SecundumCapitulum
Reſpōdet. b Tho. ꝙ accn̄s ꝑ ſe nō pt̄ eſſe ſb̓iectū accidētis. ſꝫ vnū accidēs ꝑ pͥus recipit̉in ſub̓a ꝙͣ aliud. ſicut priꝰ qͣntitas ꝙͣ qͣlitas.Et hoc modo dr̄ accn̄s vnū eſſe ſubiectū alterius. vbi ſuꝑficies coloris inqͣtū ſb̓a. vnoaccidente mediāte recipit aliud et ſil̓iter depotētijs aīe. ¶ De his at̄ quinqꝫ generibuspotētiaꝝ. ꝙͣuis oēs habeāt pͥncipiū ab aīa.tn̄ quēdaꝫ ſūt q̄ ſolū ſūt ī anīa vt ī ſubiectovt intellectꝰ et volūtas. Et has neceſſe ē remanere etiaꝫ deſtructo corꝑe. cū ſubiectumeaꝝ .i. aīa remaneat immortalis. Quedā ſt̄in cōiūcto vt ī ſubiecto ſicut oēs potētie nutritiue. ſēſitiue. ⁊ motiue. Et qꝛ deſtructo ſb̓iecto nō pt̄ accidēs remanere. ideo corruptoꝯiūcto .i. hoīe nō remanēt ille potētie actu.ſed tm̄ virtute. ſicut ī principio vel radice.Etſi obijtiat̉ ꝙ in li. de ſpū et aīa dr̄. ꝙ anīarecedit a corꝑe trahens ſecū ſenſū. et imaginatōeꝫ. ratōnē et intellectū. iraſcibilitateꝫ ⁊concupiſcibilitatem. Rn̄det. b Tho. ꝙ liberille nō habet autoritatē. Un̄ qd̓ ibi ſcriptumeſt. ea facilitate ꝯtemnit̉ qͣꝓbat̉. Uel pt̄ dici. ꝙ aīa trahat ſecū has potētias nō actu:ſed virtute. Si etiam obijtiat̉. qꝛ Luc. xvj.fuit dictū diuiti. Recordare qꝛ recepiſti ⁊cͣ.Aemoria at̄ eſt potentia ſenſitiua. Rn̄dit.b Tho. ꝙ memoria ibi accipit̉ eo modo quoAug. ponit memoriā in mēte. ꝓut .ſ. eſt ꝑsintellectiue nō ꝓut eſt potētia ꝑtis ſēſitiue.Ca. ſcd̓m de potētia vegetatiua ⁊ ſēſitiua.Egetatiua diſtinguitur in tres ꝑtes ſiue potētias .ſ.nutritiuū. augmētatiuū. et generatiuū. Un̄ in ſcd̓o de aīa dīoph̓s. ꝙ oꝑa hui aīe ſunt generare. alimentovti. et augere. Pro huiꝰ declaratōe dīc bt̄usTho. ī pͥma ꝑte. q. lxxviij. arti. ij. ꝙ vegetatiuū ht̄ ꝓ obiecto corpꝰ ip̄m viuens ꝑ aīaꝫ.Ad qd̓ triplex oꝑatio aīe eſt nccͣia. Una ꝑquā eſſe acquirat. ⁊ ad hoc ordinat̉ potentia generatiua. Alia ꝑ quā corpꝰ viuēs acqͥrat debitam ꝙͣtitateꝫ. et ad hoc ordinat̉ visaugmētatiua. Alia ꝑ quā corpꝰ viuētis ſaluatur. et in eſſe et ī debita qͣntitate. ⁊ ad hocordinat̉ vis nutritiua. Eſt tn̄ q̄dam dr̄a attendēda inter has potētias. Naꝫ nutritiuaet augmētatiua habēt ſuū effectū in eo in qͦſūt: qꝛ ip̄m corpꝰ vnitū aīe auget̉ et ꝯſeruatur ꝑ vim augmētatiuā et nutritiuā ī eadēaīa exiſtēteꝫ. Sed vis generatiua ht̄ effectūſuū nō ī eodē corꝑe ſꝫ ī alio. qͥa nil eſt generatiuū ſuip̄iꝰ et iō vis generatiua appropinquat quodaꝫ modo ad dignitatē aīe ſenſitiue. que habꝫ oꝑatōeꝫ ī res exteriores. Et ſicin his ꝑfectōr eſt generatiua. Eſt em̄ rei ꝑfecte face̓ alteraꝫ qͣlis eſt ip̄a. Ei at̄ deſeruiūtnutritiua ⁊ augmētatiua. Augmētatiue v̓onutritiua. ¶ Dicit̉ aūt nutritiua deſeruire
generatiue potentie ẜm. b Tho. pͥma ꝑte. q.vltima. qꝛ illud qd̓ eſt ꝯuerſū ꝑ virtutē nutritiuam ex alimēto. anteꝙͣ ꝯuertat̉ ī ſub̓aꝫmēbroꝝ accipit̉ a virtute generatiua: vt ſemen. Et huiꝰ ſignū ponit ph̓s qꝛ aīalia magni corꝑis q̄ indigēt multo nutrimēto. ſuntpauci ſemīs ẜm ꝙͣtitateꝫ corꝑis ſui. et pauce generatōis vt ptꝫ ī elephāte. Sil̓it̓ hoīespingues ſūt pauci ſemīs ꝓpter eādeꝫ cauſā.Et ꝓpter hāc cauſā ī pueris nō eſt ſemen qͥaſuꝑfluū nutrimēti in augmētū cōuertit̉. etideo nō pn̄t generare. et ſic ſuꝑfluū alimētieſt ſemen ẜm ph̓m ī li. de generatōe aīaliū.Sciendū etiaꝫ ẜm. bTho. vbi ſupͣ. ꝙ alimentū ex cibo et potu vere ꝯuertit̉ in ſpēꝫhūane nature. inꝙͣtū vere accipit ſpēꝫ carnis et oſſis ⁊ hmōi ꝑtiū. Et hoc qd̓ ph̓s dīcin. ij. de aīa. ꝙ alimētū nutrit inqͣtū eſt potētia. Qd̓ at̄ dn̄s dicit Math̓. xv. Om̄e qd̓ ītrat in os in vētrē vadit et in ſeceſſū emittitur. nō ſic intelligēduꝫ eſt. ꝙ om̄e .i. totū qd̓intrat in os emittat̉ ꝑ ſeceſſū: ſed qꝛ de om̄icibo aliqͥd impuꝝ per ſeceſſū emittit̉. ¶ Etqꝛ virtꝰ oīs in corꝑe paſſibili ꝑ ꝯtinua actionem debilitat̉ qꝛ hmōi agētia etiaꝫ patiūtur. Ideo virtꝰ cōuerſiua alimēti ī naturaꝫcorꝑis anīalis. in principio qͥdeꝫ eſt tā fortis. vt poſſit ꝯuertere noſolū qd̓ ſufficit adreſtauratōeꝫ deperditi. ſed etiaꝫ ad augmētum. Poſtea v̓o nō pt̄ cōuertere niſi quātūſufficit ad reſtauratōeꝫ deꝑditi. et tūc ceſſataugmētū. Demū nec hoc pt̄. et tūc fit diminutio. Deinde deficiente hac v̓tute totaliterdeficit aīal. Sicut virtꝰ vini ꝯuertētis aquāmixtā. paulatim ꝑ admixtionē aq̄ debilitatur. vt tādeꝫ totū fiat aqͦſum. vt ph̓s exemplificat. Ꝙ at̄ aliqͥ dicūt. ꝙ alimētuꝫ nō cōuertit̉ in veritate humane nat̉e. ſꝫ accipit̉alimētū vt qd̓daꝫ fomētū .ſ. vt reſiſtat actōicaloris naturalis. ne ꝯſumat humidū naturale. ſicut plūbum vel ſtannū adiūgit̉ argēto ne cōſumat̉ ꝑ ignē. Sed illa materia q̄ īpͥmo hoīe forme humane fuit ſub̓a in ſeip̄amultiplicat̉. Et hoc mō multitudo hūanoꝝcorpoꝝ a corꝑe primi hoīs deriuat̉. Totumhoc reprobat. bTho. ibi ꝑ multas rōnes ꝓbās ꝙ vere ꝯuertit̉ alimētū ī naturā hoīs.De potentia ſenſitiua §. j.hec eſt duplex videlicet exterior et interior.Exterior d̓r q̄ ht̄ organa ī qͥbꝰ ē affixa exterius viſibilia. Ita at̄ ſubdiſtīguit̉ ī qͥnqꝫ ſēſus exte̓iores .ſ. viſū. auditū. odoratū. guſtū.et tactū. vt pōit ph̓s ī. ij. de anīa. Pro cꝰ declaratōe dīc. bTho. ī. j. ꝑte. q. lxxviij. art. iijꝙ rō nūeri ⁊ diſtinctōis exterioꝝ ſenſuū accipiēda eſt ẜm id qd̓ ꝓpͥe et ꝑ ſe ad ſenſū ꝑtinet. Eſt at̄ ſenſus potētia paſſiua. q̄ nata ēimmucari ab exteriori ſenſibili. exterius gͦimmutatiuum eſt: qd̓ ꝓpͥe ⁊ ꝑ ſe a ſenſu ꝑci-