CapitulumQuartum
dei ſapīaꝫ mīme cogͦuerūt. Et dn̄antes ſuꝑbeſtias .i. beſtiales hoīes et rudes. hi principes gētiū. ⁊ ludētes ī auibꝰ celi. i. demonijs.ſua curioſitate et pl̓ima falſitate ſuggeſta.illudētes hoīes. ⁊ illuſi ab ip̄is ſpiritibꝰ malignis. ꝯgregātes ſibi auꝝ ſapiētie ⁊ argētūeloquētie ſn̄ fine. demū extermīati ſūt ⁊ atinferos deſcēder̄t. vt dr̄ Baruch. iij. ¶ Ariſmetricā dr̄ de pͥmioribꝰ Pitagorā inueniſſe qui et ſine fide fuit. Tubalchaÿn muſicā.Aſtrologiā Athalas. ⁊ Ptolomeꝰ ml̓ta addidit. Geometriā Euclides et Permenides.ethnici oēs et inter reprobos ꝯputati. Medicinaꝫ Heſculapiꝰ pͥmus docuiſſe referturquē indocte plebes ī deū retuler̄t. Sꝫ auxitcopioſe ȳpocras et Galienꝰ necnō ⁊ Auicēna. qui oēs etſi deū cognouer̄t: nō ſicut deūglorificauerūt. ſꝫ euanuerūt ī cogitatōnibꝰſuis. Iura ciuilia gentiles primi inſtituer̄tdiuerſi dr̄ſis vrbibꝰ. et a lacedemonijs legesromani mutuati ſūt. vt patꝫ ī decretis diſ.vij. Aoÿſes. Artes pl̓es mechaīcas inſtituiſſe ex Caÿn ꝓgenitos inſinuat geneſeos liber in. iiij. c. Qui cōiter criminoſū parētē īmoribꝰ imitati ſūt. et ciuitatem ī mūdo ip̄eprimꝰ cōſtruxit. qͣi innuēs ad illā nō ꝑtinere q̄ ſurſū eſt irl̓m. ¶ Sed ⁊ monarche oēsſiue aſſiriorū ſiue medoꝝ et ꝑſarū. ſiue grecoꝝ ſiue romanoꝝ. uſqꝫ ad tꝑa Conſtātini.Philippo excepto imꝑatore a Decio interēpto. oēs ī ſua cecitate mentis mortui ſūt. etmoribꝰ intꝑatiſſimi. Et ille qͥ videt̉ fuiſſe felitior: Octauianꝰ .ſ. ⁊ md̓i ſapiētia nō ignarus. laſciuiſſimus deſcribit̉. Hec iō ſcriptaſūt. vt non gloriet̉ ſapiens ī ſapīa ſua ꝙͣtūcūqꝫ his repletꝰ. nec potēs ī potētia ſua. ſꝫagnoſcat veꝝ eſſe qd̓ dr̄ Sap. xiij. Uani ſūtoēs hoīes ī qͥbꝰ nō ſubeſt ſcīa dei. Uere vani .i. fruſtra cū nō ꝯſequēt̉ fineꝫ ſuū. qͥ ē ẜmmgr̄m in. ij. diſ. j. vt ſūmū bonū intelligant.intelligēdo amēt. ip̄oqꝫ fruāt̉. Sꝫ nec ſe deijtiāt ⁊ ꝯtemnāt. quibꝰ tales ſcīe deſunt. autpotētia vel diuitie ſubtrahūt̉. qꝛ ſn̄ his pleniſſime ſalus ꝓpͥa ꝓcurari pt̄: ac etiam ꝓximoꝝ nō modice. ſicut exꝑientia docet. Ueꝝdoctrine tales qͦ ad vera et vtilia q̄ ibi ſunt.ꝯtemni nō debēt. ex eo ꝙ autores fuiſſēt vitioſi. Naꝫ veritas ẜm Ambro. a quocūꝫ dicatur a ſpūſācto eſt. Etſi ipſi nō habuerinteū ꝙͣtū ad grāꝫ gͣtū facientē. In cuiꝰ figurāp̄cepit dn̄s vaſa aurea ⁊ argentea egiptōꝝaſportari ab hebreis. vnde tabernaculū dn̄iꝯſtrueretur: ad ſignificādum ẜm venerabilem Gratianum diſ. xxxvij. §. Sed ecōtra. ꝙauꝝ ſapientie ⁊ argentū eloquētie lꝫ acciꝑeab infidelibꝰ quaſi iniuſtis poſſeſſoribus exſuis doctrinis. ⁊ ꝯuerte̓ in vtileꝫ vſū eccl̓ie.Un̄ et apl̓s ad Thitū allegat dictū cuiuſdāph̓i. Cretēſes male beſtie ⁊cͣ. Et hoc etiā dīc
