Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

non ſunt mediatores qui p̄ces nr̄as dijs offerunt. et ēiſta rato pͥma quā facit ad eandē ꝯcluſionē ꝙͣuis ſit īhocca. ſcd̓a. qꝛ in p̄cedenti capitulo vnā fecit. aūt Tenim vrgens cauſa ⁊cͣ. In hoc ca xx. adducitquā facit hic ſatis patet.btūs aug̓ͥ. quarta rōem ad ꝓbandū demones ſūtmediatores īter nos et deos. et ꝓbat hic cauſaꝫ poſitam fupra ca. xviij. que mouit apuleium et alios adponendū videlicet quia ꝯmiſcentur homībꝰ. hocreprobat augͥ. quia ip̄i ponūt demones ꝯmiſcēturdijs et ecōuerſo. ergo ponere ꝯmunicent hominibus derogat ſanctitati deoꝝ. qꝛ eſt ponereꝯmiſcentur et bonis. et patet totū.Ed nimiꝝ tante huius ⁊cͣ. In capitulo. xxi. beatus augͥ. arguit adhuc ꝯtra eos qui ponūt demonesnoſtros miediatores. et facit in hoc ca. duas rōnesrum prima eſt quīta. quā iam fecit ꝯtra eos. faciūt eidemones mediatores quaſi nūcios qui deos ignorantes facta hoīm inſtruant. qꝛ ſunt ꝓpinqui homībusdij vero vero diſtantes. nam demones ſunt in aere etdij ī ethere. qꝛ vero dij curā habēt hoīm. ideo oportuit eos ſic inſtrui. et ꝯtra hoc arguit augͥ. qꝛ dij autꝯgnoſcunt animos hoīm. et demones abſqꝫ om̄i iudicio corporali. aut. Si ſic. ergo indigēt ad ꝯgnoſcendū voluntates hoīm miniſterio demonū tanꝙͣ magis ꝓpinquoꝝ. Si. ſequūtur duo abſurda. pͥmumeſt tunc magis eſt notus dijs demō malꝰ corpꝰꝙͣ homo bonū aīm. Aliud eſt tūc poſſent dij a demonibus decipi. qꝛ tūc poſſent dijſcire an ſigna corporalia qͥbus eis facta nr̄a nunciāt ꝯcordent interori ꝯceptumētis ip̄ius demonis et ita poſſent ſcie̓an demones mētirent̉. Scd̓am vero rōem huius capituli id eſt ſextam in vniuerſo ponit ibi. vellē aūt iſti⁊cͣ. et fundat̉ ſuꝑ diſcordia que eſt inter platōnē demones. nam plato voluit de ciuitate poetas demones ludis ſcenicis colūt expellere. demones vero ludis ſcenicis delectant̉ voluerūt eos in ciuitate retine̓.plato vero dijs fauet. qꝛ vult poetas de dijsfingantur crimīa. nec crimīa eoꝝ ficta inſcena actitentur. ꝓpter qd̓ arguit locū a diffinitōne qͣdrimēbri. Querit em̄ a demonibꝫ quantū ad iſtā diſcordiamque nūcient dijs. an videlicet nūcient eis factū platōnis et factū ſuū ꝓpriū an venturū. qꝛ volūt deoslateat tota iſta diſcordia. an factū platōnis et ſuūan ſuū et platonis ꝯtra que oīa arguit btūs augͥet patet ſatis intentō ip̄ius.Via igit̉ nihil hoꝝ ⁊cͣ. In ca. xxij. ꝯcluditcluſionē ſuā in qͣtuor capitulis p̄cedentibꝫ ītentam. videlicet demones ſūt nobis p̄ferendi. necnr̄i mediatores. qui ad deos nr̄as p̄ces ferant. et adnos deoꝝ ſuppetias .i. petita auxilia referūt. Et facithic duo quia pͥmo ꝯcludit ex dictis ꝓpter locū ſuꝑeriorē ſint nobis p̄ferendi tanꝙͣ meliores. ymo ecōuerſo hoīes boni eos ſuꝑant. Scd̓o ibi. ſꝫ multis plane ⁊cͣ. aſſignat cauſam quare multis hoībus dn̄antur em̄ eſt cauſa qꝛ ip̄i ſunt hoībꝫ meliores vel loco altiores. ſed qꝛ hoīes ſe ꝑmittūt ab eis capi et ſeducirum aliqui credebāt demones deos eſſe. Alij vero lꝫhoc crederēt. tn̄ ſic ſuaſū eſt eis. et ſic ſeducti ſūt ademonibꝫ vt crederēt eos eſſe meliores et benefactores hoīm. quos licet crederent eſſe deos. tamē nonaudebant dicere eos non eſſe dignos cultū et honorēdiuino.Am diuerſa illis ⁊cͣ. In hoc ca. xxiij. īcipit btūsLaug̓. ꝓſeqͥ dicta hermetis termegiſtri dijs multis. fuit aūt iſte hermes egiptius natōne. et ẜm hugōneꝫ floriacen̄. ſucceſſit apuleio. qd̓ tn̄ ꝯcordatauguſtino īfra libro. xviij. ca. viij. et ca. xxxix. niſi plures fuerint termegiſtri. fuit em̄ prior platōne. Conſtat tamē mercurius qui ſcripſit librū de ꝯſtellatōne fuit poſterior plotino. et ꝯſequēs platōne. Eſtaut hermes in greco idē mercurius in latino. ut pꝫſupͣ libro. vij. ca. xiiij. Dictus eſt aūt termegiſter ẜmꝙͦ fidoꝝ libro. viij. ethimologiaꝝ / a multitudīe et magnitudine ſcīe. quaſi ter maximus de cuius libris dicāinfra capitulo vltimo. Reprobata doctrina apulei de dijs. hic incipit agere de doctrina termegiſtriet facit in hoc ca. tria. qꝛ pͥmo ponit dicta eius quibꝫapparet qūo ab apuleio diſcrepat. apuleius poſuitdemones eſſe deos. ſed eos medios īter deos homines. Termegiſter aūt dicit eos eſſe deos. hoc inlibro queꝫ ſcripſit ad eſclepiū. vbi docet ip̄m. deusdedit hoībus mirabilē potentiā. vt .