ideo in ſuꝑioribus .ſ. de dijs ſelectis huiꝰ libri initiūfecimus a celo ⁊cͣ. Ex hac auctoritate varronis patetꝙ ip̄e deos maſculos reducit in celū et femīas in tellurem. Ex ſcd̓a vero auctoritate varronis vult augͥ. ꝓbare ꝙ cauſa quare varro reduxit deos in celū et femīas in terrā erat que ſupͣ tacta eſt. Cuius auctoritatis ſnīam recitat et nō verba. vbi dicit augͥ. ꝙ varro īſuꝑiori libro iſto pͥus allegato qui eſt de dijs ſelectiscum miſteria deoꝝ ſamotratīe .i. illius terre cuiꝰ gertes ſamotraces dicūtur. q̄ miſteria augͥ. yronice nobilia vocat interp̄taret̉ ꝓmitteretqꝫ ſe ea expoſituruꝫque ip̄is erant ignota. et eis ip̄a religioſe miſſuꝝ dic̄ſe multis indicijs q̄ in ſimulachris deoꝝ apparent collegiſſe ꝙ aliud ſimulachrū ſignat celū aliud terrā. etaliud ydeas. et ꝙ iupiter ſignat celū. iuno terrā. et minerua ydeas. et hoc quia celuꝫ eſt a quo fit aliud. terra de qua fit aliud. ydea ẜm quā fit aliud. Et infra.¶ Qua in re omitto ⁊cͣ. Hic reprobat dicta varronispus recitata. et facit hic duo. qꝛ pͥmo docet qūo poſſet obici ꝯtra dicta varronis ꝑ dicta platōnis in thimeo qui d̓ ydeis dicit ꝙ ẜm eas factū ſit celū. Ex quoſequitur ꝙ celū nō facit ydeas. ſcd̓o ibi hoc dico ip̄m⁊cͣ. arguit ꝯtra varronē ex dictis ſuis ꝓprijs. et facitduo. quia primo on̄dit ꝙ nec omnes dee reducunt̉ adterrā nec omnes dij ad celuꝫ. nam minerua inter deasponit̉ a varrōne ut ſupͣ ca. ij. huiꝰ libri que tn̄ ad terram nō reducit̉. cū alibi dicat varro eā naſci de capiteiouis et ita eſt quaſi ſupͣ celū. Similiter neptunꝰ quieſt deus maris et diſpater deus īferni et frater iouiset neptum. cuiꝰ vxor ē ꝓſerpina ut ſupͣ libro iſto ca..xxiij. dictū fuit. ſūt dij maſculi et tn̄ nō referunt̉ ad ceIum. Secūdo ibi. qūo ergo deos ⁊cͣ. ꝯcludit ex dictisvarronis vanitatē deoꝝ qui nntitur facere duo capita deoꝝ .ſ. ianū et tellurē. vnde ex vna ꝑte fuit errorqui fecit plura capita ꝙͣ vnū. exaltera vero ꝑte eratfuror qui fecit vnū illoꝝ capitū nō ſanū. videlicꝫ tellurem .i. magnā matrē in cuius cultu manifeſte apparent inſanie ut ſuꝑius capitulis. xxiiij. et. xxv. ⁊. xxvj.eſt oſtenſum.Amqꝫ omnia que ab eis ⁊cͣ. In hoc ca. xxix. on̄dibtūs aug. quo omnia que varro dijs ſelectis ẜmrōem ph̓icam .i. naturalē attribuit. quos deos ponitꝑtes mundi vni deo creatori mūdi abſqꝫ om̄i opinione ſacrilega poſſint attribui. et hoc on̄dit per omneseffectus qui dijs ſelectis attribuūtur. Et nota ꝙ augͥhic ꝑcurrens omnes effectus qui dijs ſelectis appropriantur numerādo. xx. effectus. xx. dijs ſelectis attributos. n̄cut ſunt. xx. dijſelecti. eundē ordinē tenet ī numerando effectus ſeu illa attributa. que varro tenet īnumerādo deos ſelectos. qui ordo patet ſupra ca. ijhuius libri. ita ꝙ quia ianus eſt primus deoꝝ cui attribuit̉ rerū iniciū. ideo augͥ. pͥmo dicit ꝙ nos illū deūcolimus qui nature inicia ꝯſtituit. et qꝛ iupiter ē ſecundus ī ordine attribuūtur ei cauſe pͥmarie. ideo h icſcd̓o de deo dicit augͥ. ſic. qui reꝝ cauſas habꝫ ⁊cͣ. Eteodē mō ꝓcedit in alijs et ſic patet diligēter ꝯſiderāti in hoc ca. intentō augͥ.Ec aūt facit atqꝫ agit ⁊cͣ. In hoc ca. xxx. on̄dit beatus aug̓. ꝙ licet vni vero deo tanꝙͣ cauſe et pͥmo pͥncipio effectiuo ꝯpetant oīa que in p̄cedenti capitulo dicta ſunt. tn̄ nͥlominus multa agit per cauſasmedias lꝫ nō omnia ſed quedā īmediate ꝑ ſeip̄m ⁊ eſthic intentō augͥ. ſatis clara.atus aug̓. qualia deus et quāta circa hoīem ſpeAbemus em̄ ab illo ⁊cͣ. In hoc ca. xxxj. on̄dit becialiter oꝑatus eſt vt ip̄m ad vitā eternā ꝑduceret ⁊patet ſic totū capl̓m.Dc miſteriū vite eterne. ⁊cͣ. In hoc capl̓o. xxxij.btūs aug̓. on̄dit qūo miſteriū vite eterne pͥuſqͣꝫꝑ xp̄m exhiberet̉ ab imicio humani gn̓is vſqꝫ ad xp̄mfuit ꝑnunciatū et etiā figuratū multis modis. et patꝫſatis qd̓ in hoc ca. ab auguſtino dicit̉.¶ er hanc ergo religionē⁊ cͣ. In hoc ca. xxxiij. btūsaugͥ. oſtendit qūo ꝑ fidem xp̄i ſubuertit̉ ydoloꝝ cultura. et facit in hoc ca. duo. quia pͥmo on̄dit qūo fidexp̄i ab hmōi errore liberamur et patet lr̄a. Scd̓o ibi.quoꝝ ſacra ⁊cͣ. oſtendit quid culpā eoꝝ qͥ ydola coluerūt multū aggrauat. hͦ aūt multū aggrauat eoꝝculpā ꝙ ſacra eoꝝ nō potuerūt reduci ad aliqͣs naturales cauſas. ꝙͣuis varro circa talem reductōem multum laboraret et fruſtra. nā in qͥbuſdā fabulis ī theatro recitatis et ī qͥbuſdā delubroꝝ .i. temploꝝ miſterijs hoc conatus eſt facere ut ea que fiūt turpiterin theatro poſſent abſolui a culpa .i. excuſari. quia fiebant ī templo ſimilia que ſuas cauſas naturales ẜm ipſum habebāt. et tn̄ ꝓpter hoc nō excuſabat̉ theatrumymo potius damnabat̉ templū. qꝛ qualia fiebāt turpiter in theatro talia etiā fiebant in templo et ec̄turpiora. vt ſupͣ li. vj. ca. vij. dictum fuit. Si aūt fuiſſentſacrorū cauſe ille naturales quas varro aſſignauit. ul̓etiā quecūqꝫ alie naturales etiā ſi ad deū veꝝ ꝑtinuiſſent cum culpā eoꝝ aliqͣliter mitigaſſent. quā culpaꝫnō intellectaꝫ in ſacris aliꝙͣ rōne naturali. turpitudoet abſurditas fecerat.Ed ꝯtra inuenimus ⁊cͣ. In hoc ca. xxxiiij. probataug̓. illud qd̓ dixerat inc a. p̄cedenti .ſ. ꝙ ſacroꝝggentiliū nō ſunt aliq̄ cauſe naturales. hͦ aūt ꝓbat perquoddā qd̓ varro in libro de cultu deorū narrat et ec̄ip̄e augͥ. ſe hoc narraturuꝫ ſupͣ libro. iij. ca. ix. ꝓmiſerat. et facit in hͦ ca. duo. nam pͥmo de libris quos numa ſcd̓us rex romanorū ſcriptos a ſe occultauerat. etde facto ſenatus ponit mentōem. Scd̓o ibi. ip̄m numāpompiliū ⁊cͣ. eorū que narrata ſūt reddit rōem. Et pꝫſatis intentō augͥ. ¶ Sciendū qd̓ illud qd̓ narrat hicvarro. narrat etiātitus liuius de bello macedonico libro. viij. valerius vero libro pͥmo ſic narrat. Siquidēin agro lucij petilij ſcribe ſub mōte ianiculo cultoribꝫaltius terrā verſantibus duabus archis lapideis repertis in quarū altera ſcriptura indicauit libros recōditos eſſe latinos. vij. de iure pontificū. totidēqꝫ grecos de diſciplina ſapiencie. latinos magna diligentiaaſſeruauerūt. grecos vero qꝛ ex aliqua ꝑte ad ſoluēdam religione exiſtimabant̉ ex auctoritate ſenatꝰ petilius p̄tor vrbanus ꝑ victimarios igne facto in ꝯſpectu populi cremauit. noluerūt em̄ priſci viri qͥcꝙͣ ſeruari in hac ciuitate quo animi hoīma deorū cultu auocarentur. hec valerius.Am et ip̄e numa ⁊cͣ. In hoc ca. xxxv. on̄dit beaItus aug̓. qūo numa ad eorū noticiam ꝑuenerit q̄in libris ſcripſit ſupͣdictis. Et facit in hͦ ca. tria. nam pͥmō on̄dit qūo ad eorū noticiā ꝑuenerit. ſcd̓o qualia īei s ſcripſerit ibi. aut ergo demonū illuc ⁊cͣ. tercioqͥdcirca hec et ſimilia diuina ꝓuidentia fecerit ibi. ſꝫ occulta dei et veri ⁊cͣ. Primo vero docet qūo numa rexꝑ ydromantiā .i. diuinatōem que ī aquis fit a demonibus ea accepit. habuit aūt vnū demonē ſibi familiarem quē ſepe ſecretius ſibi ꝯſulebat de quo fictum eſtꝙ ꝯiugem habuit nimpham quandā .i. deaꝫ cuiuſdāaque quā egeriā vocauerūt eo ꝙ aquā egeſſerit id ēexportauerit in qua ymaginē demonis ſibi apparētisvideret hanc egeria coluerūt romani ut patet ꝑ ouidiū libro. iij. de faſtis dicentē quandā aquaꝫ eſſe queegeria appellatur vbi nūma mimpham illius aque ſolebat de rebus ad diuina ꝑtinentibus ꝯſulere. Titusvero liuius de vrbis origine libro pͥmo dicit numaminſtructū diſciplina tetrica .i. triſti veterū ſabinorumſimulauit aūt ſe cum dea egeria nocturnos ꝯcurſꝰ habere ut que de ſacris dixit a populo acceptarentur.Hanc vero artē tetricā vocat hic augͥ. ydromantiā ul̓nicromantiā que tamen artes fuerūt ſub graui penaꝓhibite etiā ante aduentū xp̄i. vnde apuleius libro d̓magīa defendit ſe ꝯtra quendā qui cum de nicromancia accuſauit. Lege etiā. xij. tabulaꝝ que diu ante aduentum xp̄i late erāt artes magice ſicut dicit cicero libro de republica ꝓhibite fuerūt. et ſuppliciū ꝯſtitutum fuit hijs qui illis artibus vterent̉. Iſta vero ars
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten