Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De ſomnio et eſſentia ſpecierū ſenſibiliū in eodem.

politū eſt ſerpit vl̓r oīno. qꝛ in plana ſuꝑficie facilis eſtdiffuſio vaporis nulla pars emineat que ꝓtegat ſibi vicinas ꝑtes ab infectione. In veteribꝰ ſuꝑficie tenus diffundit̉ ꝓpter placiē politurā ſuꝑficiei. Sed ſerpit inꝓfundū ꝓpter impuritatē Et qꝛ materia ſeu vapor ille aſanguine mēſtruo reſolutus qͦdammō venenoſus corroſiuus ē adherēs. ex ꝑte ſanguīs ꝑtim dependet hecinfectio. Et ſolū hec materia inficit ſpeculū. veꝝ etiaꝫinficit qn̄qꝫ eos nobilis pure ſubtilis ſunt ꝯplexiōisſicut pueri Un̄ pueri ſepe inficiūt̉ a mulieribꝰ mēſtruū patiētibꝰ Ad rōes Ad pͥmā dd̓m vapor ab oculo reſolutus ꝯͣrietatē quandā hꝫ ẜm quā realiter agit in ſpeculūUn̄ agit in ſpeculū oculus ſolū actione ꝑfectiua. cōſtituēdo ſuā imaginē in ſpeculo ſed actōne reali realē alterationē Ad ſcd̓am dd̓m ſic̄ d̓r. vij phyſicoꝝ. mouēsꝓximū mobile ſunt ſil̓. aūt eſt aer infectus. Et hocpꝫ ſol̓o ad terciū. qꝛ inficit inqͣntū vidēs. ſed inqͣntumeuaporās. Et qꝛ in oculo ſtꝭ plures vene ꝯcurrētes inbus eſt ſanguis mēſtruus. potius oculus qͣꝫ alias parces corꝑis mēſtruate hāc infectōem efficit. lꝫ in qͣlibet ꝑtecorꝑis mēſtruate ſit ſanguis mēſtruus. qꝛ eadē eſt materia ſemīs mēſtruoꝝ. eo vtrūqꝫ eſt ſuꝑfluū ex fit generatio. niſi qꝛ ſemē eſt actiuū in generatōe. ſanguis auteꝫmēſtrual̓ paſſiuū. Semē aūt a qͦlibet mēbro deſcindit̉. licet a capite plus deſcindat̉. etiā a toto corꝑe deſcindit̉.et etiā deſcindit̉ a capite ꝓpter venaꝝ copiaꝫ. vene ſtꝭſedes ſanguīs natural̓ locus. Eſt ibi etiā in mēſtruatis abūdantia ſanguīs mēſtrui. ꝓpter turbatiōem etferuorē ſanguīs hmōi vaporabilit̓ reſoluit̉ dictus ſanguisab oculis ad aerē alteratus tangēs motu ſuo imꝑceptibili ſuꝑficiē ſpeculi ꝯn̄ter inficit ſpeculū. Notanduꝫtn̄ qͥbuſdā videt̉ hec infectio fiat reſolutionē vapoꝝ. ſed virtute aīali imaginātis mulieris. Dicūt em̄ eimaxime Auicēna qͣlitates naturales. īmo corꝑa obediūt naturaliter imaginatiōi ſolū in imagināte. ſꝫ etiāextra circa fit imaginatio. Et ſic dicūt corꝑa alterari etmoueri ad imaginatōeꝫ mulieris. ſiue menſtruū patiat̉ ſiue. Sed hoc falſum eſt. vt infra diceturQuo decimū duptū eſt ſomniū ſit oꝑatio q̄dā qꝛ phātaſtica cognitio. vtꝝ ſitphātaſie vel virtutis imaginatiue vel alterius Soºelicitiue. actus ſomnial̓ phantaſtica viſio eſt. eſt ſenſuscōis. hic tn̄ actus depēdet ab imaginatōe tāqͣꝫ a pͥncipioa eſt motꝰ deceptōis ſomnial̓. Et ſic intelligendū eſt dictu Alphorabij attribuētis ſomniū virtuti imaginatīe.Et ſic etiā intelligēdū eſt dcm̄ Auicēne dicētis virtusimaginatīa agat in ſomno. Et ſolū ē inicialit̓ imaginatiue ꝟtutis ẜm modū nūc tactū an̄ter ſed etiā ꝯn̄r. vn̄in ſōnio ſtꝭ plures motꝰ. īmo ē motꝰ circularis ad modūꝟtiginis ẜm. p. ꝯponit̉ ex pulſu tractu. motꝰ pulſuseſt motꝰ forme ſenſibil̓ ſenſus exteriores cōeꝫ vſqꝫ adimaginatiuā. tractꝰ eſt ab imaginatīa ad minꝰ ꝓxie adſenſuꝫ cōem. Et pꝫ eēntia ſonij ꝯſiſtit elicitiue habitualit̓ in phātaſmate. aūt vt phātaſma ē. ſꝫ vt ſenſibile in ſenſu cōi exn̄s. lꝫ phātaſma taliter acceptū non ſitrei pn̄tis eſt tn̄ rei qͣſi pn̄tis. Et ſi in ſomno fiant vere intelligētie preter phātaſmata. ille tn̄ ſunt ſomnia. īmecognitiones inteectiue de quibus ſupra.Deuimū terciū duptū eſt

Utrū ſpēs ſenſibiles ſunt ſomnioꝝ principia in ſenſitīeprimo ſint eedē rei a abſtracteſtꝭ. Et videt̉. qͥad̓t ph̓s tercio de aīa res ſtꝭ in aīa ſed ſpēs rei Solutio. ſpēs ſtꝭ in ſenſu cōi reuerſioneꝫ ab imaginatiuanihil ſtꝭ de eſſe materiali naturali ip̄ius rei ſenſibil̓. vtbat in oppoſitū facta. Qd̓ cōfirmat̉. qꝛ ſi ſpēs eēt restūc ſenſus accipiēdo ſpēm acciꝑet. ita minoraret̉ res ſpēi diffuſioneꝫ. ſtꝭ ſil̓itudines ab illis naturalibꝰ rebꝰgenite. Et ſic̄ de ſpe ſenſibili d̓r. ſic etiā ſil̓r de ſpē intelligibili ſcꝫ ſit ſil̓itudo rei intelligibilis. intentio. qͥdditasẜm rōnem. licet ẜm. Et ꝓprie ſil̓itudo ſenſibil̓. dicit̉imago. intelligibil̓ d̓r vt inqͥt Alb̓tus. Et he ſil̓itudines genite ſunt a rebꝰ qͦꝝ ſtꝭ ſpēs actōe reali phyſica eſt qͣlitates actiuas paſſiuas p̄parātes diſponētes materiā remouētes ꝯtrariū ab ip̄a. qꝛ tali actioneagēs penitus ſibi paſſum aſſil̓at. ſi fuerit ſaltē vniuocū. ſꝫactōe ſue forme ſine p̄paratiōe trāſmutatione materiead aliā ſpēm. ſicut generat̉ forma in ſpeculo p̄ter hoc ſuꝑficies ſpeculi remoueat̉ a planicie ſua vel a natura vitri.Et hec ſpēs ſeu intētio hꝫ in potētia cognitiua eſſe intrāſitū in fieri. ſicut in medio. hꝫ ſolū eſſe potētiale tm̄. qꝛ tūc eſſet pͥncipiū actualis cognitōis ſed potētialis. ſed ē in potētia ſicut in ſubiecto ẜm eſſe materiale naturale ſenſibilis. ſed ẜm ſpēs eſt intētio vel imago rei cognoſcibil̓. Quidā aūt dicūt ſpēm eſſe ibi vt īſubiecto. qꝛ egent ꝓprie ſubiecto. Et his dictis ſequitur ſpēs idētificet̉ vtiqꝫ rei cuius eſt ſpēs in eſſe reali. ſed in eēntia originali. qꝛ eſt formalis actus forme. delatius ſup̄ dcm̄ eſt. Dico rei cuius eſt. qꝛ ſpēs ſenſibil̓ qͣlitatis illi qͥlitati identificat̉. ſpēs magnitudīs forme magnitudinis. ſpēs intelligibil̓ rei intelligibili ſeu ſub̓e intelligibili. Uerū qꝛ quātitas eſt ſub qualitate ſub hisſub̓a. ita ſub ſpē qͣlitatis. quātitatis ſpēs latet. et ſub hisintelligibil̓. Et ſicut ſub̓a pͥncipiū eſt quātitatis qͣlitatis. ita ſpēs intelligibil̓ ip̄ius ſub̓e repn̄tatīa eſt in ordinead alias ſpēs ſenſibilē imaginariā qͣntitatis qͣlitatisDecimūquartū dubiuꝫ.Utrū organa ſenſuū qūolibet agāt in ſenſibilia vel ſolumab ip̄is patiant̉ Et videt̉ no. qꝛ dcm̄ eſt ſupͣ. generalit̓ ſentimꝰ intus ſuſcipiēdo extramittēdo. qd̓ aūtnihil intus ſuſcipit. ſed ſolū extra agit patit̉. ſenſibilia patiunt̉ a ſenſuū organis ſed patiunt̉ ſolum organaPreterea. Si agerēt tūc ſenſus eēnt in actu ſuoꝝ ſenſibiliū. ſic a ſenſibilibꝰ paterent̉ In oppoſitū ē ph̓sin lr̄a de oculis inficiētibꝰ ſpecula. Sol̓o. organa patiunt̉tm̄ paſſiōe ꝑfectiua in ſentiēdo nihil agūt niſi accn̄s inquātū talia corꝑaſtꝭ illiꝰ nature. actōe materiali Siem̄ agit oculꝰ inqͣntū tale corpꝰ a vapores calidi ſpiritꝰ ſubtiles reſoluūt̉ ab organis. inficiēdo q̄dam vicinacorꝑa. ſic em̄ vapores ſpūs ab oculo reſoluti in eſt ſanguīs mēſtruus inficiunt̉ ab illo ſanguīe d̓t Alb̓. ſic ꝯn̄tinficiūt ſpeculū ⁊c̄. Sicut etiā vinū inficit̉ ex odoribꝰ vicinis ꝓut odorabiles vapores tranſeūt in vinumDecimūquintū dubiuꝫQuid eſt vehiculū ſimulacroꝝ ſomnialiū. Soº Alb̓. ſimulacra deſcendūt a loco phataſie ſiue imaginatīa mouēt̉ ꝟſus ſenſuꝫ cōem quē tangūt. iteꝝ reuertūt̉ ad locū. Uehiculū āt mouent̉ ſimulacra eſt ſpūs aīalisillo em̄ ingrediunt̉ regrediunt̉ fluxū ſuū habent. ſine

K ij