Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sōniorū q̄dā ſunt ſigna q̄dā cāe q̄dā accūtia

na cauſas eſſe. Plurima vero accidētibꝰ aſſimilant̉ maxīe vt trāſcendētia om̄ia quoꝝ noneſt origo ī nobis ſed de nauali bello de hisꝓcul accidunt ſunt. De his em̄ eodē ſe habere veriſimile eſt velut qn̄ memoranti de aliqcōtingat hoc factuꝫ eſſe. Quid em̄ ꝓhibet et inſomnis ita. magis āt veriſil̓e multa huius accidere. Quēadmodū igit̉ neqꝫ meminiſſe de alineqꝫ ſignū neqꝫ accidēdi ip̄m. ſic em̄ ibi poſteuentū ſomni vidēti. neqꝫ ſignū neqꝫ. ſed ſyntoma. multa ſōnioꝝ eueniunt. Syntomata em̄ neqꝫ ſemꝑ neqꝫ vt frequēter fiunt In ſcd̓a ꝑte huius capl̓i p̄mittit. p. qͣndā diuiſionē ſomnioꝝ ſeruit ad ꝓpoſite dubitatōis reſolutōem dicēsſomnia qͦꝝ ſaltē pͥncipiaſtꝭ in nob̓ nccārio ſunt vel cauſeeoꝝ fiūt. vel ſigna vel accn̄tia. Et anteqͣꝫ cōcluſionē declaret on̄dit hoꝝ triū drn̄am exēpla. Et pͥmo de dicēs. vt luna ſui interpōem inter ſolē nos eſt eclipſisſolis. labor putrefaciēs eſt febris. Signuꝫ vero ē qd̓deſignat aliqͥd. licet ſit eius qd̓ deſignat. Sicut ipſius eclipſis ſignuꝫ eſt ſtelle ip̄ius lune directa acceſſio adlocū caude vel capitꝭ draconis. directe ſubintratio eiuſdem lune eſt ſignū eclipſis. Aſpitas aūt lingue ſignū eſt febriēdi. Accidēs vero eſt vt aliqͦ ambulāte ꝯtingit deficere vel eclipſari lunā. Ambulatio em̄ nec ſignum eſt nececlipſis lune vl̓ ſolis. ē accn̄s illo eſt de nūero raro ꝯtingētiū eoꝝ fiunt extra ſꝑ frequēter ſicut caſualia fortuita. Illo ſic on̄ſo declarat ꝓpoſitā diuiſionē ſomnioꝝ. Et on̄dit q̄daꝫ ſomnioꝝ eſſe ſigna. ſcd̓o cās. tercioaccn̄tia. Un̄ d̓t q̄dā ſomnioꝝ qͦꝝ pͥncipiuꝫ in nobis eſtſunt cauſe ſigna paſſionū circa corpus accidūt. ꝓpterqd̓ gratioſiores doctiores inter medicos dicūt oꝑtꝭvalde intēdere in ſomnijs egrotātiū. Qm̄ vt d̓t Alb̓.plexio. paſſio. accn̄s aīe corꝑis bonū malū frequentiſſime demōſtrant̉ in ſomnio ſiue ſomniū. Cuiꝰ eſt.qꝛ cōueniēs eſt ſic artificibꝰ philoſophātibꝰ cām q̄rentibus reſpicere ad aliqd̓ ſignū. ex eo eſtimare de. et itacōuenit medicis reſpicere ad ſomnia ſtꝭ ſigna paſſionuꝫcorꝑis aīe. vt d̓t Alb̓. Hec em̄ paſſiones corꝑis et aīeet cōplexiones magis manifeſtant̉ in ſomno ſomnia q̄ꝫin vigilia phātaſmata vel ſil̓e. Quia paſſiones motusaffectionū corꝑis vel aīe niſi fuerint valde magni et fortes latēt in die ſentiunt̉. Propter em̄ maiores corpo motus in vigilia magni ꝑui apparēt. In ſomno aūtꝑui motꝰ hmōi affectionū apparēt magni. Qd̓ pꝫ manifeſte ex his nobis dormientibꝰ accidūt ſomnia. Arbitramur em̄ ſomniādo fulgura cadere tonitrua fieri qn̄ꝑui ſoni fiūt in auribꝰ noſtris ꝑua micant. fulgent lumina. videmur nobis ꝑfrui melle et dulcibꝰ ſaporibusqn̄ tenue dulce phlegma deſcēdendo fluit ad linguam.Et ſomniamꝰ nos ambulare ignē vehemēter calefieri ꝑuo calore facto circa aliqͣs ꝑtes corꝑis maxime p̄cipue in interioribꝰ corpoꝝ. Exꝑgefactis āt nob̓ exꝑimuret manifeſtum fit nulla alia fuerit hmōi ſomnioꝝ niſdiſpoſitio corꝑis vel aīe ẜm affectiōem paſſionis. Sicut pͥncipia oīm egritudinū paſſionuꝫ ꝑua ſtꝭ. in vigilia ab eo fortiori motu circa alia occupatꝰ eſt neqͣqͣꝫꝑcipiunt̉. qꝛ debilis ſtꝭ motus. Sic etiā q̄daꝫ ſomnia ſeu

motus phātaſmatū ꝓdeuntia a paſſionibꝰ corꝑis vl̓ aīedebilē motū dicūt. ꝑcipiunt̉ niſi in ſomno non invigilia. Qꝭ aūt ſomnia etiā ſint cauſe eoꝝ de qͥbꝰ fit diuinatio ꝓbat. p. ibi Atuero. dicēs ſomnia non ſolū ſtꝭ ſigna eoꝝ dicta ſtꝭ. ſed ſtꝭ etiā cauſe ꝓprioꝝ actuū noſtroꝝ nos fiūt in vigilia. quēadmodū actōnes in vigilia anfacte ſtꝭ aliqn̄ frequēter cauſe phātaſmatū ſomnialiumQuēadmodū em̄ agētes olim in actu fuimus. ſepe ẜmhmōi ſomnia habemꝰ intuemur. Quod ꝓbat tali rōe.Qm̄ ſicut p̄parat̉ motus phātaſmatū in ſomno in diurnis inchoationibꝰ opeꝝ. ſic rurſus nccāriū eſt motus phātaſmatū ſomniales pͥncipiū diurnoꝝ actuuꝫ. eo illisphātaſmatibꝰ nocturnis p̄parat̉ intelligētia ꝑficit̉ intelligētia. Ex qͥbꝰ oībꝰ epilogādo ꝯcludit ſomnioꝝ q̄daꝫſtꝭ ſigna. q̄dā ſunt cauſe. Notandū ẜm Albertū tale ſomniū fuit. de d̓t Galienꝰ. Refert em̄ quēdā fuiſſedolentē ſplenē ſepe cōtulit excogitauit qͥd facere deberet. vn̄ ſibi ꝯtra vitiū ſplenis mederi poſſet. et ſomniauit minueret ſuꝑ manū inter duos digitos. ſcꝫ auriculareꝫet anularē. aūt euigilauit fecit conualuit. ſic ſomniū fuit ſibi pͥncipiū oꝑis diurni. Qꝭ vero tercio ſomniainueniant̉ ſtꝭ ſicut accn̄s nec ſtꝭ ſigna nec cauſeſe on̄dit. p. ibi Plurima. dicēs plurima ſomnia ſtꝭhn̄t cām niſi accidētalē motū phantaſmatū. nec habent ſead euentū reꝝ niſi mere accn̄s caſualit̓. ſicut ſtꝭ ſomnia ſunt de his ꝓcul a hobis ſunt vel fiūt. ſicut de nauali bello grecoꝝ .ſ. ꝯtra phrigeos. Qd̓ ꝓbat ſil̓e. qꝛueniēs eſt eodē qͣntū ad euentū reꝝ reſpectu ſomnio. ſicut qn̄ qͥs de aliqͥ memorat̉ ꝯtingit accidit caſuale eſt hoc de memorat̉ factuꝫ eſſe. Nihil em̄ prohibet ſicetiā fieri in ſomnijs iſtis. ſicut em̄ meminiſſe ſiue memorari de aliqͦ neqꝫ ſignū eſt neqꝫ. ſe ſaltem. ſed ſyntomaIta multa ſomnioꝝ eueniūt neqꝫ vera ſunt niſi accidēs. Syntomata em̄ neqꝫ ſꝑ neqꝫ frequēter fiunt. ſed extra ſꝑ frequēter Nota ſyntoma eſt ꝯcurſus caſualis. hoc ꝓuenit vi ſyntomatis qd̓ caſualiter euenit. veld̓r accidens ſicut caſus. Aliqui tamen dicunt vt medici ſyntomata ſunt accidētia febriū ſcilꝫ dolor capitis. fluxus narium. vomitus. ſimilia.Oīno aūt qm̄ alioꝝ aīaliū ſomniāt q̄dam.a deo vtiqꝫ miſſa erunt ſomnia neqꝫ facta ſtꝭbuiꝰ gr̄a diamonia tn̄ natura diamoniadiuina. Signū aūt. valde em̄ ſtulti hoīes p̄uidētes ſunt recte ſomniātes tanqͣꝫ deo immittēte. Sꝫ qͦruncūqꝫ qͣſi loquax natura eſt etmelācholica multimodas viſiōes vidēt. eo em̄ ẜm plura multipharia moueant̉ theorematibꝰ fortunati exn̄tes in his ſicut qͥdā rapiūtcōtendētes. quēadmodū d̓r. Si multa iacias alia diſparit̓ iacies in his hoc accidit In hoc ſcd̓o capl̓o circa p̄dicta de ſomnijs ſtꝭ cauſe accn̄s remouet ph̓us duos errores. Et ẜm hoc diuidit̉in duas ꝑtes. In pͥma remouet pͥmū. ſcꝫ ſtoicoꝝ qͦrundāet qͦrundā epicuroꝝ dicentiū ſomnia ſolum a deo eſſe immiſſa. In ſcd̓a ſcd̓m. ſcꝫ dicentiū diuinationē ſomniainfallibilē. Scd̓a ibi. Qm̄ aūt euenit. Quantū ad partē intēdit hanc cōcluſionē. Non hꝫ veritatē oīnoſeu vl̓r omnia ſomnia eſſe ſolū a deo immiſſa neqꝫ huius

K iij