Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De proemia libus

nec cōſideratio phyſica. ſed pͥmi ph̓i metaphyſica. Etergo tractatꝰ de intellectu intelligibili que ab Areſto.poſitū nobis trāſlatū habemꝰ. ſed ab Alberto poſi. ꝯputari dꝫ inter libros ꝑuoꝝ naturaliū ſed ꝑuorūmetaphyſicaliū. qͣles vtiqꝫ plures ſtꝭ vel ſaltē fieri pn̄tſunt in ſupplementū metaphyſice ſeu pͥme ph̓ie pͥncipal̓Un̄ ſicut inueniunt̉ libri ꝑuoꝝ logicaliū ꝑuoꝝ naturaliū. Ita ꝑuoꝝ mathematicaliū et metaphyſicaliū inueniunt̉ quiſtꝭ in ſupplemētū pͥncipaliū ordinati Cōcluſioſeqͥtur ex p̄miſſis. Hoc em̄ eſt de more ph̓i in initio libro eiuſdē ordinis ponere oīm libroꝝ eiuſdē ordinis proemiū. Sicut in libro prioꝝ ꝓemizat in librū ſolū pͥorūſed poſterioꝝ. eo ābo ſtꝭ de reſolutōe ꝯcluſiōis ſyllogiſmi Et in liº phyſicoꝝ ponit pemiū cōe toti naturali ph̓ieAd rōnes. Ad primamdd̓m eſt. licet in pͥncipalibꝰ libris phyſicalibꝰ mētio fiatſufficiēter de corꝑe mobili ſingul̓ ꝑtibꝰ eius ſubiectiuiset pͥncipali ſaltē eſſentiā ꝑte .ſ. forma. tn̄ de paſſiōibꝰet potētijs ꝑtiū integͣliū corꝑis mobil̓. neqꝫ de potentijstotius aīati corꝑis ẜm ꝓpriā entitatē eaꝝ pͥncipalit̓ in cōiEt ad habendū noticiā de hmōi reqͥrunt̉ qͥdā libri minus pͥncipales intitulant̉ de ꝑuis naturalibꝰ. Ad ſecundā dd̓m vtiqꝫ in libro de aīa determinat̉ de potentijs aīe. ſꝫ determinat̉ de eis ſtꝭ totius ꝯiuncti ẜm pͥncipalit̓ dependēt a corꝑe. ſed dūtaxat ẜm ab anima depēdent Ad terciā dd̓m. licet de eis fiat mentio in libris de vegetabilibꝰ plātis. et in libro de aīalibꝰ. tn̄ ẜm rōem generalem. ſed ſpecialemIncidūt dubia. PrimūQuid ſit ſubiectū huius libri. Sol̓o. Corpus ſenſiti ẜm ſubſtat paſſioni ſenſus. Cuiꝰ eſt. qꝛ idē ē ſubiectū ſcīe paſſiōis ꝓprie illius ſcīe. Hmōi eſt corpꝰ ſenſitiuū vt hmōi. qꝛ ſentus in cōi de hic vt de paſſione agit̉hꝫ corpus ſenſitiuū ſubiecto. ſenſitiuū corpꝰ ꝓut ſubſtat paſſioni ſenſus eſt ſubiectū. Un̄ ſicut corpus aīatuꝫinquantū ſubſtat paſſionibꝰ totius viuētis eſt ſubiectuꝫlibroꝝ ꝑuoꝝ naturaliū in cōi. Ita corpus ſenſitiuū vt dictū eſt ſubiectū ē huiꝰ libri. em̄ agit̉ hic de potētijs totius corꝑis aīati ẜm pͥncipalit̓ depēdent ab aīma. qꝛ deeis in libris de aīa ſufficiēter determinatū eſt. Sed ꝓutetiaꝫ ſtꝭ corꝑis et in corꝑali organo ſubiectāt̉ Et p̄tereaagit̉ in hoc libro de ſenſu ſenſato de materiali diſpōne organoꝝ. De ſenſibilibꝰ aūt hic agit̉ ẜm potētijs ſic acceptis ꝓportionant̉. ꝓut ad potētiā hmoi motū faciūt.Et ita intitulat̉ liber hic pͥmus de ſenſu ſenſato. dictus a ſubiecto ſed a paſſione eiꝰ obiecto Arguit̉ Sicorpus ſenſitiuū ponit̉ huiꝰ libri ſubiectū. liber de ſenſuet ſenſato erit de nūero ꝑuoꝝ naturaliū. qꝛ corpꝰ ſenſitiuū eſt ꝑs pͥncipal̓ ſubiectiua corꝑis mobil̓. in cōi Solutio. negāda eſt ꝯn̄tia. qꝛ d̓r corpus ſenſitiuū abſolute ſubiectū. ſed ꝓut ſubſtat potentie ſenſitiue. tale āteſt totū corpus primo ſe. ſed ꝑs organica eius.Secundum dubium eſtQuare ph̓s enumerādo in textu paſſiones cōes totiiuncto .ſ. ſenſū. memoriā. irā. deſideriū ⁊c̄. d̓t̄ fere inſteoībꝰ aīalibꝰ Sol̓o. ꝓpter mēoriā non ineſt niſi aīalibꝰꝑfectis. Alijs aūt aīalibꝰ imꝑfectis inſtꝭ ſenſus. ira. deſideriū. oīno ſiue vl̓r appetitus. Appetitiuū aūt paſſio

nes eiꝰ. ſeꝑant̉ a ſenſitīo qͣpropt̉ appetitiuū ſenſitiuū faciūt diſtinctū gͣdū vite ſicut ſenſitiuū et motiuum.Terctum dubium eſtQuare ph̓s facit mentionē de imaginatōe. eſtimatōeet phātaſia ſicut de mēoria Sol̓o. qꝛ imaginatio. eſtimatio. phātaſia ſenſu ꝯueniūt. qꝛ ſtꝭ pn̄tiū vel qͣſi pn̄tiuꝫSꝫ mēoria eſt p̄teritoꝝ inqͣntū p̄teritaſtꝭ. Licet̉ em̄ ſenſibilia ſenſuū interioꝝ ſint vl̓ eſſe poſſint abſentia. circa eatn̄ verſant̉ illi interiores ſenſus velut circa pn̄tia. Et itaſolū memoria eſt preteritoꝝ vt hmōiAuartum dubium eſt.Quare ph̓s d̓t. ira. deſideriū. oīno appetitus Sol̓opoſt ſenſum mēoriā. quibꝰ denotant̉ potētie apprehēſiuecōes toti ꝯiūcto. ponit potētias appetitiuas. in aīalibꝰſtꝭ due .ſ. appetitus iraſcibil̓ et ꝯcupiſcibil̓. vt d̓r. iij. de aīa.Per d̓t ph̓s irā. tangit appetitū iraſcibilē.d̓t deſideriū tāgit appetitū ꝯcupiſcibileꝫ. Ab ira em̄ eſtpaſſio appetitꝰ iraſcibil̓. a deſiderio ſeu ꝯcupiſcētia eſtpaſſio appetitus ꝯcupiſcibil̓ tanqͣꝫ a paſſiōibꝰ manifeſtioribꝰ p̄dicte due vires denoīant̉. vt ꝯcupiſcibil̓ a deſiderioſeu ꝯcupiſcētia iraſcibil̓ ab ira Sꝫ qꝛ ſtꝭ q̄dā alie paſſiones vtriuſqꝫ appetitus. vt īplicādo ira qͥnqꝫ ſtꝭ paſſionesappetitus iraſcibil̓. ſex appetitꝰ cōcupiſcibil̓. implicando deſideriū. ad hmōi innuēdū ſubiūgit. oīno appetitus. vt deſignet oēs paſſiōes totius ꝯiūcti ad appetituꝫvtrūqꝫ ꝑtinētes. Uerū ſpēaliter in textu noīat duas dicēdo his gaudiū triſticia. qꝛ gaudiū triſticia ſuntpaſſiōes qͣſi finales vltīe In ꝯcupiſcibili em̄ reſpectu boni ſenſibil̓. finalis paſſio ē gaudiū. reſpectu mali triſticiaIraſcibilis aūt qꝛ eſt ꝓpugnatrix ꝯcupiſcibil̓ in ea non p̄t finalis paſſio ſimpl̓r ſed ſolū reſpectiue eſt ſibi final̓ inter paſſiones in ea exn̄tes. hec eſt ira. Pro cuius declaratōe Nota paſſiōes appetitꝰ vtriuſqꝫ diuerſificant̉ẜm diuerſitatē obiectoꝝ. diuerſimode mouētiū appetitūcōcupiſcibilē vel iraſcibilē. Obiectū aūt mouēs appetitūcōcupiſcibilē eſt duplex .ſ. bonū qd̓ mouet attrahendo. etmalū qd̓ mouet repellēdo. Ronum ſenſibile attrahēdomouet appetitū ꝯcupiſcibilē tripl̓r. ſcꝫ inclinādo. cauſando qͣndā aptitudine ꝯnaturalitatē ad bonū. qd̓ ꝑtinetad paſſionē amoris. Scd̓o dat ei motū ad aſſequendū bo amatū habitū. qd̓ ꝑtinet ad paſſionē deſiderij velcōcupiſcētie. Tercio inqͣntū habitū ꝯiunctū eſt. afficit appetitū delectatōne ſeu gaudio. Malū vero qd̓ mouet repellēdo. ſil̓r tripl̓r afficit ꝯcupiſcibilē appetitū. Naꝫpͥmo oppoſitū ad bonū afficit appetitū odio. Scd̓o ma ẜm īminet. nondū tn̄ ꝯiunctum afficit appetitū fugaſeu abominatōe. Tercio ẜm cōiunctū eſt et pn̄s infertpaſſionē triſticie. In paſſionibꝰ aūt iraſcibil̓ appetitus.ſupponit̉ q̄dā aptitudo vel inclinatio ad ꝓſequendū bo vel fugiendū malū in appetitu ꝯcupiſcibili abſolutereſpicit bonū vel malū. Et reſpectu boni nondū habiti ēſpes vel deſꝑatio. ſpes moduꝫ acceſſus. deſꝑatio permodū receſſus. Reſpectu mali vero adiacentis eſt timorvel audacia Timor modū receſſus. audacia modūacceſſus. Reſpectu aut boni adepti non eſt iraſcibili aliōpaſſio. qꝛ vt ſic hꝫ rōem ardui. Sꝫ ex malo iniacēte ſequit̉ paſſio ire cui nulla paſſio opponit̉. qͥa cauſat̉ ex maloiniacēte difficili arduo. ad cuiꝰ pn̄tiaꝫ neceſſe eſt autappetitus ſuccūbat ſic exit terminos triſticie que eſt

A iij.