platōnē dictū eſt ſupra libro. ij. ca. xiiij. Dicit aūt platonē eſſe ſemideū. et ideo auguſtinus hic primo argūit ꝯtra labeonē ex dictis platonis. cui ip̄e teſtimoniūꝑhibet. et patet lr̄a. Secūdo ibi. qui ſane dij ⁊cͣ. argūit ꝯtra ip̄m ex facto deoꝝ. nā ex eo qd̓ fecerūt circatitum latimū de quo iam tactū eſt patet deos nō tantuꝫeſſe ludibundos. ſꝫ valde ſcenos. cuius oppoſitū dic̄ labeo. Tercio ibi. exponant ergo ⁊cͣ. petit augͥ. a platonicis ſibi exponi quo ſtet cuꝫ doctrina platōnis qͥ oēsdeos bonos eſſe voluit. qͥ dij ludis ſcencis delectent̉.Aniū inquiūt aīalium ⁊cͣ. In hoc ca. xiiij. inprobat bratus aug̓. expoſitōem platonicoꝝ. qui ſeexponēdo dāt modū quo poſſet ītelligi ꝙ dij ſcenicisludis delectent̉. et facit in hoc ca. duo. nam pͥmo reꝓbat eoꝝ delectatōem. ſcd̓o diſputat cū apuleio ſpēcialiter. cuius dictū adducitur ad illius ꝯfirmatōnisdeclaratōem. ibi. hec ſi ita ſunt ⁊cͣ. In pͥma ꝑte facitduo. quia pͥmo ponit qūo ſe declarāt. ponūt em̄ demones medios iter deos et homīes. quia ſūt īfra deoset ſupra homīes. ideo ludis delectant̉. et patet totumScd̓o ibi. ex quo colligitur ⁊cͣ. arguit ꝯtra dicta. qꝛex eis ſequit̉ ꝙ ludi nō exhibent̉ dijs. ſed demonibusEt infra. ¶ Hec ſi ita ſūt ⁊cͣ. Hic ſpecialiter diſputatcum apuleio. et facit duo. quia primo on̄dit qūo apuleius in libro de deo ſocratis cū p̄cedenti expoſitōne.qͣntū ad diſtinctōꝫ deoꝝ demonū ac hoīm. et demonūmediatōem ꝯcordat. et patet ītentō apulei. Eſt autēhic aduertendū ꝙ ꝯſtructio eſt diu hic ſuſpenſa ⁊ iōqd̓ hic d̓r. hec ſi ita ſunt. iterū replicat̉ in ſequētibuscudicit̉ hec ergo cum ita ſūt. vbi ꝯtra apuleiū. vel potius ex dictis apulei ꝯtra demonū cultū arguit. et fac̄hic duo. nam pͥmo ex dictis apulei et platōnis cui apuleius nō ꝯtradiceret deducit ad vnam ꝯcluſionē ſubdiſiunctōne trimēbrē videlicet vel ꝙ ſocrates n̄ habuit aliquod numē ſibi amicū et familiare de gn̓e eorū qͥludos ſcenieos expetunt .i. demonū. vel plato ē ſibiip̄iꝯtrarins. vel ꝙ ſocrati nō erat amicitia demonis gratulanda .i. nō erat de ea ſibi gaudendū. Scd̓o ibi. d̓ qͣvſqꝫ adeo ⁊cͣ. ꝯfirmat illud vltimū membrū ꝑ apuleiūet facit dupliciter. pͥmo ex titulo ſui libri. quē de deoſocratis et nō de demone intitulauit. et patet lr̄a. Secūdo ibi. quid aūt etiā ip̄e ⁊cͣ. ꝯfirmat idē ex malis q̄apuleius de demonibus in libro p̄fato ſcribit q̄ malaponit augͥ. infra capl̓o. xvj. Et quibus malis patꝫ ꝙimmundi ſpiritus ſunt. et ideo nō eſt mirū ſi in immunditijs delectentur.Vamobrē ⁊cͣ. In hoc ca. xv. btūs aug̓. īcipit arguere ꝯtra vnū quod in expoſitōne ſui dixeruntauguſtinus ex dictis apulei in p̄cedenti ca. adductis.ip̄e em̄ de demonijs loquēs duo eis attribuit ī quibꝰvocant̉ nos excellere. videlicet ſubtilitatē et firmitatem corporū et ſuꝑiorē locū. Ideo facit aug̓. in hͦ ca.duo. quia pͥmo on̄dit eos nō eſſe nobis meliores ſeu p̄ferendos ꝓpter maiorē corpoꝝ bonitatē et firmitatem. et patet lr̄a. Eſt tamē hic aduertendū ꝙ augͥ̓. loquens de corꝑibus demonū loquit̉ ſolū ẜm intentōꝫplatonicoꝝ. et nō ẜm opinionē ꝓpriā. Scd̓o ibi. iamvero de loci ⁊cͣ. on̄dit ꝙ nō ſunt nobis p̄ferēdi ꝓpterloci ſublimitatē. et facit ad hoc duas rōnes. quarumpͥma ſumitur ex ꝯꝑatōne hoīs qui ẜm apuleiū eſt animalterreſtre ad aīalia volatilia. ſcd̓o ex ꝯꝑatōne eiuſdem ad natatilia. ibi. nam et illa rō ⁊cͣ. et patet vtraqꝫratō et intentō augͥ.E moribꝰ ergo demonū ⁊cͣ. In hoc ca. xvj. ꝓbatbtūs aug. ꝙ demones nō ſūt hoībus p̄ferēdi. exdiffinitōne demonū. et facit in hoc ca. tria. nam pͥmorecitat verba apulei ex qͥbus arguit in ſequētibꝫ īterque eſt ip̄a diffinitō qͣ demones diffinit. et ip̄ius diffinitōnis declaratō. et patet totum. Scd̓o ibi. ſꝫ videotriū ⁊cͣ. on̄dit dictoꝝ apulei qͥbus p̄fatam diffinitōeꝫdeclarat in ſufficientiā. et patꝫ. Tercio ibi. ꝓinde ꝙgenere ſūt. ex p̄dicta diffinitōne arguit ad ꝓpoſitum.et arguit dupliciter. pͥmo ex oībus differentijs illiusdiffinitōnis ꝑ eas diſcurrendo. Scd̓o ibi. qͣpropterut obmittā ⁊cͣ. arguit ſpecialiter ex vnā differētia circa eam inſiſtendo. et patet intentō augͥ. in hoc ca.Va igit̉ inſipientia ⁊cͣ. In hͦ ca. xvij. ꝓbat aug̓.ꝙ demones nō ſunt nobis p̄ferēdi nec a nobis colendi ex vicijs que apuleius vt patuit in pͥncipio p̄cedentis capl̓i eis attribuit. a qͥbus nos ꝑ verā religionem .i. veri dei cultū liberamur. et patet totū ca.Ruſtra igitur eis apuleius ⁊cͣ. In hoc ca. xviij.FIbeatus augͥ. reprobat dictuꝫ apulei d̓r culto demonibus exhibendo quo ad motiuū ſuū. Eſt aūt motiuū quia dicit ꝙ nullus deus miſcet̉ hōi. i. ꝯmunicatcum hoīe ꝙ dicunt platonēſenſiſſe. et ideo īter deoset hoīes oportet mediatores eē ꝑ quos dij ꝯgnoſcātfacta hoīmet hoīes a dijs recipiant qd̓ poſtulāt. qd̓auguſtinus hic et in ſequētibꝰ capitulis īprobat. vj.ratōnibus. Facit aūt augͥ. hic duo. qꝛ pͥmo reprobathoc motiuū. qꝛ qui ſic dicunt vocant̉ de dijs male indigne ſentire. videlicet ꝙ dij tam immūdos acceptātmediatores. et ꝙ mali ſint eis viciniores ꝙͣ boni. ſcd̓oibi. nō eſt qd̓ iſta ⁊cͣ. quia ip̄i ꝓ ſe platōnē adducūt. iōꝯtra eos platōnē allegat. et patet totū capitulū.Orro aduerſus magicas ⁊cͣ. In hoc ca. xix. ꝓbatbeatus aug̓. ꝙ demones nō ſunt mediatores adHibendi