ſ. poſſent faceredeos. qui dij ẜm ip̄m ſunt hij qui colunt̉ in ſimulacrisnam ſimulacra ſunt quaſi corpora eoꝝ qͥbus ſpūs mirabili potentia hoībus data ſic alligant̉. vt ſint quaſiaīe illoꝝ ſimulachroꝝ. et patet ſatis hec lr̄a et intentio auguſtini. Scd̓o ibi. et tn̄ qm̄ p̄ſcire cuncta ⁊cͣ. ponit dicta eiuſdē qͥbus p̄dixit deſtructōeꝫ ydoloꝝ egiptioꝝ. que poſtmodū xp̄m facta eſt. vbi on̄dit beatus augͥ̓. talia deplorādo dicebat et quo ſpiritu talia dicebat. et quo ſpiritutalia predicabat. et patentoīa. De verbis aūt eius ad hanc materiā ꝑtinentibusplus dicit infra ca. xxvj. Tercio ibi. poſt multa ⁊cͣ.ponit dicta termegiſtri qͥbus errorē magnū eoꝝ quideos faciūt ꝯfitetur que dicta augͥ magis ꝓſequiturin ſequentibus.Voniā ergo ⁊cͣ. In hoc ca. xxiiij. ꝑtractat augutinus dicta termegiſtri. et facit hic duo. qꝛ pri ꝑtractat tria dicta eius in p̄cedenti ca. recitata. ſecundo oſtendit termegiſtrū ratōnabiliꝰ dixiſſe ꝙͣ apuleiū ad aliqua ibi. deos ergo tales. In pͥma ꝟoꝑte facit tria. nam pͥmo on̄dit terciū dictū termegiſtri dictū ſuū pͥmum deſtruit. et patet lr̄a. Scd̓o ibi. ſiem̄ tacitis ⁊cͣ. on̄dit eſt neceſſe nobis ꝯtra ipſumarguere. quia ſatis deſtruit dicta ſua ꝓpria. et patettotū. Tercio. ibi. niſi quātas poſſumus gr̄as ⁊cͣ. oſtēdit deo ſunt a nobis gracie referēde qui iheſumadimpleuit termegiſter in ſuo ſcd̓o dicto de deoruꝫdeſtructōne p̄dixit. Et facit hic duo. quia pͥmo oſtendit ſolum in egipto ſed etiā alibi ī mūdo deſtructi ſunt dij. ad quod clarius videndū. pſalmū nonageſimūquintū in quo hoc ꝓphetatū fuit exponit. et patet intentō augͥ. Scd̓o ibi. qui ergo doluit venturum⁊cͣ. on̄dit qūo diuerſimode ꝓph̓e ſancti. et termegiſter affecti erāt circa ea que predixerūt. et patꝫ totū.Et infra. Deos ergo tales ⁊cͣ. hic on̄dit quantumad aliquid ratōnabilius dixit termegiſter ꝙͣ apuleiꝰin poſuit deos qͦs ab hominibus dixit fierimediatores inter nos deos. ſicut apuleius poſuit demones mediatores īter nos et deos. et in hoc ratōnabilius dixerit ꝓbat tripliciter. pͥmo qꝛ iſti facti ſūtab hoībus licet in rei veritate ſint demones. ergoeſt veriſimile plus poſſint apud deos quos deus fecit ꝙͣ homo qui eos deos fecit. ſcd̓o quia habēt moresturpiſſimos et peſſimos. tercio quiia hoīes licet mali et ydolatre ſint adhuc ſunt dijs illis .i. demonibusmeliores .i. minus mali. vnde iſti ſcꝫ demones dijsa deo factis quos nos bonos angelos vocamus nullāoīno habent amicitiam ⁊cͣ.Vllo modo ⁊cͣ. In hoc capitulo. xxv. ꝯcludit bea Itus augͥ. expͥus on̄ſis ad beniuolentiā deoꝝ adeo factoꝝ .i. ſanctoꝝ angeloꝝ poſſumus mediatōem demonū ꝑuenire. et patet totū.Ane eſt aduertendū ⁊cͣ. In hoc ca. xxvj. ꝑtractatbtus augͥ. verba termegiſtri qͥbus p̄dixit delubroruꝫet ydoloꝝ multitudini memoriā martirū ſucceſſuramEt facit in hoc ca. duo. pͥmo em̄ on̄dit qūo verba eiusque hic ponit licet vera eſſent. tn̄ ad hoc vident̉ ꝓlata et eo modo ꝓbata vt in mētibus infideliū falſamxp̄ianis opinionē generarēt. videlicet xp̄iani colūthoīes mortuos tanꝙͣ deos. et patet lr̄a. Scd̓o ibi. tanta em̄ hoīes impij ⁊cͣ. oſtendit illud quod falſo credant infideles de xp̄ianis ſit veꝝ de ip̄is infidelibusquia ip̄i infideles in rei veritate credūt deos ſunthomīes mortui. Et facit hic duo. quia pͥmo on̄dit qd̓