SecundusCitulus
Hia mēby lingue deſeruit nōſolum ſenſui guſtꝰ: ſedetiā locutōi. Ideo nūc agēdū eſtde locutōne. Et de hac dīc ſapiēsꝙ mors et bita .ſ. aīe ⁊ corꝑis in manibꝰ lingue ſūt .i. in pt̄ate ſeu vſu locutōis. Nā ſiqͥsmale vtat̉ inde mors ei ſeqͥt̉ aīe. ſicut ptꝫ inPetro cū ore xp̄m negauit. qͥ ex hoc morteꝫaīe incurrit. Et in qͦdam de ppl̓o iudeoꝝ. qͥdeſerto xp̄m blaſphemauit lingua ſua et obhoc lapidatꝰ eſt. Uita at̄ ex lingua proceditaīe et corꝑis: ſiqͥs bn̄ vtat̉. qd̓ patꝫ ī publicano: qui dicēs. Deꝰ ꝓpitius eſto mihi pct̄ori cū huīlitate. iuſtificatꝰ eſt: et xp̄o dicenteverbo ſuo. Lazare veni foras: corā oībꝰ viuificatꝰ eſt. Prīo igr̄ on̄det̉ qūo bn̄ quis eavti debet. ſcd̓o qūo qͥs male vtat̉. ⁊ qͦt malainde ꝓueniāt. Et ꝓ prīo ſumat̉ ad declaratōꝫhuiꝰ. verbū pͣs. dicētis. Laudatōꝫ dn̄i loq̄t̉os meū: et benedicat oīs caro nom̄i ſct̄o eiꝰin ſecl̓m et in ſcl̓m ſeculi. Ubi notātur triagenera locutionum bonarum.Prima ẜm naturā. ibi. Laudatōꝫ domini.Scd̓a ẜm gr̄aꝫ. ibi. Et bn̄dicat omīs caro.Tercia ẜm gloriā. ibi. Et in ſeculum ſeculi..§. j.Ꝙͣtum ad primumeſt ꝯſiderādū. ꝙ inter oīa aīalia ſolū hōī cōceſſa ē loq̄la naturaliter. Nāetſi azina Balaam aliqn̄ locuta eſt illd̓ fuit ꝑ ſpāle miraculū nō ꝑ naturā. Sed neqꝫ v̓ba ſua ip̄a intellexit. Exqͦ igit̉ creat̉e rōnali ē ꝯceſſa lingua loquax. rōnabiliter ea vti debet: nō beſtialiter. Et hoc etiam on̄dit ip̄a diſpoſitionaturalis oris et lingue. Et hoc eſt ꝙ dicitpͣs. Laudatōꝫ dn̄i loq̄t̉ os meū .i. diſpoſitiooris mei bn̄ ꝯſide̓ata. docebit me recte loquiẜm rōeꝫ: et ſic ꝯſequēter deū laudare. Un̄ etde quodā muto a xp̄o ſanato dr̄. ꝙ loquebatur recte Mar̄. viij. Et de qͦdaꝫ alio. ꝙ locutus eſt mutꝰ Lūc. xj. ¶ Circa diſpoſitōeꝫ at̄oris et lingue qͣtuor ꝯſiderabimꝰ. videlꝫ eiꝰfinalem cauſā. materiā. for̄aꝫ. et circūſtantiam. Ꝙͣtum ad primū. cauſa finalis ꝓpterquā lingue nr̄e data eſt locutō. eſt vt homoꝑ eaꝫ manifeſtet cor ſuū ⁊ cogitatōes ſecretas. q̄ al̓s ab hoīe ſciri nō poſſent. Un̄ dicitph̓s ꝙ ea q̄ ſūt ī voce. ſūt note eaꝝ que ſūt īaīa paſſionū. hoc gͦ eſt pͥmū qd̓ docet te naturaliter os tuū ſeu lingua: vt .ſ. loqͣris qd̓hēs in corde et non ꝯͣriū. Caueas ne linguatua ſit ſerpētina. q̄ triſulcata ſeu triplex dr̄nō ꝙ hēat tres linguas ſed qͥa ita velocitermouet vt videat̉ hr̄e tres linguas. Hac triplici lingua vſus eſt antiquus ſerpēs cū locutus eſt pͥme mulieri. Naꝫ et falſū dixit. etdecipere intendebat. et verbū ſuū colore veritatis et vtilitatis operuit. Ne igit̉ ei ſil̓isfias. Uide ne falſū loquaris ne ꝑ mendaciū
