et ſpeciebus eiuſdemDe quiodītate coloris
et quidditatē coloris In ſcd̓a tractat etiaꝫ de eſſe poteſtatiuo ſeu de ſpēbꝰ in qͣs diuidit̉. Scd̓a ibi (Eſt gͦ ineē.Prima ſubdiuidit̉ in duas ꝑticulas. In pͥma ponit intetionē. In ſcd̓a eandē exeqͥtur. ibi (Quemadmodū igit̉)Quantū igit̉ ad pͥmā ꝑticulā ⁊ ꝓemialē d̓t. Qꝭ̓ de ſenſibilibꝰ vniuſcuiuſqꝫ ſenſus ſcꝫ de colore. ſono. odore. de guſtu ⁊ tactu. Hoc eſt de guſtato ſiue ſaporibꝰ ⁊ tactis ſiueqͣlitatibꝰ tangibilibꝰ vl̓r ⁊ in cōi nō deſcendendo ad ſpēseoꝝ dictū eſt in libro de aīa ⁊ etiā ibi dictuꝫ eſt de eis ẜmeſſe formale qͦ agūt in ſuū ſenſum Hic ꝯn̄ter ꝯſiderandūreſtat de ip̄is nō vl̓r. ſed ꝑticularit̓ magis ẜm eoꝝ eſſe abſolutū ⁊ qͥdditatiuū. oſtedendo qͥd vnūqd̓qꝫ eoꝝ ſit. Etpͥmo de colore. Dictū eſt etiā in libro de aīa qūo vnūqd̓qꝫ hoꝝ ſenſibiliū dupl̓r d̓r. ſcꝫ actu vt immutat ſenſum etin potētia īmutādi ſenſum. ⁊ qūo ſenſibile in actu ſit ideꝫſenſui in actu. Nūc reſtat dd̓m de vno qͦqꝫ ſenſibiliū in actu. qd̓ facit oꝑationeꝫ in ſenſum qͥd ſit ꝑ ſeip̄m definitiueDictū eſt etiā de lumīe in libro de aīa ꝙ lumē ſit color ꝑſpicui ẜm ꝙ ꝑſpicuū eſt in actu. In ſignū cuiꝰ qn̄ ignituꝫcorpꝰ vel luces eſt pn̄s. tūc pn̄tia illiꝰ eſt lumē in ꝑſpicuo.et eius pͥuatio tenebre. Et ſubdit ph̓s. ꝙ hͦ ꝑſpicuū cuiꝰlumē eſt actus nō eſt ꝓpriū aeri vel aq̄ vel alicui corporuꝫSed eſt q̄dā cōis natura ⁊ virtꝰ paſſiua ⁊ receptiua nōſeꝑata vt platonici voluerūt. Sꝫ eſt oībꝰ corꝑibꝰ ẜm qͣndā analogiā cōis. vt in his magis inuenit̉ vt in celeſtibꝰ.et in his ſcꝫ inferioribus minusQuēadmodū igit̉ ⁊ corpoꝝ neceſſe eſt vltimū eē ⁊ huius vtriuſqꝫ. Lumīs igit̉ natura indetermīato ꝑſpicuo ē. Ip̄ius āt qd̓ in corꝑibꝰꝑſpicui vltimū. qd̓ qͥdē erit vtiqꝫ aliqͥd. palam.Ꝙ aūt hoc ſit color ex accn̄tibꝰ manifeſtū. Nāqꝫ color in extremitate aut extremitas eſt. vn̄ etpythagorici epiphaniā vocabant. Eſt qͥdē em̄in corꝑis extremitate ſed nō extremitas corꝑisSed eandē naturā manifeſtū oꝑtet exiſtimareq̄ exterius colorant̉. hāc ⁊ interius. Uident̉ ātaer ⁊ aqua colorata. etem̄ aurora tale. ſed ibi qͥdem. qm̄ indetermīato accidit. nō eundē colorēhꝫ accedentibꝰ ꝓpe. ⁊ lōge. nec aer nec in aere.In corꝑibus vero niſi ꝯtinēs faciat trāſmutationē determinata eſt ⁊ phātaſia coloꝝ. Manifeſtū eſt igit̉ ꝙ idē ⁊ ibi ⁊ hic ſuſceptiuū colorūeſt. ꝑſpicuū ergo ẜm ꝙ exiſtit in corꝑibus. colores facit ꝑmutari. ineſt aūt aūt plus aūt minusin oībus. Qm̄ autē in extremitate color lumīsvtiqꝫ extremitas aliqua hmōi erit. Quare color vtiqꝫ erit ꝑſpicui extremitas in determīatocorꝑe. Et ipſoꝝ ꝑſpicuoꝝ puta aque. etſi qͥdemaliud tale qͦruncunqꝫ videt̉ aliqͥs color ꝓpriuseſſe ẜm extremitatē ſimiliter omnibus ineſt¶ Hic ꝯſequenter exeqͥtur intentionē ſuam oſtendēdoquid ſit color. Et in effectu ponit hanc definitōem coloris. ſcꝫ Color eſt extremitas ꝑſpicui in corꝑe terminatoquā ẜm tres ꝑticulas eius ẜm ordinē probat vt ex textu colligi poteſt. Et pͥmo primā qua dicit color eſt extre
mitas. ⁊ hoc ſic Quia cū cuiuſlibet corporis ſit aliqd̓ vltimū quod eſt ſuꝑficies. hoc aūt vltimū in quolibet corpore cōtinet naturā ꝑſpicui ẜm quā natum eſt affici lumineſeu natura lucis. Cum igit̉ neceſſe ſit in om̄ibus corporibus vltimū ẜm ꝙ ꝑſpicuū eſt in actu fieri per lumē. colorerit extremitas ꝑſpicui ẜm ꝙ ē in vltimo ſcꝫ in ſuperficieUnde dicit Areſtoteles ꝙ neceſſe eſt colorē eſſe extremitatem vel in extremitate. Quod probat auctoritate pthagoricoꝝ qui dicebant colorem epiphaniā. id eſt ſuꝑapparitionē. Uerum tamē eſt ꝙ licet color ſit extremitasperſpicui. tamē non eſt extremitas corporis que eſt ſuperficies. ſicut natura perſpicui que eſt in perſpicuis corporibus nō eſt ipſa corpora ꝑſpicua ſed eſt in ip̄a extremitateque eſt ſuꝑficies Et hoc gratia diaphaneitatis ſicut dicitſecūda pars definitionis. Quā ſic probat. quia color ineſtcorpori ẜm ꝙ eſt ſuſceptiuū luminis. ſed corpus eſt ſuſceptiuū luminis ratione ꝑſpicui. ergo color non eſt extremitas cuiuſcūqꝫ ſed perſpicui. Maior patꝫ. quia ẜm ꝙ corpora diuerſimode lumen recipiunt diuerſimode colorātur. Sed minorē probat ph̓us. Nam eandē oportet exiſtimare naturam qua q̄dam exterius et ſuperficietenuscolorant̉. ⁊ aliqua interius. vt aer et aqua ⁊ hec natura ēperſpicuitas. quia ẜm ꝙ diuerſimode ineſt corporibꝰ hisplus. ⁊ his minus. diuerſimode facit lumen participari ⁊corpora colorari Uident̉ em̄ aer et aqua colorari. Aer qͥdem in aurora videt̉ habere colorem aureū ratione ꝑſpicui eius aliqualiter condēſati per frigiditateꝫ noctis. itaꝙ lumen omino libere non penetrat. ſed afficit̉ ẜm naturam perſpicui. Similit̓ fit in aqua Sed tamē differūt ſiccolorata interius ab alijs ſuꝑficietenus coloratis. Quiainterius colorata non eūdem habent colorem accedentibus prope. ⁊ longe ſtantibus. Alia aūt eundem ſeruantcolorem ſiue prope ſiue longe ſtantibꝰ in certa ſaltem diſtantia. ⁊ ita de illis eſt determinata phantaſia et eſtimatio de eorum colore. Quod verum eſt niſi locus cōtinenscorpora aliquādo facit trāſmutationē ad aliū coloreꝫ qͣꝫſit ille quē habet ex participatione luminis liberi in ꝓprioſuo perſpicuo. Nam aliquādo ſolis lumen ſplendēs pervitrum rubeum. cōtrahens naturam illius diaphani cōſtituit colorem illum in corpore cui incidit. mutando eiusꝓpriuꝫ colorem. Eſt igitur color extremitas perſpicui vtdicit ſecūda pars definitionis. quia in extremitate eſt ſuperficiei. ſcꝫ ratione diaphani. Tercia autem pars ſic on̄ditur. Quia eſt ſoluꝫ in illo corpore quod terminat viſionem. ſed viſio non terminat̉ omino ad corpus ꝑſpicuumperſpicuitate peruia. ſed ad corpus ꝑſpicuū perſpicuitate terminata. ſcꝫ opacitate terreſtri. ⁊ quanto plus fueritterminata tanto eſt ꝑfectior phantaſia coloris. vt dictuꝫeſt. Unde ſi aqua ⁊ hmōi videant̉ colorata proprio colore ſolum eis cōuenit ratione illa qua perſpicua terminata ſunt. vnde ſi nō fuerit ꝑſpicuū in eis vere terminatumnō habēt verum colorem ⁊ determinatū ⁊ proprium.Eſt ergo ineſſe in perſpicuo hoc quod quidem et in aere facit lumen. Eſt autem non ſedpriuatum eſſe. Quemadmoduꝫ igitur ibi hocquidem lumē. hoc vero tenebre. Ita ⁊ in corporibus album et nigrum inſit.¶ Hic ꝯn̄ter in ſcd̓a ꝑte pͥncipali capl̓i tractat de ſpēbꝰcoloꝝ. ⁊ pͥmo de extremis. ſecūdo de medijs. Et ẜm hocdiuidit̉ in duas ꝑtes. Scd̓a ibi (De alijs āt) In pͥma d̓c