Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Vid illa ip̄a diffinitio ⁊cͣ. In hoc ca. viij. ꝓbataug̓. oēs demones eſſe malos ex diffinitōne demonū quā ponit apuleius in libro de deo ſocratis pꝰmediū. que diffinitō poſita eſt ſupͣ libro. viij. ca. xvj.ex qua diffinitōne augͥ. narrat et arguit ſic. Apuleiuspoſuit tria genera aīalium rōnabiliū .ſ. deos demones et hoīes. demones medios īter deos et hominesdeſcribendo vero deos in eodē libro et tangēs illudqd̓ in eis excellit attribuit eis felicitatē. deſcribendovero hoīes in eodē libro poſt pͥncipiū tangit ſolūillud qd̓ eſt oīm hoīm. ſꝫ etiā qd̓ eſt excellentie et bonitatis paucoꝝ .ſ. ſapientiā quā aliqui tarde et labore acquirūt. Sed diffiniens demones et tangēs eain qͥbus hoībus ꝯueniunt. nihil oīno attribuit eisqd̓ eſt ꝯmune tm̄ bonis hoībus et ip̄is. nec aliqͥd īꝯueniūt cum dijs quo ad illud in quo deoꝝ bonitaset excellentia exiſtit. licet poneret demones dijsꝯuenire quo ad eternitatē corpoꝝ tamen quo adpuritatē animoꝝ in paſſionibus quas turbelas vocatymo in hoc ſeꝑat deos a demonibꝫ. ergo apparetſenſit omnes demones malos eſſe. ꝙͣuis auderetexpreſſe dicere.T ſi ꝓpterea ⁊cͣ. In hoc ca. ix. arguit ſcd̓oAbtus aug̓. ex diffinitōne p̄dicta ad ꝓbandumomnes demones ſunt mali et ſūt adhibendi tanꝙͣ mediatores inter nos et deos. Et hoc qꝛ ſicut patetex ip̄a diffinitōne eoꝝ ip̄i habent aīos et corꝑa. qd̓etiā de dijs et hoībus ſenſit apuleius. Corpus aūt deterius eſt aīo vt ꝓbatur dictū ſaluſtij in catilmarioin pͥncipio. qui ſic dicit. Animi imꝑio ſeruicio corꝑismagis vtimur. alteꝝ nobis cum dijs. alteꝝ cōmuneeſt cum beluis. demones vero dijs ꝯueniūt quantum ad bonā diſpoſitōem corporis .i. ad eternitatemcorpoꝝ vt patet ex diffinitōne ip̄a. Sed quantū adanimi diſpoſitōem ſolū ꝯueniūt cum malis homībusergo ſunt deteriores et miſeriores ꝙͣ boni hoīes ymoſimpliciter ſunt miſeri. quia pars que deberet eſſe fuperior .ſ. animus pendet deorſū verſus malos hoīescum qͥbus ꝯuenit.Lotinus certe noſtre memorie ⁊cͣ. In hoc ca. x.bat aug̓. demones ſūt minus miſeri qꝛ corpora habēt eterna. Et facit hic duo. qꝛ pͥmo ꝓbatexquo ſunt aīo paſſiui ſūt eoip̄o miſeriores. Adducitvero ad hoc dictū plotini platonici quē dicit vicinūtꝑibus ſue memorie. de ip̄o vero dicit ꝯtra achademicos libro. iij. ſic. os platōnis in ph̓ia purgatiſſimū etlucidiſſimū dimotis nubibus erroris emicuit maximein plotino. qui platonicus ph̓us ita eis ſimilis iudicatus eſt. vt ſimul eos vixiſſe. tantū aūt tꝑis intereſt utin hoc ille. i. in plotino plato reuixiſſe putandus ſit.Hec ibi. Et macrobius ſuꝑ ſomniū ſcipionis dicit ſic.Plotinus īter ph̓ie ꝓfeſſores cum platōne pͥnceps eſt⁊cͣ. Et infra. Non em̄ aliqua pietatis ⁊cͣ. hic excludit ſingulariter qͣndam falſam eſtimatōem quaꝫ quispoſſet habere de mēte apulei. quia poſſet qͥs eſtimae̓ mentis ſue fuit dicere ex demonibus fiūt dijfectū ſapīe. et poſſet iſta eſtimatio originē trahere abhijs que dicit apuleius de hoībus quos poſuit in demones ꝯuerti poſt mortē. ut pꝫ ſequēti ca. ſꝫ hāc eſtimatōem de demonibus excludit et patet eius intentōIcit quidē et aīas hoīm ⁊cͣ. In hoc ca. xj. ponitaug. doctrinā apulei de hoībus poſt mortē quemultū eſt ꝑiculoſa. quia bonis moribus nociua. Sumitur aūt illud qd̓ hic allegatur ex libro eius de deoſocratis. Et eſt aduertendū apuleius licet poneretaīas ꝯuerti indemones ſic intellexit videlꝫ efficerent̉ demones naturā ſeu eſſentiā. ſꝫ ſolū qͣndam ꝑticipatōem eo qūo nos dicimus ex hoībꝫ deos fieri. iuxta illud pͣs. Ego dixi dij eſtis ⁊cͣ. facit autēin hoc ca. tria. quia pͥmo ponit opinionē eius de conuerſione aīaꝝ quas dicit ꝯuerti in demones vel fieridemones. tn̄ demones ex hoībus factos diſtinguit induo genera .