cunctatōne nouacula cōtem diuiſit vt dicitur. hͦ ille.¶ Terciū eſt de ſerpente qui eſculapiuꝫ de epidaurovſqꝫ romā ꝯtinue ſecutus e. de quo dixi ſupͣ libro. iij.ca. xij. ¶ Quartū eſt de naui in qua fuit ſimulachruꝫmatris frigide .i. berecinthie que dicit̉ mater deoruꝫſꝫ mater frigia dicit̉ quia de frigia allata romā vt ſupͣlibro pͥmoca. xxx. dictū fuit. Hanc aūt nauē cū in flumine tiberis tam fortiter heſiſſet vado. vt nulla vi cōmoueret̉. claudia quīta ſubmiſſis genibus deos orauit ut ſi ſe caſtam iudicarēt nauis ſuū cingulū ſequeretur. et ita fuit factū hoc narrat ouidius libro. iiij. d̓faſtis. Titus aūt liuius libro. ix. de ſcd̓o bello punicoet ſolinus faciūt de iſto mentōeꝫ. Fuit aūt ip̄a claudiaẜm titū vna de pͥmis ciuitatis. ¶ Quintū exemplū eſtde virgine veſtali .i. ſacerdote dee veſte. d̓ qͣ valeriꝰli. viij. ca. pͥmo dicit ꝙ cū eius caſtitas dubia eē ꝓpterīfamiā ip̄a d̓īceſtu accuſata et d̓ ſua ꝯfidens īnocētiaaccepto cribro orauit veſtā dicēs. Si caſte tibi ſemper ẜuiui facias ꝙ ego hͦ in cribro de tiberi hauriamaquā et in edē tūa̓ ꝑferā. qd̓ ⁊ fecit. De hoc etiā augͥfacit infra mentōem libro. xxj. ca. xj. ¶ Tercio ibi. hͨergo atqꝫ hmōi ⁊cͣ. ꝯparat miracula ꝑ deos facta admiracula facta ꝑ bonos angelos a deo et facit h̓ duoquia pͥmo on̄dit ꝙ quo ad magnitudīem oꝑis multūſunt ꝑferenda miracula dei miraculis demonū etiamloquendo de hijs que iam dicta ſūt. et multomagīs d̓alijs que ꝓhibita ſuūt vt ſupra libro. viij. ca. xix. dictum fuit. quoꝝ quedā ꝯſiſtunt in quadā ymaginaria ludificatōne ſicut ꝙ malefici lunā vident̉ depone̓et quaſi de celo ꝓpe terrā dimittere. vt in herbis ſuꝑpoſitis deſpumiet .i. ſpumā cauſet. qua ſpuma poſtmodum ad multū maleficia vtant̉. Et vt dicit̉ piritouspͥmus inuenit artem qua luna cogeret̉ deſcende̓. de qͣlucanus libro. vj. vbi loquit̉ de multis miraculis ⁊ mirabilibus que malefica quedā facere ꝯſueuit. dic̄ ſicEt patit̉ tantos cātu depreſſa labores. id eſt luna incantata. donec ſuppoſitas ꝓpior deſpumet ī herbasDe hmōi etiā ludificatōnibus apuleius libro mēthamorphoſios īducit quendā noīe ſocratē ſic de quadaꝫmaga loquentē. Saga īquit et diuina potēs celū deponere et terrā ſuſpendere. fontes durere. et montesdiffluere. manes ſublimare. deos infimare. fidera extinguere. et tartarū ip̄m illumīare. Et virgiliꝰ libroiiij. eneidos ſimilia narrat dicens. hec ſe carminibꝰꝓmittit ſoluere mētes. Siſtere aquas fluminis ⁊ vertere ſidera retro. Et ouidius epl̓a. vj. de medea dicitſic. Ila reluctantē curſu deducere lunā. nitit̉ ⁊ tenebris addere ſolis equos. Illa refrenat aquas obliqͣqꝫ flumīa ſiſtit. Illa loco filuas viuaqꝫ ſaxa mouet ⁊cͣ.¶ Scd̓o ibi. Quedā vero et ſi nonnullis ⁊cͣ. oſtēdit ꝙetiā et ſi ſunt ꝑ demones facta miracula que vident̉quo ad magnitudinē oꝑis equari multis miraculis ꝑangelos bonos factis. tn̄ finis ē oīno alius. quia bonifaciunt nō vt ip̄emet colant̉. ſꝫ vnus verus deus. demones ad hoc agūt ut ip̄emet colant̉. et iō minꝰ credendū eſt eis ꝙͣ bonis angelis.Roinde lex dei ⁊cͣ. In hoc ca. xvij. on̄dit beatusaug̓. ꝙ lex que docet vnū ſolū deū colendū ſufficienter eſt miraculis ꝯfirmata. Et facit duo. qꝛ pͥmooſtendit hoc ꝑ miracula facta circa archā teſtamētiin qua fuit lex repoſita et patent que de hijs hic narrantur legenti ſacrā hiſtoriā. ¶ Secūdo ibi. Si enimph̓i ⁊cͣ. oſtendit idem ex miraculis que facta ſūt horaqua p̄dicatū eſt vnū ſolū deū eſſe colendū ſicut factuꝫeſt in p̄dicatōe xp̄i et apl̓oꝝ et multoꝝ alioꝝ ſanctorum. Facit aūt hic mentoem de platonicis qui ex rerūpulchritudīe arguūt diuinā ꝓuidentiā et opus diuinum vt appareat ꝙ eodem modo ex miraculis tali hora factis arguere poſſumus diuinitatē que approbatp̄dicatōem. ad cuius ꝯfirmatōneꝫ miracula tali horafiunt. Platonicus vero cuius dicta h̓ allegat beatusaugͥ. fuit plotinus vt ſupͣ pꝫ ca. xiiij.Vdicet aliquis ⁊cͣ. In hoc ca. xviij. excludit beatus augͥ qͣndam reſpōſionē que ad pr̄ius argutadaripoſſet. Poſſet em̄ aliquis dice̓ ꝙ ea que allegata ſuntde miraculis in p̄cedenti capl̓o recitatis ſūt falſa ⁊ falſo ſcripta. qd̓ improbat augͥ. ſic. quia de dijs et eoruꝫmiraculis aut credendū eſt aliqͥbus lr̄is aūt nō. Sinergo negat̉ oīno deoꝝ ꝓuidentia et eoꝝ cultꝰ. quialiter ꝙͣ miraculis vel oꝑibus mirabilibus ꝑſuaſis n̄fuit. Si vero aliqͥbus lr̄is credendū eſt. credendū eſtmagis lr̄is ſacris que p̄cipiūt vni deo ſoli ſūmo eē ſacrificandū. ꝙͣ lr̄is gentiliū qͥbus narrant̉ q̄dam miracula eſſe facta. vt ſacrificet̉ dijs quibuſdā quos etiamip̄i reputāt vnū ſuꝑiorem habere. Cetera patent.Vi aūt putāt ⁊cͣ. In hoc ca. xix. ꝓbat augͥ. ꝙ ſacrificiū etiā corꝑale nō eſt alteri ꝙͣ vni deo faciendum nec vnꝙͣ fuit. Et facit hic tria. qꝛ pͥmo cauſamaſſignat quare ſoli deo inuiſibili viſibiliter fuit ſacrificandū. ¶ Scd̓o ibi. tūc nobis fauent ⁊cͣ. on̄dit ꝙ taleſacrificiū angeli boni ſibi fieri nolunt. nec etiam bonihoīes. ¶ Tercio ibi. nec ob aliud ⁊cͣ. reddit cauſam qͣre demones ſibi corꝑale ſacrificiū exhiberi volūt. cuꝫtamēin nidoribus id eſt odoribus ſacrificioꝝ nō delectentur. ſicut gentiles aliqui putauerūt. et patꝫ totum capitulum.Ide verus ille mediator ⁊cͣ. In hoc ca. xx. on̄ditAbtūs aug̓. ꝙ etiā xp̄o rōne nature aſſumpte. velẜm naturā aſſumptā nō eſt ſacrificandū. ymo ip̄e effectus eſt ſacrificiū. cuius omnia ſacrificia ſigna fueruntCet era patent.¶ Vbtus aug̓. cauſam quare deus ꝑmiſit ad tp̄us ꝙAderatis aūt p̄finitis ⁊cͣ. In hoc ca. xxj. aſſignatdemones a xp̄ianis expeterēt ſibi ſacrificari. et fac̄ h̓duo qꝛ pͥmo reddit cauſaꝫ illius. dicēs cauſaꝫ eſſe vtnumerus martiꝝ impleret̉. ¶ Scd̓o ibi. hos multoelegantius ⁊cͣ. on̄dit quali noīe digni eſſent martiresſi vſus eccleſiaſtici ſermonis hoc admitter et. et ſacͣ h̓duo. qꝛ pͥmo on̄dit ꝙ merito dici poſſent heroes. Adcuius intellectū eſt ſciendū ꝙ heroes apud gētiles dicebant̉ magni alicuius meriti hoīes. dicti ſic ab heraid eſt iunone. quā dicūt aerē eſſe. credebant em̄ ꝙ tales hoīes .i. aīe eoꝝ cum demonibus in aere habitarent. et ad hoc deſignandū finxer̄t poete greci ꝙ heros fuit filius iunonis. Sed tn̄ dicit augͥ. ꝙ martiresnō dicerent̉ heroes ꝓpter cauſam illā. ſꝫ quia viceruntiunonē. id eſt aeream ptātem que viris iuſtis ſemꝑ reſiſtit. ꝓpter qd̓ poete ꝯuenienter finxerūt iunonē virtutibus inimica et inuidere hijs qui in celum voluntaſcendere. vnde virgilius libro pͥmo eneidos loqͥturin ꝑſona iunonis dicens. Gens inimica mihi .ſ. eneaset ſocij ſui. Et ſeneca in pͥma tragedia inducit iunoneꝫindignatā de hoc ꝙ multi in celū a ioue tranſlati ſuntet ſpecialiter herculi inuidentē vt patet ibidē. et perouidiū libro. iiij. methamorphoſios. Et eſt aduertendum h̓ ꝙ romani ꝯſueuerūt ſuos viros fortes q̄ pulchras victorias fecerāt in honorē ip̄oꝝ denomīareeos a gente deuicta. ſicut vterqꝫ ſcipio affricanꝰ dictus eſt affricanus ab affrica deuicta ꝑ eos. Nam ſcipio affricanus ſuꝑior vicit affros in ſcd̓o bello punico. Scipio vero affricanus poſterior vicit eoſdem intercō bello et cartaginē que fuit caput affrice om̄inodeleuit. Et eodemmo frater ſcipionis affricani ſuperioris dictus eſt ſcipio aſiaticus. qꝛ deuicit aſiā. et ſicde alijs multis. ꝓpter qd̓ dicit aug. ꝙ martires ꝯuenienter heroes dici poſſent ab hera id eſt iunonē ⁊ poteſtatibus aereis ꝑ ip̄os deuictis. ¶ Scd̓o ibi. Sꝫ rurſus ei ſuccūbit ⁊cͣ. oſtendit qūo error virgilij de iunone fuit cauſa erroris alioꝝ. nam virgilius licꝫ in vnoloco. videlicet libro. vij. eneidos inducat iunonē cōfitentē ſe vinci ab enea. tamē ip̄e virgilius a iunonē victus in alio loco ſcꝫ libro. iij. eneidos inducit helenumfiliū pͥami regis troyanoꝝ ꝯſulentē eneē ꝙ placaretirā iunonis ſacrificijs et donis. vnde dicebat ẜm virgiliū helenus enee. junone cane vota libens id eſt ẜmſolemnia vota libenter fac ſibi. On̄amqꝫ potentem ſcꝫ
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten