Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ratōnem. Et infra. Omni forme id eſt ſe trāſformat in oēs formas. vt in fine p̄cedentis capituli dictūfuit multimodū .i. multoꝝ modoꝝ id eſt geneꝝ diu̓ſoꝝ vel actuū vel affectionū. Et infra. Ceteꝝ circaea que vere bona ſunt .i. virtutes et bona ſpūalia inhilopitulari. ſꝫ ſolū circa bona apparentia id eſt tꝑalia. ymo vere iſta id eſt vere bona nec noſſe. ſꝫ ec̄ malaꝯſiliare .i. ꝓcurare vt ꝑficiant̉. et inſimulare .i. accuſare atqꝫ impedire nōnunꝙͣ virtutis ſedulos ſectatores ⁊cͣ. gaudere nidoribus .i. odoribus ſacrificioꝝ vtputabant gētiles Et infra. Querit aūt cur tanꝙͣmelioribus inuocatis quaſi peioribꝰ imperet̉. Ideohoc querit. quia migi qn̄qꝫ inuocant ſpūs ſuꝑioresquos vocāt meliores qui ex eoꝝ qͣſi auctoritate imperāt ſpiritibus inferioribus. vt iniuſta p̄cepta hoīsexequātur. Cauſa quare querit eſt. qꝛ ex quo inferiores exequūtur malū coacti auctoritatē et ptāte ſuꝑiorum. videt̉ eſſe cauſa qͣre ſuꝑiores dicant̉ meliores et alij peiores. ȳmo ſuꝑiores potius ſūt peioresEt infra. Curattrectatū re venerea ⁊cͣ. hoc dicit.quia in rei veritate magi in arte ſua viunt̉ pueris innocentibus et virginibus qͥbus demones oſtendāt illud quod querit̉. Cur aīantibus ⁊cͣ. id eſt cur volūtdemones eoꝝ antiſtites caueant ſibi ab animantibus id eſt aīalibꝰ interfectis. vel alio modo mortuisne ea ꝯtingāt. cauſamaſſignātes vide icet ne vaporibus ꝓcedentibus ab aīali mortuo polluant̉. que tn̄inſpicere eſt eis ꝓhibitū et tn̄ ſacra eoꝝ ſepe cadaueribus celebrant quia eis ſacrificat̉. Et infra. Ipſi ſoli et lune ⁊cͣ. hoc querit. qꝛ ſepe magi ꝯminantur corporibus celeſtibus niſi faciāt qd̓ petūt. qͣipoſſent terrorē ineutere eis et haberēt ptātem eiscendi. vnde apuleius in libro methamorphoſios quiab auguſtino appellat̉ de aſino aureo īducit anciſlamcuiuſdā mulieris malefice de dn̄a ſua ſic narrantē. Audiui veſperi niſi ſcelerius ſol celo ruiſſet. noctiqꝫ adexercendas illecebras magie maturius ceſſiſſet. Ipſiſoli nubilā caliginē et ꝑpetuas tenebras ꝯminantem.Et infra. De yſide vel oſiride ⁊cͣ. yſis et oſiris maritus yſidis. ſunt numīa que ab egiptijs colebant̉ debus dixi ſupͣ li. viij. ca. xxvj. De iſtis narrat porphiriꝰ magi in egipto reput abāt efficaciſſimū modū cogendi deos ſi iſtis ꝯminentur et p̄cipue ſi ꝯminenturyſidi diſſipabūt oſſa oſiridis mariti ſui niſi dij faciūtqd̓ petūt. Lucanus etiā libro. vj. miratur valde pote ſtāte magoꝝ et multa querit de ea. et ter ceteraetiā de minis quas faciūt dicēs. An tm̄ valuere minis Scd̓o ibi. Hec atqꝫ hmōi ⁊cͣ. on̄dit quid porphiriˢde p̄miſſis admirās. et quaſi dubitādo loquēs dabatintelligere. et patet totū. Tercio ibi. aut reuera⁊cͣ. reddit duplicē cauſam quare porphiriꝰ loquit̉modū dubitantis. vna cauſa eſt forſan. quia veracit̉dubitauit. alia cauſa potuit eſſe. quia licet tātus ph̓s dubitauerit. tamē noluit euꝫ cui ſcripſit turbaretalia credebat. et patet totū. Et infra. Deniqꝫ ꝓpo⁊cͣ. hic pōnit dicta porphirij qͥbus p̄dictū egiptiumantiſtite īterrogauit de via ꝑueniēdi ad beatitudinēiuxtā ſapientiā egiptiā. parū em̄ reputabat porphirius ꝯuerſari cum dijs id eſt totaliter eoꝝ ẜuicijscipari ſicut ꝯuerſabātur antiſtites et magi ſi ſequeretur aliud bonū niſi ſcire dicere vbi ſeruus fugitiuꝰpoſſit inueniri vel p̄diū ꝯꝑari. aūt aliqͥd ſimile qd̓ adbtītudinē ꝑtinet et de talibus ſcire diuinare modicum ē appreciandū. Cetera ſatis patent.orro aūt q̄cunqꝫ ⁊cͣ. In ca. xij. arguit bt̄s augͥꝯtra eos qui negāt deū inuiſibilē miracula viſibilia facere. et patet totū.augͥ. qūo ītelligendū ſit deū in veteri teſtamētoAc mouere debet ⁊cͣ. In hoc ca. xiij. on̄dit beatꝰviſibiliter apparuiſſe. fit aūt in hoc capl̓o mentio ligurgo legiſlatore lacedemomoꝝ. qui vt legibꝫ ſuismaiorē auctoritateꝫ p̄ſtaret finxit ſe