ſacris ⁊cͣ. on̄dit ꝙ ſint inhoneſta et turpiſſima. Et p̄fert augͥ. hanc turpitudinē videlicet ꝙ galli ſeipſoscaſtrant duabus alijs turpidinibꝫ. de qͥbus qͥ libꝫ deberet crubeſcere videlicet illi turpitudini que fiebatin ſacris liberi de qua ſupͣ libro iſto ca. xxj. dictū eſt.et illi que fiebat in nuptijs vbi noua nupta videbaturſedere ſupͣ ſcapū .i. ſummitatē vel caput priapi d̓ quodictū fuit ſupͣ libro. vj. ca. ix. et pꝫ intentō augͥ.attis ille ⁊cͣ. In hͦ ca. xxv. reprobat augͥ vnummiſteriū matris magne. cuius expoſitōem p̄termiſit varro. Sed tamē porphirius grecꝰ ph̓us ip̄mexponit. videlicet de atti iuuene quē cibeles .i. materdeoꝝ magna adamauit. qui ſibiip̄i virilia abſcidit dequo ſupͣ libro. ij. ca. iiij. fabulā poſui. ī cuius facti memoriā galli etiā .i. ſacerdotes cibelis abſcidunt̉ id eſtcaſtrant̉. hoc vero porphirius de flore decidēte an̄fructū expoſuit. quia attis in greco idem eſt ꝙ flos.Sed hoc reprobat augͥ. vt patet in lr̄a. Et ideo ꝯcludit. ꝙ ſit magis veriſimile ꝙ attis fuerit homo aliqͥsqui ſeip̄m caſtrauerat eo ꝙ alicuius amore captus qͣfrui nō poterat ardorē ꝓprie ꝯcupiſcentie ferre n̄ poterat de quo ficta eſt fabula p̄dicta. Et forſan ꝓpterhoc varro huius miſterij interp̄tatōem p̄termiſit.Temqꝫ de mollibus ⁊cͣ. In hͦ ca. xxvj. on̄dit btūsCaug̓. turpitudinē cultus qui magne matri exhibebatur. et ſpēaliter vnius. cuius rō a nullo aſſignatur. Et facit in hoc ca. duo. quia pͥmo reprobat turpitudinē illius cultus ſpecialiter. ſcd̓o ꝯcludit ex p̄cedētibus qͣſdam ꝯcluſiones de dijs ſelectis generalit̓ ibihijs ne dijs ſelectis ⁊cͣ. In pͥma vero ꝑte ꝯparat turpitudinē huius cultus ad turpitudinē triū deoꝝ primoꝝ ſelectoꝝ. videlꝫ iam. iouis. et ſaturni. ſcd̓o ꝟoad turpitudinē alioꝝ. ibi. quid ſūt ad hoc malū. Inpͥma vero ꝑte adhuc duo facit. qꝛ pͥmo turpitudineꝫillius explicat. ſcd̓o ip̄am ad alias turpitudines cōparat. ibi. huic mōſtro. ¶ Quantū ad pͥmum ſciendū ꝙ̄in honore magne matris ſeu matris deoꝝ qͥdam ſeip̄os caſtrabāt quos augͥ. hic vocat molles. Et credunt aliqui ꝙ ip̄i fuerūt ſacerdotes huius dee qui etgalli dicti ſunt. ſed nō eſt ita. ut patet ex lr̄a augͥ. namde abſciſione galloꝝ reddita eſt ratō ſupͣ ca. xxiiij. et.xxv. de mollibus vero dicit augͥ. ꝙ nunꝙͣ rōeꝫ a varrōne vel alio meminit ſe legiſſe. Et ideo erāt iſti ſpecialiter ꝯſecrati ad alud ꝙͣ galli. erāt aūt iſti ſic caſtrati. et huic matri ſpecialiter ꝯſecrati ut muliebria paterentur ſicut in honorē veneris alique mulieres ꝓſtiſtituebant̉. ut ſupra libro. iiij. ca. x. dictū fuit. Et īfraHuic mōſtro ⁊cͣ. hic ꝯparat hanc turpitudineꝫ adturpitudinē trium deoꝝ pͥmoꝝ ſelectoꝝ. et pͥmo