Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Cuius ſomniū eſt paſſio et cuius non

pulcrū quoꝝ opinio ſine ſenſu nihil vtiqꝫ dicetneqꝫ vero neqꝫ falſo. in ſomnis accidit animamhec facere. Simil̓r em̄ qm̄ eſt qm̄ albꝰ ē qd̓eſt adueniens videmur videre. Amplius p̄terſomniū aliud aliqͥd intelligimus quēadmoduꝫin vigilando ſentientes aliqͥd. de eo em̄ qd̓ ſentimus ſepe intelligimus aliquid. Sic em̄ inſomnis preter phantaſmata alia aliqn̄ intelligimus Uidebit̉ aūt alicui hoc ſi qͥs adhibeatte tentat memorare ſurgens. Iam vero qͥdaꝫviderunt ſomnia hmōi velut vident̉ ẜm memoratiuū p̄ceptum ponere ꝓponunt̉ Acciditem̄ eis aliud quid preterſomniū ponere an̄ oculos in loco phantaſma. Quare manifeſtū qm̄neqꝫ ſomniū omne qd̓ in ſomnis phantaſma etqm̄ intelligimus que opinione opinabamurIn hac ſcd̓a ꝑticula on̄t ph̓s ſomniū ſit paſſioopinionis ſeu intellectꝰ ẜm circa ſenſibilia ꝟſat̉. Etduabꝰ rōnibꝰ Quaꝝ pͥma ſic formari p̄t Illiꝰ ē ſomnium ſomniū apprehendimꝰ. Sꝫ opinione ſomniuꝫ apprehendimꝰ. ē paſſio opinionis. Maior notaeſt. ſꝫ minorē ꝓbat ph̓s. qꝛ ſomnio ſolū apprehēdimip̄m qd̓ aduenit nobis imaginādo ip̄m hoīem vel equūintellectual̓r oꝑando. ſꝫ albū vel pulcrū In ſomnijs em̄ſepe accidit aīam ſomniantꝭ videre ſolū hoīem. ſꝫ hominē albū. ſꝫ taliū ē opinio ſe. ē paſſio ſe opinionis. Scd̓a Illius ē ſomniū paſſio vt hmōi quoꝯtingit aliqͥd app̄hēdere qd̓ ē ſomniū. ſꝫ aliqͥd preterip̄m. Sꝫ opinione ſeu intellectu ꝯtingit aliqͥd in ſomnoapprehēdere qd̓ ē p̄ter ſomniū.. Minorē ꝓbat. Quiain vigilia de eo qd̓ ſentimꝰ. intellectual̓r aliqͥd apprehendimus qd̓ ē phantaſma. Sic etiā accidit in ſomnis p̄ter phantaſmata quoꝝ eſt ſomniū multa apprehēdimus. Qd̓ ſic declarat ph̓s. ſi qͥs circa ſomniū mente attenta ꝯſiderauerit poſtqͣꝫ ſurrexerit a ſomno. multaintelligibilia .ſ. ꝯſiderabit ex ſenſibꝰ elicuiſſe p̄ter phātaſmata. qͦꝝ ſcꝫ phātaſmatū ē ſomniū. Quidā em̄ talia ſomnia viderūt. ex eis ſcꝫ intelligibilia eliciendo ſicut vigilātes ex phātaſmatibꝰ ꝓpoſitꝭ ordinatꝭ ẜm p̄ceptū memorandi eliciunt vl̓e intelligibile. Accidit nāqꝫ talibusdormientibꝰ p̄ter ſomniū aliqd̓ phātaſma vel phantaſmata ponere an̄ oculos ī loco diſponere ordinare adintellectus ꝯceptōem. Manifeſtū ē phantaſma qd̓ videt̉ in ſomno ē ſomniū. qꝛ ſomniū vt infra patebit ſolū ē phātaſtica apparitō Manifeſtū etiā ē qm̄ multa intelligimus in ſomno extra ſomnū ſolum opinabamur. taliū etiā ē ſomniū ſꝫ intellectꝰ Ibi Notā vt d̓t Alb̓tꝰ multa in ſomno appareant qͦꝝprie ē ſomniū. Ideo d̓t Socrates in tria diuiſit ea nobis in ſomno apparent vel occurrūt .ſ. in ſomniū. indiuinatōem. in ꝓphetiā. de qͥbꝰ infra dicetur. Et refertcōmentator de qͦdā ſomniauit ſomniū cuiꝰ expōnemneſciuit tn̄ vera expōnem eius ſomniauit.Palā āt de his vniuerſis in tantū qm̄ eodeꝫquo vigilantes in egritudinibꝰ decipimur hocidē in ſomnio in ſomno facit paſſionē. ſanis ve