decipere intendas. Nec duplici aut ſophiſtico vtaris ſermonē. ſed ſicut vnā linguā tm̄nō duas dedit tibi dn̄s ad manifeſtādū īteriorem cōceptū. ita vere et ſimpliciter loqͣris. Nam de loquētibꝰ doloſe dīc pͣs. linguisſuis doloſe agebāt: iudica illos deꝰ .i. ꝯdemna. ¶ Ꝙͣtum ad ſecūdū videlicet materiamlingue. nota ꝙ ip̄a lingua ē carnea nō oſſeaet inde multū ductilis et volubilis hincindeꝑ os. vt ex hoc intelligas in locutōe tua nōeſſe duꝝ et pertinacē. ſed ductileꝫ ad retractādum ſiqͥd male dixiſti. ad petēdū veniaꝫ.ſi aliū offendiſti. ⁊ nō ꝓteruū et duꝝ ad defendēdū tuā opinionē. Un̄ et Aug. dīc. Magne ſapīe eſt hoīeꝫ reuocare qd̓ male locutus eſt. xxij. q. iiij. Eſt etiā ip̄a lingua molliset delicata nō aſpera. Et hoc te docet vt locutio tua ſit benigna humana. nō aſpera ⁊bura. Unde dīc ſponſus de ſpōſa ſua .ſ. anīain Canti. Ael et lac ſub lingua tua. Mel .ſ.ſuauis locutōis. et lac refrigeratōis. Et hocniſi oporteat aliqn̄ aſpere loqͥ in correptōeſubditoꝝ. Un̄ apl̓s ad Thi. Increpa eos dure. Eſt ip̄a lingua qͣi ſꝑ madefacta et molliset hoc vel ex ſaliua ꝓcedēte a ſtomacho. vela fleumate ex capite deſcendēte vl̓ ex putredine in pectore ꝯgregata. Ad ſignificādumꝙ locutio tua debet eſſe. vel de verbis diuinis tanꝙͣ ex cibis ſpūalibꝰ acceptis ex ſacraſcriptura ⁊ retentis in ſtomacho memorie.Uel de obprobrijs et paſſionibꝰ xp̄i. qͥ ē caput nr̄m. vel de pct̄is tuis ꝓprijs tāꝙͣ ſaliuein pectore volūtatis aggregatis. Iuxta illd̓ꝓuerb̓. xviij. Iuſtꝰ prior accuſator ē ſui. Qd̓et faciebat apl̓s: dicēs. jͣ. ad Thi. Qui priusfui blaſphemus et ꝑſecutor et ꝯtumelioſus¶ Ꝙͣtum ad terciū .ſ. for̄aꝫ. Notādū ꝙ lingua eſt longa et lata et groſſa: ſꝫ magis lōga ꝙͣ lata et magis lata ꝙͣ groſſa. vt intelligas ꝙ recte potes loqui. vel de longitudineꝑſeuerātie ī bono. vel de latitudine mutationis ſtatꝰ ſpūalis. vel de ſb̓tilitate ſcīe diuine vel humane. Iſtud vltimum non freq̄nter exercēdum etſi bonum ſit. Sed vt dicit̉Iaco. .j. Siquis veſtrū indiget ſapiētia poſtulet a deo. Potius lingua in ſe ſubtilis eſtingroſſando. ſicut naturaliter fit qͣndo linguam quis retorquet. Sicut faciebat apl̓ejͣ. ad Corinth̓. iij. dicens. Non potui dob̓ loqui ſpiritualia ſed carnalia .i. groſſa et materialia tanꝙͣ paruulis ī xp̄o: lac potū vobis dedi. De mutatione auteꝫ ſtatus homīsnon defacili loquendum. niſi cum quis intelligit vocatōnem a deo eſſe. Sed ad perſeuerandum in bono ꝑmaxime debet eſſe locutio. Sicut apoſtolꝰ faciebat. .j. ad Corint.vij. Unuſquiſqꝫ in ea pocatōne qua vocat̉eſt permaneat. Eſt etiā attēdendū ꝙ linguadeſuꝑ eſt longior ꝙͣ ſubtus. vbi quobam obo