Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
50
Einzelbild herunterladen
 

Citulus

Secundus

Capitulū ſeptimum. de ſomnijs quoad varias cauſas et modos eorum.C qꝛ in potentia fātaſie ſūt ſomnia dormiētibꝰ. Iccirco de ſomnijs aliqua ſūt vidēda.Et primo eiꝰ diffinitōeꝫ. Ph̓s atſcd̓o li d̓e ſom. vigil̓. ſic diffinit. Somniū ēfātaſma factū a motu ſimulachroꝝ .i. ſimilitudinū ſenſibiliū ī dormiēte ẜm dormit. Etcirca hoc poſſumꝰ ꝯſiderare tria. videlꝫ eoꝝortum. effectū. peccatum..§. j.Ꝙͣtum ad primum.Somnia vnbe oriant̉. et que ſit cauſa ſomnioꝝ. Et ꝙͣuis Greg. in li. moral̓. ac etiā dÿalogoꝝ aſſignet ſex cauſas. videlꝫ ex nimiaventris repletione. ex multa capitis exinanitōne. ex demonis illuſione. ex dei reuelation. ex hoīs multa occupatione circa aliqͥdet p̄cogitatione. et ex hoīs cogitatōne ſimulet reuelatione. de quo vltimo ponit exēpluꝫde ſomno Nabuchodonoſor habito de ſtatuacōpoſita ex quatuor generibꝰ metalloꝝ. deſignātes qͣtuor ſucceſſiuas monarchias mūdivt habet̉ Dan̄. ij. Cepit cogitare de ſucceſſore ī regno anteꝙͣ ſomniū illud haberet. qd̓fuit ex diuina reuelatōe ꝓut ip̄e Daniel expoſuit. Sed dn̄s Ioh̓. dn̄ici cardīalis ī fine libri ſui. quē appellauit luculā noctis. extendēs materiā. decem nouē cauſas aſſigͣt.Et primo cōceptui aut natiuitati p̄domināsſignū celeſte. infimā cauſā ſomnioꝝ ponit. et ita natus ſub mercurio ī geminis exiſtēte. ſomnia futuroꝝ p̄ſcia ignorat. Secūdo celoꝝ influxus ī ſenſus interiores rōniſōno ſopite corporeos agēs: ꝓduct̉ꝰ ē frequēter demōſtrat. hic pharao vaccis ſuis exēplo ponat̉. Tercio ꝯplexionum varietas. diſtīcta viſa ꝓducit. ſāguis .ſ. circa ignēcolera volatꝰ aereꝫ dicis. melācolia regnatenēda. ſed flegma circa terreſtria verſatur.Quarto pugnāt mixti mutuo ī memorie archa ſeruati ꝯceptꝰ: et quia fantaſma hūc abillo diſcerne̓ nequit. tetrū deſinit ī piſcē mulier formoſa ſuꝑne. Quinto tꝑis qͣlitates cerebrū imitatū. illo euaneſcēte euaneſcit inuiſa. ſic apud Uirgiliū folijs arboꝝ autum labētibꝰ fit ad infernū ſomni parētē aīarum ꝯcurſus. ī eo libro vbi totiꝰ ph̓ie rimat̉archana. Sexto locoꝝ diuerſitas ſuis vaporibꝰ corꝑe nudis cellulas capitis ambit. ſuas ibi ꝓpͥetates relinqͥt qͣs ſētit vigil maioribꝰ occupatꝰ. Septīo q̄dā reliqͥe velut exuuie ex exercitijs ī vigilijs potentijs vitalibꝰadherēt imp̄ſſe. corꝑe a labore ceſſāte laborare non ceſſant. Octauo plerūqꝫ fantaſia aceteris curis ſoluta. cudit caſu vētura ſicutPlatoni cogitāti ſorte: ſortes oct̄rit. Nonoꝑſonaꝝ reuerētia apud nōnullos meret̉ ſe-

cūdis cauſis limpidiꝰ viſitari. cui mēbro reddūt̉ cignus ſocͣti loco platōnis oblatꝰ capti.uitas mortis potio platōni mōſtrata octauiano auguſto pn̄tia impugna futura caſushoſtis ſcipioni pene militi ruelata. enee italica ſedes et hanibali a ioue directꝰ iuuenisſecūdus oſtēſa. Decīo ſenſus cupido addi tadidē. mēs hūana qd̓ optat. vigilat ſperat. ſomnū cernit ibipſū. Undecīo neceſſitas cogit vires. qͣi imꝑando vitales exeqͥ ſuicorꝑis curas. qͣs illud neqͥt exercere ſopitū.ita famelicꝰ vacuo ſtomacho mādit. Duodecimo aīa ſuis diſcipulis ſoporatis ſpeculāsſibi ſoli. rimat̉ archana. qͥbꝰ maiori beſideriofragrat. diſcitqꝫ ſōno priꝰ ſepe negata. In hisſtolis noct̉nis: vt meminit Aug. qͥdā cupitāq̄ſtionē fuit edoctꝰ. puto ibi doctoꝝ ſtatuiſſeiaꝫ vltͣ negare petierat ſepe diſcipulusimportune. Tredecīo ſic diſpoſitio dormientis mēbroꝝ aut accidētia ambiētia illa varias ſꝫ correſpōdētes imagīes for̄at. ſic Ephilates putat ſe p̄mi pōdere ſtigis. pes nūdꝰet algēs niues calcat vl̓ limphas. Decīo qͣrtoeſi cibi ꝙͣpl̓es ſuis vaporibꝰ ſuꝑiora ꝯtēdūt.pana inde formātes vt porri ml̓tis. Quīdecīo morbi p̄dn̄antes ī corꝑe egro. ſil̓iagliſcūt ſomnia. ſeſe perito medico pādunt.Sedecimo ſi te linies opupe ſāguine. demones ī ſomnis tibi infeſtos videb̓. Decīoſeptimo faīliares ſp̄s ꝯciliatiui moralis amoris.amico ꝓdūt apd̓ Ualeriū infelices caſꝰ amati. cuiꝰ generis viſiōes paucas poſſē verenotare diebꝰ nr̄is oſtenſas. Decimooctauo. demonū artes pl̓ime ludificatōes fiūt ī ſōnis. lꝫ Apulegiꝰ his oīa ſomnia reddat. Hecionono repletio vētris nimia. ex cib̓ fumoſitatibꝰ ad cerebꝝ deſcēdētibꝰ. vel etiā exinanitio capitis ex nimia abſtinētia multos ſōniare facit. ẜm Greg. vt dictū ē ſupͣ. Tādemex diuina reuelatōe ī ſōnis facta ml̓ta fut̉amaīfeſtata ſūt bōis malis. Vt patꝫ ī Iacob vidit ſcalā ī ſomnis. Ioſeph dixit fr̄ibus ſuis audite ſomnū qd̓ vidi de manipulis ſtell̓. Scio hoīeꝫ nōdū defūctū ī ſomnis vidiſſe notoꝝ aīas purgatorij prīs detētas. qͣꝫtorm̄ta varia horrēda deſcribit. hec oīa illeꝘtū ad ſecundum .ſ. .§. ij.effectū ſciēdum. ſomnia fut̉oꝝ euentuumqn̄qꝫ ſunt cauſa. qn̄qꝫ ſigna. qn̄qꝫ neqꝫ cauſaneqꝫ ſigna: ſed accidēs caſuale. Et pͥmoquideꝫ ſūt ſomnia cauſa fut̉oꝝ euētuum. vt mens alicuiꝰ. ex his que vidit in ſomnisinducitur ad aliquid faciēdum vel vitandū.Tūc em̄ tale ſomniū eſt cauſa vel occaſio faciēdi vel vitādi aliqͥd. eſt ad quā ſeqͥt̉effectꝰ. Sic̄ dicimꝰ interpoſitio inter noſtrum viſum lunam eſt cauſa eclipſis luneet interpoſitio lune inter viſum noſtrū ſoleꝫ eſt cauſa eclipſis ſolis. Et ſic̄ putrefactio