Druckschrift 
Parva naturalia : [Mit Komm. von Johannes de Mechlinia]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſato Pars primaLibri de leniū et ien

nes et oꝑationes p̄dicte ſenſu accidūt vt inſpiratio etreſpiratio. Aut ſenſum vt memoria et reminiſcentia.Quedā vero paſſiones ſenſuū ſunt vt ſomnus vigilia.Quedā habitudines ſenſuū vt diuerſe harmonie ſanita. Quedā cōſeruatōes ſenſuū vt appetitus deſideriuꝫQuedā corruptōes ſenſuū ſicut infirmitates diuerſe differētie. Quedā ſunt ſalutaria ſenſuū vt iuuētus. Priuationes vero ſtꝭ mortes animatoꝝ. Si ergo ſenſus ſitmunis paſſio anime corpori patet manifeſte vnūquodqꝫ nominatoꝝ cōmune eſſe corpori et animeQuelcio circa textum expoſitum. Utruꝫ ad philoſophie naturalisplementū reqͥrant̉ etiā libris p̄cedentibꝰ et ſequētibꝰ pͥncipalibꝰ libri paruoꝝ naturalium Et arguit̉ non Primo. qꝛ de ſingulis ꝑtibꝰ et ſpēbꝰcorꝑis mobilis agit̉ in libris p̄cedētibꝰ ſequētibꝰ. vt pꝫin decurſu totius ph̓ie natural̓. Scd̓o ſic. Eiuſdē ſcīe qcōſiderare de ſubiecto ꝓprietatibꝰ eiuſdē. Sed potētiede qͥbus agit̉ in libris ꝑuoꝝ naturaliū ſunt potētie etprietates aīe. ad librū de aīa ſpectat de hmōi determinare. Tercio. De his oībꝰ agit̉ ẜm ſunt totius ꝯiūcti a corꝑe depēdent in libro de aīalibꝰ et de vegetabilibus et plātis. Non ad ph̓ie naturalis ꝯplementū reqͥrunt̉ libri ꝑuoꝝ naturaliū. In oppoſituꝫ eſt auctoritasAreſto. libros ꝑuoꝝ naturaliū ponētis. Pro rn̄ſionead queſitum ordinantur duo diſcurſus. Quoruꝫ primimaior propoſitio eſt hec.Maior De corꝑe aīato ſpectat ad phyſi triplex ꝯſideratio Minor Prima ē aīeẜm ſe. ſcd̓a de paſſionibꝰ ſibi corꝑi cōibus. tercia de corꝑis aīati ſingulis ſpēbus CōcluſioIgitur inter librū de aīa librum de vegetabilibus et plantis ſiue de aīalibus mediant libriqui intitulant̉ de paruis naturalibus Prima et ſcd̓a ꝓpōnes patent. qꝛ pͥma eſt de corꝑe aīato quantū ad formale eius pͥncipiū qd̓ eſt aīa de agit̉ inlibro de aīa. Et ſolū de aīa. ſed de potentijs aīe ẜm ab aīa vt hmōi depēdent. Hic aūt in libris ꝑuoꝝ naturaliū agit̉ de potētijs aīe ẜm ſunt totius cōiuncti. etpͥncipaliter ſe tenēt ex ꝑte corꝑis. hoc ſꝑ in cōi ẜmnem genericā. Et hec eſt ſcd̓a cōſideratio corꝑis aīatiopponit̉ qͦdammō pͥme. qꝛ ſicut pͥma eſt corꝑis aīati inmuni qͣntū ad pͥncipiū formale Ita hec eſt corꝑis aīati incōi qͣntū ad materiale eſſe organicū. ꝓportionat̉ aīeẜm eēntiā accepte ꝑficit materiā pͥma ſed ẜm eſſe poteſtatiuū ꝑficit corpus organicū. De corꝑis aūt aīmatiſpēbꝰ ſingulis in libris de aīalibꝰ de vegetabilibꝰ plantis. Cōcl̓o ſeqͥtur ex p̄miſſis hoc qͣntū ad pͥmaꝫ ꝑtēGenerale em̄ ſpēale in phyſica ꝯſideratōne p̄cedit. libros de vegetabilibꝰ et platis (in qͥbus agit̉ de corporisaīati ſingulis ſpēbus) p̄cedūt libri de aīa ꝑuoꝝ naturaliū in quibꝰ agit̉ de cōioribꝰ nature. Et qꝛ aīa dignior eſtcorꝑe. et potētia corporea potius ab aīa qͣꝫ a corꝑe depēdet et ꝓcedit. Igitur in libro de aīa agat̉ de aīa et porentijs eius ẜm ab aīa pͥncipaliter depedēt. in librisparuoꝝ naturaliū de potētijs ẜm pͥncipaliter a corꝑedependēt. pͥor eſt liber de aīa his libris. Et ita libri ꝑuo-

rum naturaliū medij ſunt inter librū de aīma libros devegetabilibꝰ et plātis. de aīalibꝰ. Scd̓a ꝑs pꝫ. qꝛ hicagit̉ de aliqͣ ꝑte pͥncipali contenta ſub corꝑe mobili in cōiqd̓ eſt ſubiectū ph̓ie natural̓. ſicut in pͥncipalibꝰ libris philoſophie natural̓. ſed de ꝑtibꝰ poteſtatius corꝑis aīati .ſ.de potētijs ẜm eſſe materiale depēdent a corꝑe pͥncipaliter. Et qꝛ de his reqͥritur ſpēalis tractatus. in ſupplementū annexi ſtꝭ iſti libri libro de aīa. et an̄cedēter p̄uij libris pͥncipalibꝰ poſterioribꝰ. Et ꝯn̄s dicunt̉ libri ꝑuoꝝnaturaliū. qꝛ in eis agit̉ de naturalibꝰ ꝑuis. ſcꝫ de paſſionibus et potetijs corꝑis aīati. ẜm pͥncipaliter a corporedependēt vt dictū eſt. Arguit̉. In libro de aīa agit̉ deꝑte eſſentiali corꝑis aīati de ꝑte ſubiectiua corporismobilis in cōi. dꝫ ꝯputari inter pͥncipales libros Sol̓o. negāda eſt ꝯn̄a. qꝛ aīa eſt pͥncipalis ꝑs eſſentialis aīati corꝑis a totū eſſe aīatū potētiaꝝ corꝑis aīati pͥncipalit̓ depēdet. et ꝯputat̉ merito inter libros naturales pͥncipales. Hic aūt in libris paruoꝝ naturaliuꝫagit̉ de partibꝰ poteſtatiuis corꝑis aīati ẜm a ꝑte eēntiali minus pͥncipali corꝑis aīmati dependentSecūdus diſcurſus Maior Inter hosliber de ſenſu ſenſato ꝯgrue ponit̉ pͥmo locoMinor. Preueniret liber de intellectu etintelligibili. ſꝫ eius cōſideratio eſt natural̓.ſed pͥmi ph̓i. Concl̓o Igit̉ in hoc libro fitmaioꝝ libroꝝ ſequentiū quedam proemizatio. Prima ꝓpō pꝫ. qꝛ oportet magis ſil̓ia ad diſſil̓ia ꝓcedere ſed in libro de aīa determinatū eſt de aīa ẜm ſe. et int̓oꝑa cōia aīe corꝑi ip̄m ſentire et ſenſus magis ad aīamꝑtinēt qͣꝫ ad corpus. de illis in libro de ſenſu ſenſatotanqͣꝫ in pͥmo libro paruoꝝ naturaliū determinandū eſtal̓s pͥus determinanduꝫ eſſet de potentijs in paſſionibꝰcōmunioribꝰ. cōuenientibꝰ ſcꝫ om̄ibus viuentibus Arguit̉. Precederet hūc libꝝ liber de memoria etreminiſcētia ſeu liber de ſenſu et ſenſibili īterioribus. quiain eo agitur de ſenſu et ſenſibili interioribus. que magisad animaꝫ ꝑtinēt qͣꝫ ſenſus exterior. Sol̓o. negāda eſtꝯn̄a. Tum qꝛ liber de memoria et reminiſcētia tractatꝰeſt huiꝰ libri de ſenſu et ſenſato ſaltē ẜm diuiſionē grecoꝝTum qꝛ licet ea rōne pͥor eſſet ꝯſideratio ſenſus interioris et ſui ſenſibilis. qꝛ tn̄ noticia eoꝝ qͣntū ad nos. ex noticia exterioris ſenſus et ſui ſenſibilis dependet. ꝯgrue p̄cedit ꝯſideratio ſenſus exterioris et ſui ſenſibilis. Scd̓aꝓpō quantū ad pͥmā partē pꝫ. qꝛ in oꝑatione intellectiuaaīa magis operat̉ cōicans corꝑi. ſic illa operatio ē aīemagis ꝓpria. et pͥor dignior. et ꝯn̄s liber de intellectuet intelligibili p̄cederet eſſet ꝯplemētū libri de aīa quā ad terciū libꝝ. ſicut liber de ſenſu ſenſato eſt. ꝯplemē libri de aīa qͣntū ad ſcd̓m. Sed qꝛ in tercio de aīma ſatis dcm̄ eſt quantū ad phyſicā ꝑtinet ꝯſiderationē de intellectu intelligibili ẜm ſe. ſcꝫ ſe habeat ad intelligibile materiale ꝯuerſionē ad phataſmata intelligēdoio oꝑtet deſuꝑ ſpēalē fieri tractatū. De intellectu ātẜm eſt ab aīa ẜm eſſe ſuꝑius vt intelligentia eſt deintelligibili ſic ſibi ꝓportionato (qd̓ ē intelligibile diuinūſeparatū) illic nihil dcm̄ eſt reſolutorie. ſed folū dubitatiue. Quia dubitatū eſt qūo intelligat intellectus ſe et ſeparata ſine ꝯuerſione ad phātaſmata. de intellectu vtſic cōſiderato et de intelligibili. ſpēaliter reſtat determīatio. Sed hec vt d̓t ſcd̓a ꝑs ꝓpōnis non eſt naturalis ph̓i