Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
54
Einzelbild herunterladen
 

SecundusCitulus

§ A cumēta vitāda. ſicut ouis vidēs lupū fugit. illaꝫ indecentiā coloris: ſꝫ qͣi inimicū nature. et auis colligit paleam non qꝛ delectatſenſū: ſed qꝛ eſt vtilis ad nidificāduꝫ. Ad hꝰmodi igit̉ intētiones app̄hendēduꝫ. ordinat̉extimatiua ſicut memoria ad eas ꝯẜuādūet eſt cōis iſta potētia nobis brutis. Sꝫ eſtdifferentia ꝙͣtū ad p̄dictaꝝ intētionū app̄henſionē. alia aīalia ꝑcipiūt hmōi intētiones qͦdaꝫ naturali inſtinctu. homo aūtquādaꝫ collectionē. Et ideo in alijs aīalibꝰdr̄ extimatiua: in homīe br̄ cogitatiua: qꝛcollectōeꝫ qͣndam hmōi intentōes adinueīt.Un̄ et dr̄ etiaꝫ ꝑticularis. cui medici aſſignāt determinatū organū .ſ. mediā ꝑtem capitis. Ueꝝ qꝛ ī potētia ſenſitiua et precipueapprehēſiua pt̄ eſſe pct̄m: ideo ī cogitationibꝰ hoīm ꝓut ſūt ī tali potētia eſt peccatū vl̓ meritū: ſed ꝓut eis addit̉ vl̓ ſuꝑuenitaliquis effectꝰ bonus vl̓ malus. Nota igit̉ẜm. b Tho. ſcd̓a ſecūde. q. ij. art j. cogitareſumit̉ tripliciter. Uno cōiter .ſ. qͣcūqꝫactuali ꝯſideratōne intellectꝰ. ſiue ꝑueniendo ad clarā certā cognitōneꝫ eiꝰ qd̓ cogitatur. vt qͥs ꝯſiderat ſcit. ſiue etiaꝫ anteꝙͣꝑueniat̉ ad perfectōneꝫ cognitionis certā clarā viſionē. Scd̓o modo ꝓpͥe .ſ. ſolūſideratione intellectꝰ cum quadaꝫ inquiſition an̄ꝙͣ ꝑueniatur ad clarā noticiam rei.hoc circa intētōnes vniuerſales. Tercio quadaꝫ inqͥſitione diſcurſu circa ꝑticularia apprehēſa a ſenſibꝰ. et iſto tercio modoeſt actus huiꝰ potentie cogitatiue. nec tn̄ ibipct̄m vel meritū. niſi cooꝑante intellectu etaffectu aliquo modo. Et ẜm hoc nūc de cogitatōnibꝰ aget̉. De quibꝰ pͣs. Dn̄s ſcit cogitationes hoīm qm̄ vane ſūt. vbi tria de ipſiscogitationibꝰ pn̄t notari. Et pͥmū eſt deoſūt ſimpliciter denudate. ibi. dn̄s ſcit. Secūdum in hoīe ſūt multipliciter variate. ibicogitatiōes hoīm. Terciū eſt ī eo ex ſe ſūtvituꝑabiliter terminate. ibi. qm̄ vane ſūt. Ꝙtum ad pͥmū ſciendum. cogitatōes q̄cunqꝫ note ſūt deo. Oīaem̄ (ait apl̓s ad Peb̓. iiij) nuda et aꝑta ſuntoculis eiꝰ .i. cognitioni. Et ita ſūt ei note.neqꝫ angelo bono neqꝫ malo. neqꝫ a ꝓximoex ſe ſciri pn̄t. Un̄ dr̄ Hiere. xvij. Prauū eſtcor hominis inſcrutabile quis cognoſcetillud: Ego dn̄s ſcrutās corda ꝓbās renesdo vnicuiqꝫ iuxta viā ſuā. Prauū dr̄ cor hominis qꝛ inclīatū ad praua. Iuxta illd̓ Gen̄.viij. Senſus hominis et cūcta cogitatio eiꝰprona ſunt ad malū ab adoleſcētia ſua. Inſcrutabile dicitur. qꝛ eius cogitatōnes nullacreatura ſcire valet. Unde apl̓s. .j. ad Corin.Quis hominū ſcit que ſūt hominis .i. ī cogitationibꝰ interioribꝰ niſi ſpiritus dn̄i qui in

ipſo eſt. Quis ergo cognoſcet illū: qͣſi dice̓tnullus niſi deo reuelante. Sic cognouit Heliſeus cogitatōes malas auaritie quibꝰ motus fuit Giezi diſcipulꝰ ſuus ad petendum aNaaman ſyro veſtes et argētuꝫ vt habet̉. iiijReg. v. Solus deꝰ ſcit cogitatōnes hoīm.Un̄ ſb̓dit̉ ī autoritate. Ego dn̄s ſcrutās corba .i. cogitatōes cordiū. et renes .i. delectatōnes eaꝝ in bonū vel malum. ex qͥbꝰ hominestandeꝫ iudicat et nōſolum ex operibꝰ. VndeCriſoꝰ. ex operibꝰ iudicat tm̄: ſed ex cogitationibꝰ. xxij. q. v. Qui ꝑiurare. Sedmaiori declaratōe notādum. cogitatio velaffectio pt̄ cognoſci ab aliquo tripliciter.mo ip̄iꝰ in ſe certam clarā intuitionē. ſecūdo reuelationem. tercio cōiecturatōꝫ.Et primo quideꝫ modo ꝓut .ſ. cogitatōes ſūtin intellectu. affectōnes ī voluntate. ſic ſolus deus cogitatōes et affectōnes cognoſcere poteſt. et hoc eſt ꝓprie ſcire. Unde bene dicit pͣs. Dominus ſcit homo vel angelus:ſed ſolus deꝰ. Quod etiaꝫ atteſtat̉ Salomondicēs. Tu ſolus noſti corda filioꝝ hoīm. corda .i. cogitatōnes et affectꝰ. Huiꝰ ratio ē ẜmbeatū Tho. prima ꝑte. q. lviij. quia volūtasrationalis creature ſoli deo ſubiacet. et ipſeſolus in eaꝫ oꝑari pt̄ qui eſt principale eiusobiectū et vltimus finis. Et id̓o ea que mihivoluntate ſūt vel que ex volūtate ſola depēdent. ſoli deo ſūt nota. Ex ſola voluntate hominis dependet. aliquis actu aliqͣ ꝯſideretqꝛ cum aliquis habꝫ habitū ſcientie vel ſpecies intelligibiles ī eo exiſtētes. vtit̉ eis cumvult. Scd̓o modo .ſ. reuelatōneꝫ poteſt cognoſci cogitatio hominis inqͣtū .ſ. a deo alicui reuelatur. Et ſic anīa xp̄i reuelatōeꝫ auerbo cui erat et eſt vnita. cognoſcit cogͦſcebat omēs cogitatiōes hoīm. Un̄ et iudeismala de eo cogitātibꝰ dixit. Vt qͥd cogitatismala ī cordibꝰ veſtris Math̓. ix. Et Luc. xj.dr̄. Ut vidit cogitatōes eoꝝ ⁊cͣ. Sic Petrꝰapl̓s dei reuelatōnem cognouit fraudē factaꝫ Ananiā Saphirā de p̄cio poſſeſſionis vēdite Act̉. v. Sic et. b Genedictus cognouit cogitatōnes murmuratōis. quā faciebat ꝯͣ qui an̄ tenebat lucernaꝫ comederet. vt hr̄ in. ij. dialogoꝝ. Tercio poteſtcognoſci cogitatio vel affectio hoīs cōiecturationē. Et ſic angelus bonꝰ malus etiāhomo pt̄ cognoſcere cogitationes alteriꝰ .ſ.vt in ſuo effectu. Cognoſcit̉ em̄ ẜm. b Tho. īprima ꝑte. q. lvij. arti. iiij. interdū cogitationon ſolū actum exteriorem puta locutionēvel oꝑatōneꝫ manifeſtantē ip̄aꝫ ſed etiamimmutatōneꝫ vultꝰ. Et medici etiā aliquasaffectiones animi pulſū cogͦſcere pn̄t. Etmultomagis angeli et demones ꝙͣto ſubtiliꝰhmōi paſſiones occultas corꝑales ꝑpendūtUn̄ Aug. dīc. demones aliqn̄ hoīm diſpo-