adturpitudinem iani. et patet ꝙ iſta deformitas maiorfuit ꝙͣ monſtruoſitas iani que tota fuit in eius ſimulachro qd̓ habuit duas vel qͣtuor facies. vt patuit ſupͣcapl̓o. iiij. Scd̓o ꝯꝑat eaꝫ ad turpitudniē iouis. ⁊ ꝓbat hanc eſſe maiorē. qꝛ licet mulieres multas corruperit. tamē maſculo vno abuſus eſt videlicet gāmēde filio regis dardanoꝝ noīe troys qui dardam poſtea a troe troiani dicti ſunt quē ſicut narrat oroſiuslibro pͥmo tantalꝰ rex frigioꝝ flagicioſiſſime rapuitquē raptū ad libidinē iouis p̄parauit. ꝓpter cuiꝰ detentōem maximū bellū p̄paratū et excitatū ſcribit̉ fuiſſe. Sed matri deoꝝ multi ꝯſecrant̉ ſimiles gammedi. Tercio ꝯparat hanc turpitudinē ad turpitudinesſaturni. qͥbus melius iſta ꝯꝑantur. et quo ad aliqͣ excedit iſta. nā ꝙͣuis ſaturnus fingatur caſtraſſe patrēſuū tamē in templo eius nullus caſtrat ſeip̄m ꝙͣuis aliqui occidantur in ſacrificium eius .ſ. in africa ⁊ gallia vt ſupͣ tactū fuit ca. xix. Tangit etiā aliā turpitudinē ſaturni et fatuitatem romanoꝝ et patet intentioaugͥ. Et infra. ¶ Quid ſūt ad hoc malū ⁊cͣ. ꝯꝑat hancturpitudinē ad turpitudīes alioꝝ deoꝝ. et facit hictria. qꝛ pͥmo on̄dit ꝙ crimīa alioꝝ deoꝝ etiā ſi veraeſſent ſūt hac turpitudīe minora puta furtū mercurij⁊ adulteriū veneris. de qͥbus dictū eſt libro. vj. ca. v.Et eodē modo eſt d̓ crimībus alioꝝ deoꝝ. Scd̓o ibi.p̄ſertim qd̓ ⁊cͣ. on̄dit ꝙ ſint miora crimīa. qꝛ vt qͥdaꝫvolunt ip̄a non ſunt vera crimīa. ſꝫ a poetis conficta.Tercio ibi. qͣſi poete ⁊cͣ. on̄dit ꝙ fictio poetica nō eſtcauſa quare talia crimīa in honorē deoꝝ celebrabantur in ſcena ad eos placandū. ſed extorſio demonuꝫ ſic̄ſupͣ libro. iiij. ca. xxvj. fuit dictū. Et infra. ¶ Hijs nedijs ⁊cͣ. Hic ex p̄cedentibus dijs ſelectis generalit̓ cōcludit duas ꝯcluſiones. quaꝝ ſcd̓am ponit ibi. iſtosvero deos ſelectos. et pͥmo ꝯcludit ex criminibus etturpitudinibus recitatis ſuā pͥmam ꝯcluſionē. et patet ꝯcluſio. Et deinde ibi. Sed hec oīa. excludit quādam turpitudinū p̄dictarum excuſatōem. dicit ei varro ꝙ oīa que de dijs dicunt̉ referunt̉ ad mundū. qd̓ irridendū docet augͥ. et patet eius intentio. Et infra.¶ Iſtos vero deos. Hic ꝯcludit ex p̄cedentibus aliāꝯcluſionē que ꝯtinet duas ꝑtes quaꝝ pͥma eſt. ꝙ dīſelecti ad eoꝝ ignominiā ſunt ſelecti. ⁊ hoc dixit augͥſupͣ ca. iiij. ſcd̓a ꝑs eſt ꝙ credibilius eſt ꝙ ip̄i fuerunthoīes qui talia crimia ꝯmiſerūt ꝙͣ dij. et ꝙ figmentaſūpſerūt origine a vera hyſtoria. et hoc ꝯfirmat perverus virgilij libro viij. eneidos in qͥbus fīgit ſaturnuma filio ſuo ioue de celo ad terras expulſū. de quoomērus īgreco ſcripſit hyſtoriā quā ennius poeta inlatinū vertit. vera hyſtoria eſt ꝙ de creta expulit eūet ille fugit in italiā.Pſas phiſiologias ⁊cͣ. In hoc ca. xxvij. oſtenditbtūs aug̓. ꝙ p̄fati cultores deoꝝ multiplicitererrāt et nō tm̄ vno mō. et facit ī hoc ca. duo. qꝛ pͥmoon̄dit ip̄oꝝ errorē multiplicē. Errāt aūt nō ſoluꝫ. qꝛres diuinas trahunt ad res humanas. vel ſaltē res tēporales et mutabiles et quaſi ad phiſiologias id eſtrōnes naturales ſꝫ etiā duobus alijs modis. videlꝫ qꝛcolunt qd̓ nō eſt colendū. qd̓ tamē nobis obſcurū eſſꝫniſi eoꝝ atteſtaret̉ hyſtoria. quā .ſ. varro ſcripſit dedijs. et etiā quia taliter cōſunt qualiter nec deus necnō deus colendus eſſet. Et on̄dit hoc ꝑ exempla multa que ī honorē deoꝝ fiūt turpiſſime. ſicut patet d̓ ludis turpibꝫ de qͥbus fuit dictū ſupͣ libro. ij. ca. iiij. Similiter eſt de mercede ſtuproꝝ de qͣ dictum fuit ſupͣlibro. iiij. ca. x. Item ꝑ alia multa exempla idē oſtēditde qͥbus dictū fuit ſupͣ libro. vj. ca. x. et ī multis capitulis huiꝰ libri que demones ſibi fieri et exhiberi extorſerūt. vt ſupͣ libro. iiij. ca. xxvj. dictū eſt. Secūdo ibivnd̓ remotis ꝯſtat ⁊cͣ. ꝯcludit ꝯcluſionē que ꝯcluſioclariſſime pꝫ in lr̄a.Vid igitur valet ꝙ vir doctiſſimus ⁊cͣ. In hͦ ea..xxviij. reprobat btūs aug̓. doctrinaꝫ varronisde dijs quantū ad hoc ꝙ oēs deos nitit̉ ad celū et terram reducere tanꝙͣ ad duo pͥncipia deoꝝ. ſic videlicet ꝙ ianus qui eſt celū ſit pͥncipiuꝫ deoꝝ maſculoꝝ.et tellus que eſt terra ſit pͥncipium femīaꝝ. ꝓpter qd̓cum in libro de dijs ſelectis qui eſt vltimus liber ſinpliciter quē de rebus diuinis ſcripſit tractaret de dijsſelectis maſculis īcepit a iano. et volens tractare de feminis incepit a tellure quā ceteris deabus p̄ponit utſupͣ ca. ij. Cauſa aūt quare iſta poſuit fuit. qꝛ celū hꝫvirtutē actiuā ⁊ terra virtutē paſſiuā. virtus ꝟo actiua ꝯpetit maſculo et paſſiua femine. Circa iſta ꝟo declarāda ꝙͣuis varronis ingeniū ſicut augͥ. dicit ſe ſentire paſſum ſit moleſtiā. tn̄ nō potuit conatū ſuū īplere. quia dicta ſua ſibiip̄is repugnāt. vnde facit augͥ.in hoc ca. duo. nam pͥmo ponit dicta varronis et colligitur ſua ītentō in p̄miſſis. ſcd̓o intentōeꝫ eius reprobat ex dictis ſuis ꝓprijs ibi. qua in re omitto. In pͥmavero ꝑte recitat duo dicta varronis. quoꝝ vtrumqꝫſumitur ex libro de dijs ſelectis. pͥmum vero dictū ſicīcipit. qm̄ ī libro pͥmo dixi de locis. liber vero iſte fuitde ſacellis. vt ſupͣ li. vj. ca. iij. patet. Eſt em̄ ſcd̓us ternarius libroꝝ de rebus diuinis vt ibi patet. de lociset pͥmus liber de locis eſt de ſacellis. Quoniā vero dixit ꝙ duo ſunt pͥncipia deoꝝ de celo et terrā aīadu̓ſade qͥbus dij ꝑtim dicunt̉ celeſtes ꝑtim terreſtres. et
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten