Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus ſecundus

vero euaporatio impoſſibile eſt in aqua. odorātem̄ que in aqua ſicut dictū eſt prius. Ampliuseuaporatio ſil̓iter d̓r effluxionibꝰ. ſi igit̉ nec illabene. nec iſta bn̄. Qm̄ ergo ꝯtingit reciꝑe humidū. illud qd̓ eſt in ſpū et illud qd̓ eſt in aqͣpati aliqͥd ab enchima ſiccitate īmanifeſtuꝫ.etem̄ aer humidus eſt natura.Hic ꝯn̄r excludit falſam opinionē antiquoꝝ de odoris quidditate entitate dicēs qͥbuſdā videt̉ odorſit fumalis euaporatio et qͣlitas ſimplex genita ī medio ab eo qd̓ fumalit̓ euaporat Et hanc euaporatōem dicunt cōem eſſe terre aeri. Terre ſicut illi a quo reſoluit̉et aeri in quo quē diffundit̉. Omnes etiā de naturaodoris loquentes hoc quaſi fundamento ſupponunt.Un̄ Eraclitus d̓t. ſi oīa entia fumus fiant tūc naresvtiqꝫ oīa diſcernerent. Oēs ergo antiqͥ aſſerunt odorisnaturā eſſe fumalē euaporatōem .ſ. vel exhalatōem qͣndam eſt de natura terre vt dicūt. vel vaporē ē de natura aque vt dicunt alij. Uel vtrumqꝫ quemadmoduꝫopinantur alij. Sed totum iſtud reprobat ſcꝫ odorOdoꝝuō ſic ?phalabo nānon ſit exhalatio neqꝫ vapor. Et hoc duabus ratōnibꝰQuaꝝ pͥma eſt. Odores diffundunt̉ aquā. qꝛ aīaliaSa poꝝ pl S8uA alilꝫ in aquis odores ꝑcipiunt. vt ſupͣ dictū eſt. ſꝫ fumal̓ euaporatio ſiue ſit vapor ſiue exhalatio aquā diffundipt. Scd̓a Quia ſil̓r eſt dicere odorē eſſe fumalē euaporatōem et colores defluxiones paruoꝝ corpoꝝ ſedillud bn̄ d̓r de coloribꝰ vt ſupra patuit. bn̄ dicit̉de odoribꝰ. ſeq̄ret̉ ſenſus vtriuſqꝫ odoris qͣꝫ coloris eēt tactus. Ex quibꝰ infert ph̓us duo corrollaria.Quoꝝ pͥmū eſt. īmanifeſtū eſt humidū qd̓ ē inſpū hoc ē in aere vtiqꝫ natura humidꝰ ē humidū adſe habeant vt mediū odoris inqͣntū nata ſunt pati enchima ſiccitate. ſicut odor in aqua non eſt fumalis euaporatio. ita nec in aere Scd̓m corollariū eſt manifeſtūeſt in humidis humiditate aquea groſſa in aere quieſt humidus humiditate ſpirituali corꝑa odorifera facere odores ſuos hoc hmōi lauant̉ enchima ſiccitateqꝛ humida aquea humiditate lauata paſſa ſiccūtrahunt ſaporē ꝓpter hoc ꝓportionabiles ſunt odoreshumoribus hoc eſt ſaporibus. Adhuc aūt ſiquidē ſil̓r in humidis faciet etin aere quēadmodū lauat ſiccū Manifeſtū qm̄oportet ꝓportionabiles eſſe odores humoribꝰ.Sed adhuc hoc in quibuſdā accidit. Etem̄ etacetoſi et dulces ſunt odores et auſteri. et pontici. et craſſi. amaris ꝓportionabiles dicat qͥsvtiqꝫ putridos. Quare quēadmodū illa difficilis potatōis putrida diaſanapenta ſunt. Manifeſtū ergo qm̄ qd̓ in aqua ſapor hoc in aere etin aqua odor. ꝓpterea frigus cōglutinatio etſapores hebetant odores exterminant. Calidum em̄ quod mouet et generat auferunt infrigidatio et conglutinatio.Hic ꝯn̄r ph̓s tractat de ſpeciebꝰ odoris et diuidit̉ induas ꝑtes. In quaꝝ pͥma determīat de ſpeciebꝰ odorisin cōi cōꝑando odores ad ſapores penes ꝯuenientiamad inuice. In ſcd̓a de ſpeciebꝰ odoris in ſpeciali. Scd̓a

De ſenſibili exterioriſotangit̉ ibi. Spēs aūt odorabilis. Quantū ad pͥmam d̓i ſi odores fiant vt dictū eſt hoc humidū natū ē lauari enchima ſiccitate ſil̓r ſapores quēadmodū dictuꝫeſt in p̄cedenti ꝑticula tūc fere ꝓportionabiles ſunt odores ſaporibꝰ. hoc tripl̓r .ſ. in ſpeciebꝰ. in medio. et in pͥncipio effectiuo. In ſpeciebꝰ. qꝛ ſunt odores qͥdā ſicut ſapores. vt acetoſi et dulces. auſteri. pontici. pinguesſeu craſſi. qͥdā ſunt amarū ſaporē habentibꝰ ꝓportionabiles. ſicut odores putridi quapropt̉ ſicut habentia ſaporem amarū difficilis ſunt potatōis ad guſtandū ita habentia odorē putridū difficilis ſunt odoratōis. Un̄ putrida ſunt diaſanapenta Scd̓o ꝯueniunt quodāmō (vtex nūc dictis ſequit̉) in medio. qꝛ ſicut ſapor eſt in aquaſicut in medio qd̓ ꝑtingit ad guſtuꝫ. Ita in aere et inaqua eſt odor ſicut in medijs ꝑtingit ad olfactūueniunt etiā ꝓpter hoc. tercio in pͥncipio effectiuo qd̓ eſtcalidū. qꝛ ſicut frigus reſtringit et hebetat ſapores. itaextermināt odores. Calidū em̄ qd̓ eſt effectiuū motiuum pͥncipiū vtriuſqꝫ infrigidatōe aufert̉ ꝯglutinatōne ſeu ꝯgelatōe intus ſaporē odorē retinente.Species aūt odorabiles due ſunt. Non em̄ſicut dicūt quidā eſt ſpēs odorabilis ſed determinandū quō ſunt et quō ſunt. hoc qͥdeꝫem̄ eſt ẜm ſapores ordinatū ip̄oꝝ ſicut dictu ē.et delectabile et triſtabile hn̄t ẜm accn̄s. qm̄ eſtnutritiui paſſio hec. appetentibꝰ qͥdē delectabiles odores eoꝝ ſunt. Plenis aūt et nihil egentibus neqꝫ odores. Et eſca habens odores qͥbuſcunqꝫ delectabilis neqꝫ his. Quare iſte qͥdēvelut diximus ẜm accidens quidē habebit delectabile et triſte propter qd̓ om̄ibꝰ ſunt cōmunes animalibꝰ. Quidā aūt ẜm ſeip̄os delectabiles odores ſunt quēadmodū illi florū. Nihilem̄ vel magis vel minus ad eſcā aſſequunt̉ neqꝫ cōferunt ad deſideriū quicqͣꝫ. ſꝫ cōtrariū magis. Ueꝝ em̄ eſt Euripedē vituꝑans Tracius dixit qn̄ lentem decoquis infundas myron. aūt nunc cōmiſcent ad potationes tales virtutes vim faciunt vſum delectatōi donec vtiqꝫ a duobꝰ ſenſibꝰ fiat delectabile quēadmodū vnū ab vno Hoc quidē igit̉ odorabilepriū hoīs eſt. qui aūt ẜm ſapores eſt ordinatuset alioꝝ aīalium. ſicut dictum eſt prius. Et illorum quidē qui ẜm accn̄s hn̄t delectabile diuiduntur ſpēs ẜm ſapores Iſtius aūt ꝓpternaturā ip̄ius eſce. ſed ẜm ſeip̄am delectabilēatqꝫ triſtem. Cauſa aūt eſt ꝓpriū hoīs talemodorē propter frigus qd̓ circa cerebrū Frigidoem̄ natura exiſtente cerebro et ſanguine qui circa illud eſt in venis exiſtente ſubtili et puro. defacili aūt infrigidabili. propter qd̓ et cibi fumoſitas infrigidata propter locū infirmātia rheumata facit. Hominibꝰ ad adiutoriū aūt ſanitatꝭfacta eſt iſta ſpēs odoris. Nihil em̄ ē aliud opꝰ