ſ. in lares et lemures. ſeu laruas. animasvero ip̄as diſtinguit in tria genera videlicet in laresle nures. ſeu laruas et manes quos deos eſſe dicit. Secundo ibi. in qua opinione ⁊cͣ. on̄dit quāti malioccaſio ſit opinio p̄dicta. naꝫ quia credit̉ anīe poſtmortē fiant larue vel manes ad nocendū cupidi. ideoſacrificat̉ eis vt noceant. Et eſt ſciendū qui ſacrificant ꝓprie dicunt̉ nigromantici. nam ſicut dicit yſidorus libro. viij. ethimologiaꝝ. nigromātici ſūt qͦꝝp̄dicatōnibus vident̉ reſuſcitati mortui diuinae̓ adinterrogata rn̄dere. ad quos ſuſcitādos cadaueꝝ ſangͣuis adicitur. de quo loquit̉ etiā augͥ. ſupͣ libro. vij.ca. xxxv. Tercō ibi. laruas quippe ⁊cͣ. exponit dc̄aꝫopinione quantū ad laruas quas dixit demones noxios ex hoībus factos. yſidorus vero libro. viij. ethimologiaꝝ idē dicit. et addit eoꝝ naturā eſt terre̓uulos. et in angulis garrire tenebroſis. Eoſdeꝫ verodemones vocat apuleius laruas lemures. Dicit aūtouidius libro. v. faſtis. remuria dicta ſūt feſtaromulus anime fratris ſui remi celebrauit. et a romanis in maio celebrata ſunt. ꝓceſſu vero tꝑis mutat apͥma lr̄a .ſ. r. in. l. dicta ſūt lemuria feſta illa. et īde venit vt etiā aīe defunctoꝝ lemures dicerent̉. lares autem appellant̉ dij patricij. Sꝫ apuleius vocat lares generaliter omnes aīas bonas. et quas eudemones id ēbeatos vel bonos demones eſſe dic̄. Quid aūt ſint manes ẜm apuleiū patet in pͥncipio huius capl̓i. quāuisalij manes intelligāt deos mortuoꝝ quoꝝ ptāteꝫdicūt eſſe inter lunā et terrā. ut patet lucanuꝫ libro.ix. De diſtinctōne vero aīaꝝ diuerſe ſunt opimonēsgentiliū. nam apuleius diſtinxit. vno vt patꝫ etlabeo alio ut patet ſupͣ libro. ij. ca. xiiij. et alij alio vt ibidē dixi et ideo manes et lares etiā diuerſidiuerſa intelligunt.Ed nunc de hijs agimus ⁊cͣ. In hoc ca. xij. ꝓbatbtūs augͥ. omēs demones eſſe malos ſeu miſerosex hijs que apuleius attribuit dijs et hoībus quibusab inuicē diſtinguūtur ẜm ip̄m. Et facit hic duo. nampͥmo ponit dicta apulei. ex qͥbus patꝫ ip̄e iſta binaaīalia .i. deos et hoīes diſtinguit tribꝰ differētijs oppoſitis cuius oppoſitōnis vna ꝑs ꝯpetit dijs alterapars hoībus. diſtinguūtur em̄ loci ſublimitate. eiꝰoppoſito .ſ. infimitate. habitacula ſumma que ſuntdeoꝝ ab infimis que ſunt hoīmtanta ītercapedo. i.ſpaciū faſtigij. diſpeſcat .i. ſeparet vel diuidat. diſtinguūtur etiā eternitate. et eius oppoſito. cuꝫ illic ſit .ſ.apud deos eterna viuacitas et indefecta. hic aūt ſcilicet apud hoīes ſit viuacitas caduca ſucceſſiua id eſtſuccedens et trāſiens. Diſtinguūtur etiā beatitudineet eius oppoſito cum īgenia illa .ſ. deoꝝ ſint ad beatitudinē ſublimata. hec aūt .ſ. ingenia hoīm n̄nt ad miſerias infimata id eſt depreſſa. Scd̓o ibi. Inter hectrinā deoꝝ et hoīm ⁊cͣ. ꝓbat ex dictis ꝓpoſitū. et arguit ſic. Demones ẜm apuleiū ſunt medij iter deos ethoīes. ergo medio ſe habent ad ꝯditōnes hoīmet deoꝝ. qd̓ poteſt dupliciter ītelligi. qꝛ vel nec habent ꝯditōnes deoꝝ nec hoīm ſicut illud qd̓ d̓r medium inter duo extrema abnegatōem vtriuſqꝫ. vl̓ medietatē ꝯditōnum ꝑticipant vtrorūqꝫ. Verū eſt aūt ꝙͣtum ad pͥmā oppoſitōem ſeu ꝯtrarietatē ꝯditōnūque ſcꝫ ē ſublimitatis et infimitatis loci demones medio modo ſe habent ẜm ip̄m. quia ſunt in loco ſup̄mo. nec in īfimo. ſꝫ ī medio ſcꝫ in aere. Et ideo reſtatinquirendū de alijs duabus ꝯtrarietatibus qūo videlicet demones ſe habeant ad ꝑtes illaꝝ ꝯtrarietatū. aūt poteſt dici medio negando videlꝫ vtrāqͣꝫ ꝑtem ꝯtrarietatis vtriuſqꝫ a demonibus. et faciendo vtrāqꝫ alienā ab ip̄is quia tūc eſſent eterni nectꝑales. nec beati. nec miſeri. ſe habēt ad illas ꝑtesp̄dictaꝝ ꝯtrarietatū ſicut medietas expoſcit. vt ſcilꝫhabeant medietatem illarū id eſt duas partes illarum duaꝝ ꝯtrarietatū. in quaꝝ vna ꝯueniāt dijset in altera hoībus. ſꝫ quantū ad ꝯtrarietatē eſtinter eternum et tꝑale ꝯueniuūt cum dijs in vna ꝑte