ab apollinē delphico leges qͣs tulit accepiſſe. De dictū fuit ſupͣ li-bro. ij. ca. xvj. Cetera huius capl̓i patēt.Icūt aūt vnius hoīs ⁊cͣ. In ca. xiiij. btūs augͥ.on̄dit ſolū bona eterna. ſed etiaꝫ ip̄a tꝑaliaa deo ſūt requirenda nec ꝓpter ea angeli qͥcunqꝫ ſuntcolendi. allegat aūt plotinū platomcū maximūſupͣ libro. viij. ca. xij. fuit dictum.Ic itaqꝫ diuine ꝓuidentie ⁊cͣ. In hoc ca. xv. on̄ Idit btūs aug̓. quo deus angelos et ī ſubiectacreatura apparens hoībus et more humano loquensſillabatim legē dedit in qua tm̄ vnius veri dei cultuꝫmandauit. et patet totū.Vibus igit̉ angelis ⁊cͣ. In ho. ca. xvj. btūs augͥ.on̄dit quo ad cultu latrie alicui exhibendupotius credendū eſt bonis angelis quā demonibus. Etfacit in hoc ca. duo. pͥmo em̄ ꝓbat ſuppoſito perangelos bonos eſſent facta miracula nec demones. vel bonos angelos ſꝫ demones eſſent fc̄amiracula adhuc credendū eſſet plus bonis angelis ꝙͣdemonibus. vbi infra dicit ſic. Rn̄deant theorgi. velpotius ꝑiurgi ⁊cͣ. et patet ibi. Secūdo ibi. ꝟodeus id egerit ⁊cͣ. Oſtendit angeliboni fecerūt maiora miracula ꝙͣ demones. Et facit hic tria. quis pͥmoaſſignat cauſam qͣre deus fecit bonos angelos maiora miracula. et patet totū. Scd̓o ibi. Illa quippemiracula ⁊cͣ. agit de miraculis deos factis ẜm gentiliū hiſtorias. pͥmo excludit ab eoꝝ miraculisſtruoſa q̄dam. que pn̄t et debēt alijs cauſis atiribui ꝙͣoꝑatōnibus deoꝝ. ſicut ſūt monſtruoſi ꝑtus aīaliumputa bos equū peꝑit. vt narrat titus liuius libro.iij. de ſcd̓o bello punico. porcus natus eſt orehumano. vt idē narrat libro. vij. de eodē. Et puernatus eſt capite elephātino. vt idē narrat ibidemEt ī exercitu xerſis regis equa leporē peꝑit vt narrat valerius libro pͥmo. Eode etiā modo celi et terrenoua faciēs eſt ponenda īter miracula deoꝝ. ſic̄celū viſū eſt ardere ſicut narrat tuus ſiuius libro. iij.de vrbis originē. Et celū viſū eſt in duo findigno hiatu vt idē narrat libro. ij. de ſcd̓o bello pumico. Et ī ſardinia vt dicit ibidē litora viſa ſūt arſiſſe.Et dicit ibidē. ſol viſus eſt cum luna pugnaſſe. Etde die viſe ſunt due lune. Et mare arſit ut idē dicitlibro. iij. de eodē. Et apud arpinū terrā campeſtrisin ſinū ingentē ꝯſedit. vt idē narrat libro. x. de eodeꝫtn̄ monſtruoſo hmōi licet fuerint dn̄s aſſcribenda.tn̄ gentiles qn̄ talia ꝯtingebant ſacrificabāt dijs ſuis vt hmōi ꝓdigia mitigarent̉. hoc eſt ut ꝯuerterentur ī bonum. vel ſaltem ꝓtenderēt minus malū. quiatalia inſolita iudicabāt eſſe p̄ſagīa magnoꝝ euentuūfuturoꝝ. Romani vero qn̄ talia ꝯtingebāt ſolebātſulere libros ſibille et iuxta in eis inuenta facere dijsſuis vt talia mitigarent̉. ſeu ꝓcurarent̉ id ē porro ul̓ꝓcul curarent̉. Deinde ibi. Sed ea que dico ⁊cͣ. ponit exempſa de mirabilibus qͥbuſdam que ſunt deoruꝫoꝑatōnibus aſſcribenda quoꝝ pͥmum eſt de dijs qͦseneas troya ſecū portauit mytaliā. de qͥbus narratvalerius libro pͥmo eneas ip̄os apud lauimū collocauit. poſtmodū vero aſcanius filius eneē albādidiſſet et dros eoſdē illuc trāſtuliſſet ſeip̄os lauiniū ſūt reuerſi. Et qꝛ credi poterat id factū fuiſſe abhoīe cum reportati eſſent albā iterū ſeip̄os lauiniūſūt reuerſi. De iſtis ꝓdigijs et alijs multis vide lactantiū libro. ij. ca. viij. Secundū exemplū eſt cōte qͣꝫnouacula ſecuit. de quo narrat titus liuius ibro primo de vibis origine videlicet priſcus tarquiniusquītus rex romanoꝝ numerū centuriarū equitumauge̓ voluiſſet. dixit ſibi actius nauius augur poſſe aliud nouū circa centurias fieri niſi aues ſignificarent hoc eſſe faciendū. ſuꝑ qūo indignatꝰ rex illuoēsarti auguriandi dixit illi auguri. Poteſt ne illd̓ fieriqd̓ nūc mēte ꝯcipio. qui ꝯuertens ſe ad artē ſuā dixitillud poſſe fieri. Qui rex. Cogitaui inquit tu nouacula cōteꝫ .i. lapidē quendādurū incideres. ꝑfice aues tue poſſe fieri protendūt. qui ſtatī abſqꝫ om̄i