſcripto ſnīaꝝ di. xvij. Ca. ſcd̓m. de ml̓tiplici ocl̓o varie exercēdoEinde vidēdū eſt. qūoip̄e ītellectꝰ exercēdꝰ ſit pie fructuoſe. Eſt aūt intellectꝰ ocl̓s aīe quē videt ſeu cognoſcit res īcorꝑe ſeꝑatas. Sicut at̄ duplex eſt ocl̓s corporalis. ita et duplex eſt oculus aīe. Intellectus .ſ. ſpeculatiuꝰ tāꝙͣ dexter ocl̓s. intellectus practicꝰ tāꝙͣ ſiniſter. Et ſicut dextrū eſtꝑfectiꝰ ſiniſtro. ſiue oculꝰ ſiue manꝰ ſiue alid̓ita et ſpeculatio eſt ꝑfectōr actōe de ſe. Et ſic̄naturaliter oīs homo ht̄ duplicē oculū corporis. et ſi vno careat. ꝙͣuis videat: tamē defectꝰ eſt ꝑuus ī eo. Ita et aīa cuiuſlibꝫ debet habere oculū ſpeculatiuū oculū practicum. aliqn̄ .ſ. conſiderādo diuina. aliqn̄ cō-

ſiderādo et ordinādo humana. Eſt at̄ duplexſpeculatio ẜm. bTho. ſuꝑ Cant. Una eſt intuitiua ſolum ꝯſiderās res. et p̄cipue ſpūales et diuinas. ad intelligēdum. hec modi perutilis. hanc habuerūt ph̓i de qͥbꝰ apl̓sRo. j. Cum cognouiſſent deū ſicut deumglorificauerunt aut grās egerūt. ſꝫ euanuerūt ī cogitatōibꝰ ſuis. Alia ſpeculatio eſt guſtatiua. .ſ. affectꝰ diligit qd̓ intelligit. habendo ſaporem de diuinis et ſpūalibꝰ ꝓut ſt̄Et hec eſt ſpeculatio ſanctoꝝ et bonorū fidelium. de qua apl̓s ad Heb̓. vj. Qui ſemel illumīati ſunt guſtauer̄t bonū dei verbum. hocꝑtinet ad ſapientiā dr̄ a ſapore. ducit adclaritateꝫ eternā. vt dicit̉ Sap̄. vj. Hūc oculum .ſ. guſtatiue ſpeculatōnis conat̉ diabolus in homīe excecare. In cuiꝰ figurā legit̉.Reg. xj. Naas amonitarū rex iſrahelitasde iabes galaad qͦs obſidebat. ī hoc voluiteis ꝯfederare pacē hr̄e: vt oīm oculos dextros erueret. Et ſic diabolꝰ qui cum fidelibꝰbellat cum eis qͣſi pacē facit. et non moleſtatſi oculum ꝯſideratōis ſpūaliū diuinoꝝ auferat ab eis. Un̄ Salomon Eccͣs. ij. Ocl̓i ſapientis ī capite eiꝰ. Caput cuiuſlibꝫ virtuoſi eſt xp̄c. et ad hūc ꝯtemplādū oꝑe imitādum ocl̓i intellectꝰ bonoꝝ dirigūt̉. Et ꝓuer.iiij. dr̄. Oculi tui videant recta .ſ. ſpeculādo etpalpebre tue p̄cedāt greſſus tuos. Palpebreoculoꝝ ſūt ꝯſideratōnes debite et rōnabiles.que in angelo dicūt̉ p̄cedere greſſus nr̄os .i.oꝑa nr̄a. Sic igr̄ vtroqꝫ oculo .i. practico etſpeculatiuo vtēdum eſt. ſicut et ſācti viri fecerūt. Un̄ Melchiades papa. Nōne Moyſes īſeculo erat crebro intraret tabernaculuꝫet exiret. Qui intꝰ cōtemplatōe rapiebat̉ foris ī cauſaꝝ negocijs vrgebatur. Sic et Iacob angelos aſcendētes et deſcendētes vidit.qꝛ rectores eccl̓ie nōſolum ꝯtemplādo aſcendunt. ſꝫ deorſum qͦꝫ ad mēbra illiꝰ miſerandodeſcendunt. diſ. lxxxviij. decreuit. Sciendum tamenmultiplex eſt oculus. Eſt ocl̓s corꝑalis. etcohercēdus ꝓpter occaſiones maloꝝ inde coſequentiū. Unde Iob. xxxj. Pepigi fedꝰ cumoculis meis ne cogitarem quidē de virgine.Et Eccͣi. xxvj. Fornicatio mulieris extollentia oculoꝝ. Gſt oculus p̄ſidētialis. et reuerendus. Unde dn̄s ꝓphetaꝫ. Qui vos tagit: tangit pupillam oculi mei. ij. q. vij. accuſatio. Tanguntur autem qn̄ inhonorantur.De his etiaꝫ Hiere. xiiij. Die defecerūt oculieorum. quia erat herba .ſ. ſpiritualis refectionis. Et illud pͣs. Oculi mei languerunt inopia .ſ. ſpiritus. Eſt ocl̓s rationis naturalis. et hic fidei ſubijciēdus. Un̄ Eant. vj.dicitur a ſpōſo aīe ſponſe ſue. Auerte ocl̓ostuos quia ip̄e me auolare fecerūt .i. remoueinquiſitiones ẜm naturalem rationeꝫ in his