Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et improbatione earundē

ri reſpirantibꝰ. Adhuc autem incōueniens calidi qͥdē os exitū. iterū introitū latere nosIn pectus aūt ſpiritus introitū iteꝝ calefactiexitu latere. incōueniēter autem et calidi reſpirationem introitū eſſe. Uidetur em̄ cōtrariumqui quidem em̄ expiratus eſſe calidus. qui aūtinſpiratus frigidus. Quando autē calidus fuerit ſentiētes expirant. quia em̄ refrigerat ſuſficiēter ingrediens multotiēs accidit ſpiritumtrahere. Sed etiam neqꝫ alimēti gratia exiſtimādum fieri reſpirationem tanquam alito ſpiritu eo qui intus igne alito et reſpirante quidēquemadmodū ſuper igneꝫ hypercauma adijcialito autē igne fieri reſpirationem. Hoc em̄ dicemus verum et ad hūc ſermonem. que quideꝫad priores. etenim in alijs animalibus oportebat hoc accidere aut proportionale huic Omnia em̄ habēt caliditatem vitalem. deinde et fieri calidum ex ſpiritu quo oportet modo dicereficticium. magis em̄ ex alimento hoc factum videmus. accidereqꝫ ẜm hoc ſuſcipere alimentūet ſuperfluū emittere. hoc aūt in alijs non videmus factum.Poſtqͣꝫ philoſophus improbauit opinionē democriti qui viſus eſt dicere omnia animalia reſpirare. cōſequenter philoſophꝰ improbat opinionē platōnis Empedoclis Et duo facit. Nam primo improbat opinionē platonis. et ſecūdo Empedoclis Secūdum ibi Dicit auteꝫ dereſpiratione Quātum ad primum reprobat philoſophꝰopinioneꝫ Platōnis in effectu quantū ad duo Primo ꝓpt̓inſufficientiā. ſecūdo propter falſitatem Propter inſufficientiā eam reprobat hoc modo. quia plato voluit reſpiratio fiat per quandaꝫ circūpulſionem aeris. dixit em̄ ẜm ſtatim apparebit infra cum aer intra in animali exiſtēs calidus eſt expellitur per os et tūc ne dimittatur vacuū aer circūſtans intrat per os et poros et ſic fit reſpiratio Dicit ergo Areſtoteles circupulſio de qua determinat plato ī Timeo quā dixit eſſe cauſam reſpirationis inſufficiēs eſt in aſſignando cauſam reſpiratōnis et inſufficienter determinat de reſpiratōne Quia dixit circumpulſio ſit cauſa reſpirationis dixit hoc eſſe in animalibusperfectis cāpeſtribꝰ. ſed quomodo fiat ſaluato in animalibus imperfectis dixit. an ſcilicet eodem modo accidat ſicut in animalibus perfectis aut alio modo et propter aliā cauſam Si enim ſola animalia cāpeſtria reſpirātoportebit aſſignare cauſaꝫ quare illa ſolū reſpirāt Si aūtalia reſpirāt et modus reſpirādi ſit aliꝰ oportebit de hocetiaꝫ reddere cām. et determinare oportebit an reſpirareinſit oībus aīalibꝰ Quātū ad falſitatē ꝟo ſic īprobat eādēopinionē dicēs modus ẜm quē plato poſuit aīalia terreſtria reſpirare ficticius eſſe videtur verꝰ Dixit em̄plato aer interiꝰ intra aīal eſt calidꝰ expellit̉ extraos. et tūc aer qui ē extra circūſtans corpꝰ mouetur addem locū in quo erat aliꝰ. et os et raras carnes. poroſitates habēt Mouet̉ autē aer ille inquit plato a foris ver

ſus intꝰ cum expellit̉ calidus ad prohibēdū vacuū ita iniſto motū fit quedā antipariſtaſis intrātis egredientis aūt ille aer calidꝰ fuerit exit os et alius intrat raras et poroſas carnes Et dixit iſtd̓ fieri ſꝑ totam vitamaīalis. et quādiu fit inſpirant et reſpirant aīalia Hāc ergoopinionē on̄t ph̓us falſam quadrupliciter quātum adquattuor Prīo qͣꝫtū ad hoc expirare pͥus inſit aīalibꝰ qͣꝫinſpirare. Scd̓o quantū ad hoc poſuit reſpiratōneꝫfieri ꝓpter aliquē finē Tercio quātū ad hoc ponit exitūet ītroitū aeris in īſpiratiōe et expiratiōe latere nosos ſꝫ alias partes poroſas Quarto ad hoc dixit ae calefactū inſpirari Quo ad pͥmū d̓t. p. ẜm hāc opinionēputantibꝰ et opinātibꝰ ſcꝫ reſpiratō fiat ẜm modū p̄tactū accidit reſpiratō pͥus inſit aīalibꝰ qͣꝫ inſpirare ſedē falſuꝫ Cuiꝰ ſignū ē qꝛ reſpirare et īſpirare fiūt ꝑmixtimadinuicē. ita poſt vnū fit aliud mors aūt et vita ſunttraria quare oportꝫ fiant motibꝰ ꝯtrarijs. ſed videmꝰ moriētia vltimo expirāt quare manifeſtū ē pͥmo īſpirāt viuentia ſic inſpirare p̄cedit in aīalibꝰ expirare Quā ad ſcd̓m ſil̓iter falſitatē dicte opinionis on̄t ſic. quia illi ſic loquūtur de reſpiratiōe incōueniēter loquūtur Loquunt̉ em̄ ſicut de aliqͥbꝰ contīgunt a caſu tn̄ reſpirareet oppoſitū inſpirare vident̉ pͥncipales cauſe moriēdi etviuēdi em̄ aīalia reſpirātia poſſunt ampliꝰ reſpirare accidit tūc ea corrūpi. qͣꝫ diu aūt pn̄t reſpirare īſpirareet expirare viuūt. iſta caſualiter accidūt ſed ſunt pͥncipales cauſe vite mortis Quātū ad terciuꝫ ꝟo ſic. p. falſitatē on̄t dicens incōueniēs ē lateat nos ītroituset exitꝰ aeris os ſed pectus et raras carnes coꝑis aīalis reſpirātis. Cuius ē qꝛ aer calidus extra ſentitur etquātum ad alteratiōem que ē calefactiōem et quātumad motū Sil̓iter aūt videtur aer ingreditur poroscarnis ẜm platonē alteret pectus quo ad caliditatem etmouetur. quare ſi lateat nos motꝰ aeris per os. necpectus nec per poros latebit. Quantum ad quartum finaliter et vltimo ſic probat dicens incōueniens eſt aercalidus inſpiret̉ cōtrarium em̄ apparet nobis ad ſenſum.Uidemus em̄ illud quod expiratur calidum eſt et qd̓inſpiratur frigidum eſt. Et quando aer ingrediēs calefactus eſt tunc inſpirant animalia Et cauſa huius eſt quiaſpiritus ingrediens ſufficienter poteſt infrigidare. etideo accidit multotiēs ſpiritum attrahere. vnde etiamquanto aer inſpiratus calidior factus fuerit tanto citiusexpirant animalia ipſum interim inſpirātia alium Et qꝛdictum fuit platōneꝫ erraſſe quia non dixit gratia cuiusfiat reſpirato in animalibus ideo ſubdit cōſequenter philoſophus quādam falſam ſolutionem quam remouet dicens eſt exiſtimandum fiat reſpiratio vt per aereꝫinſpiratum calidum interius nutriatur ita ſit alimentum ipſius calidi. ipſum enim calidum continue agit inhumidum conſumendo ipſun. conſumēdo autem ipſumdebilitatur. igitur vt ipſum cōſeruetur fit reſpiratio vtſic ſpiritu reſpirato nutriatur et augmētetur. Sicut nosvidemus ignem nutriri et cōſeruari per appoſitōnem hꝫpercaumatis ſeu alicuius exhalatōnis īflammabilis. ita alito igne fiat reſpiratio. Illam quidem ſolutōnem remouet duabus rationibus Prima ponēdo dicit contra reſponſionem iſtam dicemus quod contra priores dictum fuit. Nam ſi in animalibus terreſtribus fit reſpiratio propter nutriendum calidum oporteret calidumin alijs animalibus nutriri per ſpiritum inſpiratumcum non poſſint ſaluari ſine infrigidatione. cum omnia

N v.