Li. de ſen. et ſen. Trac. ij.De ſenſibili exteriori
ꝙ ſicut ſe habent lumen ⁊ tenebre in aere ſeu in ꝑſpicuoparuior. ita ſe habēt albū ⁊ nigrū in alijs corporibꝰ ſcilicetperſpicuis ꝑſpicuitate terminataDe alijs aūt coloribꝰ iam diuidētes qͦt modis cōtingit fieri dicenduꝫ. Contingit em̄ ſecinuiceꝫ eſſe poſitis albo et nigro ita ꝙ vnūqd̓qꝫ eoꝝ ſit inuiſibile ꝓpter paruitatē Quod aūtab ambobꝰ viſibile ſit fieri. hoc em̄ neqꝫ albump̄t videri neqꝫ nigrū. Qm̄ aūt neceſſe quidē eſtquendā colorē habere. neutrū aūt hoꝝ poſſibile eſt neceſſe eſt cōmixtū eſſe ⁊ ſpēm quandā coloris aliā Eſt quidē ergo ſic acciꝑe plures colores eſſe qͣꝫ albū et nigrū. Multos aūt ꝓportione. Tria em̄ ad duo ⁊ tria ad quattuor. ⁊ ẜm alios numeros eſt ſecus inuicem iacere. Hi autēoīno ẜm nullā ꝓportionē ſunt ſed ẜm abundantiā et defectū quoddā incōmenſurabile. Eodēitaqꝫ modo hoc oportet habere ſicut in conſonantijs qui quideꝫ in numeris ꝓportionatiſſimis colores. quemadmodū ibi in cōcordātijsHi aūt delectabiliſſimi coloꝝ eſſe vident̉ veluti coccineus ⁊ puniceus. Pauci aūt tales propter cauſam ꝓpter quā quidē ⁊ ſymphonie pauce. Qui aūt nō in numeris alij colores. vel etiaꝫcolores om̄es in numeris eſſe inordinatos autet hos ip̄os qn̄ nō puri ſtꝭ. qꝛ nō ſunt de numero tales fieri. vnus ſiqͥdē modus generationiscoloꝝ hic eſt. Unus autē apparere ꝑ alternosquēadmodū aīaliū pictores faciūt alterū colorem ſuꝑ alterū. manifeſtiorē ſupponētes. quemadmodū qn̄ in aere vel in aqͣ volūt aliquid facere apparēs. Et quēadmodū ſol ẜm ſe quidē albus videt̉. per caliginē vero ⁊ fumū puniceus.Multi eī ⁊ ſic erūt colores eodē mō pͥus dictoꝓportio em̄ erit vtiqꝫ q̄dā eorū q̄ in ſuꝑficie adeos qͥ ī ꝓfundū Quidā āt ⁊ oīo nō ſtꝭ in ꝓportōe¶ Hic in ſcd̓a ꝑte tractat de coloribꝰ medijs Et pͥº ẜmopinionē antiquoꝝ. Scd̓o ẜm veritatē ⁊ opinionē ꝓpriaꝫEt ẜm hoc diuidit̉ in duas ꝑtes. In quaꝝ pͥma facit primū. In ſcd̓a ſcd̓m. Scd̓a ibi ¶Si aūt mixtio) Prima ꝑsrurſus ſubdiuidit̉ in duas In pͥma recitat opiniones antiquoꝝ. In ſecūda reprobat eas. Secūda ibi (Niſi qͥs.Quantū igit̉ ad primā ꝑtem ponit intentōem ſuā dicēsꝙ de alijs coloribꝰ medijs. eos diuidēdo et diſtinguendonūc ꝯn̄ter dd̓m eſt. Recitat aūt duas opiniones. Quāx.c. H9 QAb o ẜuo Grū prima fuit Democriti ⁊ Leucippi. Alia vero Anaxagore. Democritus ⁊ Leucippus dicūt colores mediosfieri ꝑ iuxtapōem extremoꝝ coloꝝ albi ⁊ nigri ſic ſe habētiū ꝙ qd̓libet extremoꝝ ꝓpter paruitatē ſit inuiſibile. Extalibꝰ em̄ luxta ſe poſitis vt dicūt reſultās eſt viſibile neqꝫ tn̄ albū neqꝫ nigrū ⁊ cū ſit tale viſibile nec vt albū necvt nigrū neceſſe eſt videri mediū colorē cōmixtū ex vtroqꝫ qͥ eſt alius ſpēi ab extremis. Et ſic iuxta diuerſum modū cōmixtionis ⁊ iuxtapōnis minimoꝝ extremoꝝ colo-
rū. ẜm diuerſum ꝓportōis modū ꝯcludūt ſpēs coloꝝ medioꝝ variari et multiplicari. Et qꝛ hec cōmixtio fieri p̄tſeruata debita ꝓportōe qͣlis eſt triū ad duo vt ſint tres ꝑtes vnius ⁊ due alterius. vel triū ad qͣttuor vt ſint tresvniꝰ. ⁊ qͣttuor alteriꝰ. Poteſt etiā fieri nō ſeruata debita ꝓportōe ſed tm̄ ẜm abūdantiā ⁊ defectuꝫ. ita ꝙ de alioſit plus. de alio minꝰ abſqꝫ ꝓportōe ſicut fit ẜm eos in numeris quos dicūt nō cōmenſuratos quēadmodū acciditin cōſonātijs mūſicalibꝰ. ideo contingit fieri medios colores delectabiliſſimos. ſicut ſunt coccineus ⁊ puniceus. qͣles pauci reperiunt̉ ꝓpter eandē cām ꝓpter quā pauciſfime reperiūtur ſymphonie muſicales. Illi aūt medij colores qui cauſant̉ ab extremis ſine debita ꝓportiōe. Alij ſtꝭa delectabilibꝰ ⁊ ſunt indelectabiles. Si autē quis dicatom̄es colores eſſe in numeris. eo ꝙ abūdantia ⁊ defectꝰeſt quidā numerus nō ꝓportionatus. tunc oportet quoſdam eſſe medios colores ordinatos ſeu in debita ꝓportitione cauſatos qui ſunt delectabiles. Alios vero inordinatos. quia nō fiunt ex debita ⁊ ꝓportionata cōpoſitione extremoꝝ. qui etiā dicunt̉ nō puri. quia non conſtantin numero ꝓportionato. Hoc ergo modo quidā dixerūtmedios colores fieri. Sed alius eſt modus Anaxagoredicētis ꝙ colores medij generent̉ ꝑ ſuppoſitionē alternaꝫvnius coloris extremi ſuꝑ alium ſiue albus ſupponat̉ ſiueniger. ſemꝑ em̄ reſultat color medius ꝑ hoc ꝙ alter extremoꝝ alteri ſupponit̉. Quod ꝓbabat duobus exemplis.Primū eſt in artificialibꝰ. Nam pictores illo mō faciuntcolorē vnū ponētes ſcꝫ manifeſtiorē. ⁊ alterum ſuperponentes. Ita tamē ꝙ nō oīno tegat ſuppoſitū colore. ⁊ hocquidē faciunt qn̄ depingunt aliqͥd quaſi ſtans in aere velnatans in aqua. tūc em̄ colorē imaginis aīalis ponūt primo ⁊ ſuperducūt illis colorē tenue diaphanū. non tegentē neqꝫ colorē neqꝫ figurā imaginis. Secundū exempluꝫeſt in naturalibꝰ. Nā ꝑ hunc modū ſol qͥ ẜm ſe albꝰ et lucidus videt̉. tranſpares ꝑ caliginē ⁊ fumū apparet puniceus. Et quēadmodū Democritus ⁊ Leucippus multitudinem medioꝝ colorum dicebāt fieri ex diuerſa commixtione ꝓportionata vel non ꝓportionata. Ita etiā ꝑ diuerſum modū ſuꝑponendi verſus ꝓfundū et ſuꝑponendi verſus ſuꝑficiem extremos colores ẜm debitam ꝓpotionem vel extra debitam proportionem ponebant medios colores multiplicariDicere āt ſicut antiqͥ defluxionē eſſe coloreꝫet videri ꝓpter talē cām incongruū. oībus em̄modis ꝑ tactuꝫ ncc̄e ip̄m facere ſenſum. Quaremox melius eſt dicere ꝑ moueri intermediū ſenſus a ſenſibili fieri ſenſum qͣꝫ tactu ⁊ defluxionibus in ſecꝰ inuicē ſibi poſitꝭ: Igit̉ neceſſe ſicutmagnitudinē acciꝑe inuiſibilē. ita ⁊ tp̄s inſenſibile aiūt vt lateāt motꝰ ꝑueniētes ⁊ vnuꝫ putet̉eſſe ꝓpter ſil̓ apparere. Hoc aūt nulla nccītas.ſed qͥ in ſuꝑficie color īmobilis exn̄s ⁊ motus aſuppoſito nō ſil̓em facit motū. Quare aliud apparebit ⁊ nec albū nec nigrū. Quare ſi nō ꝯtingit nullā magnitudinē eſſe inuiſibilē ſed quālibet ab aliqͣ diſtātia viſibilē ⁊ hec quidē coloruꝫ Mcōmixtio. ⁊ illo āt mō nihil obſtat qͥn appareatquidam color communis eis qui cum alonge.