inter deos et hoīes. ꝯfirmando illud qd̓ in p̄cedenti ca. ꝓbauit. et ꝓbat pͥmo hoc ex dictis apuleiſuꝑius poſitis. videlicet ca. xvij. naꝫ ibi dicit apuleiꝰad eos ꝑtine̓ diuinatōnes augurū et ab eis eē miracūla magoꝝ. ex qͥbus patet ip̄os eſſe auctores artis magice. ſꝫ artes magice vitande ſunt. ergo debemus vitare ea que ibi ſuadēt. ergo nō ſunt adhibendi noſtrimediatores. ꝙ vero artes magice vitande ſint tanꝙͣnociue et illicite. pͥmo ꝓbat ꝑ dicta virgilij. quorumvnū eſt quarto libro eneidos. ibi. virgilius loquensin ꝑſona dydonis regine cartaginis ad annā ſororeꝫdydonis de qͣdam maga cū potentiā illiꝰ mage deſcpͥſiſſet dicens. Hec de carmībus ꝓmittit ſoluere mētes⁊cͣ. ſubiungit in ꝑſona dydonis eiuſdē. Teſtor cara deos ⁊cͣ. dicit em̄ dydo loquēs āne ꝙ teſtes adhibet deos et eam caram germanā ſuā et ſuū dulce caput ſe inuitā accingi magicas artes. et eſt in ſcd̓o verſu cuꝫ d̓raccingier figura que d̓r ꝑagoge. que figura ẜm yſidoꝝ libro pͥmo ethimologiaꝝ eſt appoſitō in fine vtadmicier ꝓ admici. poſcetur ꝓ poteſt. ¶ Et ē hic ſciendū ꝙ accingo eſt verbū vehemētis trāſitōnis ⁊ iōpaſſiuū ſuū regit pꝰ ſe vnū accuſatiuū. vn̄ bn̄ d̓r accingi artes magicas qui eis vtitur ad ſui defenſionē velalterius impugnatōem tanꝙͣ armis qͥbuſdam. aliuddictū virgilij eſt in bucolicis egloga. viij. vbi loquēsde mirabilibus que fiūt arte magica inter cetera dic̄.Atqꝫ ſatas alio ⁊cͣ. quē verſum exponit hic auguſtinꝰScd̓o ꝓbat has artes illicitas eſſe ꝑ legē. xij. tabularum. Tercio ꝓbat idem ꝑ factū apulei qui ſcripſit librum quendam qui nnititulatur de magia et incipit ſic.Certus quidā eram ꝓqꝫ vero obtinebā ⁊cͣ. qui ꝯtinētor̄onem agitatā ſub claudio maximo ꝓconſule qͣ defēdit ſe ꝯtra emilianū emulū ſuū qui accuſauit eū d̓ artemagica nitenſqꝫ pluribus argumētis ꝓbare intentuꝫſuū. ſed apuleius ſibi obiecta negauit. ⁊ oīa tam euidēter ꝙͣ eloquēter repulit ut omnes aſtantes in iudiciomirarent̉. et etiā in nullius corde d̓ eius īnocentia ſcrupulus remaneret ꝯſtat tn̄ ꝙ augͥ. epl̓a pͥma ad marcellinū dicit eū magicis artibus ītentū. vbi etiā loquēsde or̄one ſua et defenſione innuit ip̄m de falſo defendiſſe Apuleius ec̄ in li. quē fecit de aſino aureo dicit d̓ſeip̄o ꝙ artē illā libentiſſime didicerit. ſꝫ male ſibi ceſſit ex hoc vt narrat. qꝛ dum artē illā volebat diſcerein aſinū vt ſibi videbatur ꝯuerſus eſt. et de hoc loquitur augͥ. infra libro. xviij. capitulo. xvij. Et infra.¶ Deinde quero ⁊cͣ. adducit auguſtinus aliam rōnemad ꝓbandū intentōnem ſuam. videlicet ꝙ demones
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten