Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber de longitudine et breuitate vite

ſunt in triuanis ſed difficilē habēt grauiſſimā mortema cuius acerbitate vt facilius liberētur ẜm quid bonū eſtparentes in triuanis occidere Quod aūt dicit̉ de paradiſo argui poſſet de celo accidit per naturā ſꝫ gratiaꝫDecimulextu duotu en.Utrū materia cōfeſtim cōtrariū habeat. Et videtur q Quia ſubiecto ꝯͣriorū nihil eſt cōtrariū Et ideo pͥmoph̓ycoꝝ cōcludit Areſtoteles duo eſſe cōtraria materiā que eſt ſubiectū cōtrarioꝝ nulli ꝯtrariari PretereaIn celeſtibus eſt materia que non habet ꝯtrariū neqꝫ ẜmformā neqꝫ ẜm vbi Solutō Sic. vt dicit ph̓us in littera Un̄ eodē materia habet ꝯtrariū quo ſubijcit̉ trāſmutatōni. Nam ſubiecta mutatōni ẜm locū. ꝯtrariū habet ẜm vbi. ſubiecta mutatōni ẜm formā ſcꝫ qualitateꝫſubſtātialē vel accidētalē. de tercia ſpecie. ꝓportōnabiliterhabet ꝯtrariū Per hoc ad argumēta. Ad primumdd̓m materia nulli ſuā ſubſtātiā ꝯtrariat̉ ſit ꝯtrariorū ſubiectū vt ꝓbat argumētū tn̄ ẜm eſſe ei aliqͥd ꝯtrariatur inquātū aliqͥd in ſe habet cui alterū ꝯtrariat̉ Et hocdifferent̉ materia pͥma īmediate habet ꝯtrariū īquā habꝫ formā ſubſtātialē mutabiliter. cui ꝯtrarietatemunit̉ dicta ē aliqua alia forma ꝯtraria Scd̓ario veromediāte forma ſubſtātiali ſeu toto cōpoſito cuiꝰ materiaeſt ꝑsͣ habꝫ ꝯtrariū ẜm quātitatē ẜm qualitatē ẜm vbi.Ad ſcd̓m dd̓m ꝓpter hoc argumētū Cōmētator d̓t īceleſtibꝰ eſſe materiā ſed hoc falſuꝫ ē. qꝛ licꝫ ſit eiuſ rōnis oēꝫ modū materia ſubceleſtiū. ē tn̄ vtiqꝫ materia vt exp̄ſſe vult ph̓s pͥº celi in pluribꝰ alijs locis. Ethec qͥdē in celeſtibꝰ habet ꝯtrariū ẜm vbi. ſimpl̓r ſicutmobile motu recto. ſed qͦdāmō ẜm differētias poſitōnisque ſunt ſibi cōtrarie.De cimuleptimū dubiūUtꝝ calidū frigidū ſint prīcipia vite Et videt̉qꝛ nec ſunt pͥncipia vite pͥme nec ſcd̓e pͥme qꝛ vita pri eſſentialiter depēdet a corꝑe viuificato pͥncipalit̓ abaīa viuificāte. Scd̓a vero vita depēdet a potētijs aīe ẜm ſunt pͥncipia diuerſaꝝ oꝑatōnū. originaliter ab aīa ẜꝫ eſt diuerſis ꝑfectiōibꝰ fecūda Solutō Sic. Materialit̓ p̄paratiue. hoc inqͣꝫtū vitā ſe tenꝫ ex ꝑte corꝑis Qd̓ſic declarat̉. qꝛ aīa eſt actus pͥncipiū viuificatiuū cuiuſcūqꝫ. ſed materie diſpoſite. ſeu coꝑis diſpoſiti Corpusaūt ſine calido humido poteſt diſpoſitū animoīformatiōe ergo vita vt ſic ꝯſiſtit in calido huīdo Minor patet qꝛ ex calido humido accipit duplicē diſpoſitiōeꝫ ad aīaꝫ ſcꝫ remotā ꝓpinquā. Remota habet qꝛ calidū. ex humido format auget ꝯſeruat corpꝰ. potiſſimūin ꝑtibꝰ formalibꝰ organicis. ꝓpinquā ꝟo accipit maxīe ad vitā ſcd̓am ex ꝯſequēti ad vitā pͥmā qꝛ ſine vitaſcd̓a fruſtra eēt vita pͥma a calido humido. qꝛ illa vita neqͥt corpꝰ ab aīa moueri ſine ſpiritibꝰ qͥbꝰ corpꝰ habilitat̉ſōs ad oꝑatiōes aīe In ſignū cuiꝰ ẜm diſpoſitiōem ſp̄uu ad nobilitatē maiorē vel minoreꝫ diuerſimode in corꝑeaīa exercꝫ ſuas oꝑatiōes. Spūs aūt neqͥt ſine calido ethumido īmo ab humido ptāte calidi reſoluit̉ velut vaporſubtilis. hic diſponit vtcūqꝫ ſpūalizat organā ad actvitales diuerſos diuerſimode vt ſupra dictū ē. eo deficiēte vita ſcd̓a deficit. oīno expirāte deficit oīno vitā ſecūda ꝯn̄s vita pͥma qꝛ fruſtra p̄t aīa in corpore ſpūs ſine vita ē. actiōe calidi ab humido reſol

uat̉. manifeſtū ē calidū huīdū pͥncipia vite quo ad ꝓximā diſpoſitiōem corꝑis. qua ꝯgruit aīe ſicut īſtrumētuꝫſue pͥncipali cauſe ageti ſicut mobile ſuo ꝓprio motori.Per hoc ad obiectu ptꝫ ſoº qꝛ licꝫ eſſentialiter vitaſiſtat ī calido humido vt ꝓbat argumētū. materialit̓ tn̄p̄paratiue mediate vel īmediate calidū humidū ſūt pͥncipia vite vt dictū eſtDecimuoctauū ouoiu ēIn quo calido humido dicto ꝯſiſtit vita Proſolutiōe Notādū ẜm Alb̓tū in cōmento vt ſupra dictū ē viuū abūdat calido huīdo ſuꝑ frigidū ſiccū Et p̄cipue id qd̓ viuit vita aīalis. hoc aūt calidū ītraneū ſcꝫ qd̓ ēpͥncipale pͥncipiuꝫ vite ē duplex. quoꝝ qd̓libet in ſe habettriplicē ꝟtutē vt infra patebit. Primū calidū ītraneuꝫ eſtoriginale qd̓ eſt in ip̄o ſemine mēbra fiāt ex ſemine eſt oīa mēbra trāſfuſum Alteꝝ aūt eſt qd̓ formato ꝯſiſtēte corꝑe trāſfundit̉ a corde pͥncipaliter ordine qͦdā apͥncipalibꝰ mēbris in totū corpꝰ. Et illud quidē qd̓ eſt incorde influētiā habet informādi potētiā aliud calidūſiue ſit originale ſiue a ceteris mēbris. Qd̓libet aūt horūcalidoꝝ vt dictū ē triplicē habet ſui motoris ꝟtutem ſcꝫpͥmo ꝟtutē aīe cuiꝰ gratia operat̉ ad operatōes vite. ſcd̓oꝟtute celi ſic ē calidū ꝯplexionatū ſic habet in ſe vt dicitph̓s ꝟtutē celeſtē. miſcibiliter ꝯplexōnabilit̉ elemētaſiliātis ꝯtinētis Et per ꝯn̄s ſic agit ad ꝯplexionati animati corꝑis ꝯſiſtētiā ſicut oīs ꝟtus celeſtis facit ꝯſtituiet in ꝯtineri ſubſtātias mixtas et generatas remoteſunt ab excellētia ꝯtrarietatis eſt in ſimplicibꝰ elemētisTercio habet ꝟtutē elementi ignis inqͣꝫtū ē calidū aſſimilās. ex ꝯtraiacētibꝰ paſſiōibꝰ qualitatibꝰ nutrimētumdiſſimile ſeꝑans digerēs nutrito aſſimilās incorporās. Humidū aūt qd̓ eſt ſubiectū pabulū huius calididuplicis duplex ē ſcꝫ ſeminale qd̓ radicale vocat̉ qd̓ ꝯficitur ex tribꝰ humoribꝰ ſcilicꝫ ſeminis maris. ſeminis femine. humore ſanguinis mēſtrui in ꝯplementū augmētum aſſumpti Et ex iſto humido ſeu humore ſic cōfecto formant̉ radicalia mēbra quibꝰ in corꝑe ꝯpoſitis īfunditur aīa. diffundit̉ humidū iſtud in mēbris totiꝰ corporis vt mediāte ipſo retineāt molliciē cibū recipiātipſius mixtionē nutrimētali humido. Secūduꝫ auteꝫhumidū eſt nutrimētale qd̓ ē duplex ſcꝫ plene aſſimilatuꝫ plene aſſimilatū qd̓ tn̄ ad mēbra in mēbra tractū ēEt iſtud nutrimētale humidū duplex ē reſtauratiuumaugmētatiuū pͥmi humidi radicalis Et vtrūqꝫ hoꝝ humidoꝝ tam nutrimētale qͣꝫ radicale aereū eſt aliquātū pingue quidē ſicut adep̄s pinguis ē Sed potiꝰ ſicut iura de carnibꝰ aſſis vel elixis ebulliētia ebulliūtex aqua ſuꝑfuſa. Sꝫ ex ip̄o carnis humido. Hec em̄ ſuntalba pinguedinē īflāmabilē habētia Hoꝝ igit̉ hūidoꝝpͥmū ſcꝫ radicale eſt caloris ſupradicti ſubiectū ī ſaluatur. Scd̓m aūt terciū hoc eſt humidū nutrimētale aſſimilatū quaſi aſſimilatū ſunt caloris p̄dicti pabulū qͥdem eſt pabulū ꝯueniēs. ſcd̓m ē pabulū aliquātulūincōueniens diſſimile. Cuius Auicena dat ſimile valdeꝯueniēs ī lāpade ē plenā oleo in ē lychnꝰ ardēs In illaem̄ triplex eſt humidū. vnuꝫ qͥdem qd̓ flāmā cōtinet cumlychno hoc ē quaſi ignis materia ſubiectuꝫ ex lychnocōtinue eductū in ignē calorē ignis Scd̓m eſt qd̓ eſt iaꝫlychno imbibitū qd̓ qͥdem eſt ſufficiēter igni p̄paratūſed nōdū ab igne attractuꝫ in ignis materiā hoc eſt qd̓