Aug. j. q. j. dn̄s declarauit. Ueꝝ in ſermonibus ad ppl̓m. nec videt̉ honeſtū nec piū eosimplere doctrinis ⁊ allegatōibꝰ infideliū. qͣiſacra ſcriptura q̄ eſt vera dn̄a oīm facultatūancillari videat̉. tāꝙͣ inſuffitiēs. et ille vereancille dn̄ari. Inde eī vileſcit ſcriptura augetur curioſitas magiſꝙͣ deuotio ī auditoribus et vanitas ī loquētibꝰ. Sed ſufficit aliqn̄ anc illas vocare vt ſancti fecerūt ad magis ꝯfirmanduꝫ ea que ſūt fidei. ꝑ teſtimonia inimicorum eius.¶ Capitulū quartum de quidditate animeet ꝓprietatibus eius.Equidditate animerōnalis ⁊ ꝓpͥetatibꝰ ei. dn̄s Ioh̓.dn̄ici ſuꝑ Eccl̓iaſtē. xxxvj. lectōne tractās illud Eccl̓iaſtes. Cūcta fecit deus bona ī tꝑe ſuo et mūdū tradidit diſputatōni eoꝝ vt nō inueniat hō opquod oꝑatus eſt deꝰ ab initio uſqꝫ ad finē .i.aīam que ꝑmanet ineternū. ſic dicit. Nāetſiph̓i aliquā veritateꝫ cognouerūt de mundoiſto. nō tn̄ aīaꝫ plenam aliqͥs nouit: niſi perreuelatōꝫ ſpūſſancti. Un̄ Areſtoteles ī prīode aīa. dīc difficilimū eē acciꝑe quid ſit aīa.et multas ht̄ dubitatōes. Duodecim at̄ dubitatōes de ea ponētur ẜm dr̄ſos ſapiētes. ⁊licꝫ ph̓i neſciuerint qͥd dicerēt. diuerſimodetn̄ deſcripſerunt eā. victi a veritate ẜm. xij.eiꝰ cōditōes. ¶ Olato dixit aīaꝫ eſſe eſſentiāvel nūeꝝ ſe mouenteꝫ q̄ ꝯponebat̉ ex qͣtuornumeris .ſ. vnitate. dualitate. ternario ⁊ qͣternario. Uocabat vnitatem intellectū. dualitatē ſcīam. opinionē ternariū. ſenſum qͣternariū. Sic gͦ intelligit aīam hr̄e intellectū. ſcīaꝫ. opinionē. et ſenſū. et ideo ꝑ ſe mouet cū vult. Sed ſpūſſanctꝰ aliter intellexitNā aīa eſt vna eſſentia ⁊ ſic rn̄det vnitati. ēcompoſita ex eſſe et eſſentia. vt dīc. s Tho.ꝑte. jͣ. q. xc. ⁊ hoc rn̄dꝫ dualitati. eſt ad imaginē dei ꝑ tripliceꝫ potētiā .ſ. memoriā. volūtatē ⁊ intellectū. vt ait diuus doctor Aug.de trini. et hoc rn̄det ternario. et creata ē vtinformet corpꝰ cōpoſitū ex qͣtuor elemētis.et ſic rn̄det qͣternario. ¶ Democritus dixitꝙ aīa eſt ex athamis ſpericis q̄ vidēt̉ ī aerein radijs ſolis. Hic fuit victꝰ ſic dicere quiaathami ſꝑ ſunt ī aere. ſꝫ non vidēt̉ niſi ſoleadueniēte. Sic anima ē ī nobis ſed cognoſci nō pt̄ niſi adueniēte lumine diuine gr̄e.et ſic nobiliſſima ē vt ſuū intellectū et quālibꝫ hūanaꝫ noticiā trāſcendat. Magna resinquit Ber. ad haymonē eſt aīa q̄ xp̄i ſanguine eſt redempta. ¶ Empedocles dixit eāex igne. aere. aqua. et terra. lite ⁊ amicitia.Hic recepit ꝓ aīa totū hominē. ſicut frequēter facit ſacra ſcriptura. 6orpꝰ at̄ ꝯponiturex qͣtuor elemētis. et anima reſtabit ẜm eū