ro ſcientibꝰ tm̄ pedalis ſol videt̉ eſſe. Sꝫ ſiueidē ſiue diuerſum phantaſticū aīe ſenſitm̄ nihilominus fit abſqꝫ ſentire videre aliquid.preter videre em̄ p̄ter audire videntis veꝝ aliqͥd audiētis. nequaqͣꝫ tn̄ id qd̓ arbitratur.In tercia ꝑticula on̄t ſomniū ſit ſine ſenſu. Ethoc tali rōne in effectu. Sine illo ē ſomniū quo dormientes decipiuntur. ſed ſenſu dormientes decipiuntur. ergo non eſt ſomnium ſine ſenſu. Maior eſt manifeſta. Sꝫ minorē ſic ꝓbat ph̓s. qꝛ ex his vniuerſis dicta ſunt palā manifeſtū eſt eo vigilātes in egritudinibꝰ .ſ. in melācholia vel freneſi ꝯſtituti decipiunt̉ eodēetiā decipiunt̉ dormiētes. idē facit paſſione deceptōisſomnialis. Et ſil̓r eo ſani ſcientes ſeu vidētes decipiunt̉ ſicut illi qͥbꝰ videt̉ ſol bipedalis ē qͣntitatꝭ tn̄maior ē tota terra. eodē etiā dormiētes in ſomno decipiunt̉. Sꝫ iſta deceptio in vigilantibꝰ fit ſine ſenſu neqꝫ abſqꝫ ſentire videre aliqͥd. ſiue ſenſus cōis ( ē qd̓dam phantaſticū aīe) ſit idē cum ſenſu exteriori ſiue.Preter videre em̄ p̄ter audire fit deceptio iſta. licꝫ ſit id qd̓ viſum vel auditum iudicat̉ vel arbitrat̉.dormientes in ſomno decipiunt̉ ſine ſenſu. Licet em̄ſupͣ dictū ſit in ſomno oīno nihil ꝯtingat videre vl̓ audire exteriꝰ neqꝫ oīno ſentire. qm̄ oēs ſenſus ligati ſunt.tn̄ exꝑimento ſcimus ſenſus in ſomno aliquo pati .ſ.viſum. ſil̓r alios ſenſus. lꝫ exteriora ſenſibilia. ſedinqͣntū ſil̓itudines ſenſibiliū refluunt ab imaginatiua adſenſum cōem cui ſenſus oēs exteriores qͦdāmō ꝯtinuantur. ſingulū em̄ eoꝝ qͥbꝰ patimur ẜᵐ ſingulos ſenſus euenit nobis dormientibꝰ quēadmodū vigilantibꝰ. licet non om̄ia ſimil̓r ſicut vigilantibus.Inſomno āt poſitū ē nihil. videre atqꝫ audire neqꝫ oīno ſentire. videre veꝝ. nihil āt pati ſenſum ē veꝝ. ſꝫ ꝯtingit viſum pati aliqͥdet alios ſenſus. Singulū āt hoꝝ quēadmoduꝫvigilanti adiacet qͥdem quodāmō ſenſui. non ſicāt vt vigilanti. qn̄qꝫ qͥdem opinio d̓t qm̄ falſuꝫquēadmodū vigilans. quandoqꝫ vero detinetur et ſequitur phantaſma.In qͣrta ꝑticula ꝓbat ſomniū ſit oīno ſine opinione. Et hoc tali medio in effectu. Sine illo non ē ſomniūqd̓ iudicat in ſomno ſomniū phantaſticū deceptoriū ſenſum in ſomno decipi. ſꝫ opinio ſiue intellectꝰ eſthmōi. ⁊c̄. Minorē ꝓbat. qꝛ opinio ſiue intellectus d̓taliqn̄ falſum qd̓ in ſomno ſomniū nobis apparet ſicut etiā accidit in vigilia. erroneū ſenſus alicuiꝰ iudiciūcorrigi. Qn̄qꝫ āt ſuꝑior potētia errorē dijudicans tam indormiente qͣꝫ in vigilante detinet̉ vt inferioris potentiefalſum iudiciū nequeat corrigere vterqꝫ tam dormiēsqͣꝫ vigilans ſequitur phantaſma. qͥdem igit̉ eſt opinātis neqꝫ intelligētis paſſio hec quā vocamꝰ ſomniare manifeſtūSed neqꝫ ſentientis ſimpl̓r. videre em̄ vtiqꝫ etaudire ſimpl̓r ſed qualiter oportet. ẜm quē modum conſiderandum.Hic ꝯn̄r ph̓s ponit epilogū quorundā dictoꝝ dicēs

I i