Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aperſis allata eſt qua etiam pictagoras vſus eſt. vn̄dicit valerius libro. viij. pictagoras poſtꝙͣ egiptūpetens eoꝝ ſcīam didicit ad ꝑſas ꝓfectus magicamartē p̄cepit. Alie due ꝑtes huius capl̓iſatis patēt.Vnc ītentiori aīo nobis opus eſt ⁊cͣ.incipit liber octauus in quo poſtꝙͣ īcedentibus duobus libris reprobauitcultū deoꝝ ꝑtinentē ad theologiamfabuloſam. qui cultus exhibet̉ in theatro et ꝑtinentē ad theologiā ciuilemqui fit in tēplo. on̄dens dij ꝑtinentes ad dictas duas theologias ſunt colendi ꝓpter aliqd̓ bonum abeis ſperandū poſt mortē. In hoc libro īcipit diſputare ph̓is ꝯtra theologiā naturalē. volēs on̄dereilli qui ab eis vocant̉ dij vel demones ſunt colendiꝓpter aliqd̓ bonū vite future et diuidit̉ iſta ꝑs ī tresꝑtes. qꝛ pͥmo on̄dit dij mali vel demones maliſunt ꝓpter tale bonū colendi. hoc facit in iſto librooctauo. ſcd̓o inquirit an ſint aliqui demones bonitaliter ſint colendi on̄dens ſunt. et hoc facit ī libro. ix. tercio on̄dit angeli boni deſiderāt ſe coliſꝫ tm̄ vnū deū coli volūt. et hoc facit in libro. x. libetvero iſte habet. xxvij. capitula. quoꝝ pͥmū eſt ꝓhemiale in quo facit duo. pͥmo em̄ ꝯꝑat tractatū iſtumde dijs qui .ſ. ꝯtinetur in hoc libro et duobus ſequentibus ad tractatū ꝯtentū in libris p̄cedentibus et hocpenes difficultatē. et on̄dit hunc eſſe difficiliorē ꝓpteos cum qͥbus eſt diſputandū qui ſūt appellati ph̓i.nomīe pictagoras pͥmum ſe appellauit. ut patet capl̓oꝓximo ſequēti. ffacit aūt augͥ. mentōem triplici theologia. de qua patuit ſupͣ libro. vj. ca. v. Scd̓o ibi.fecto ex oībus ⁊cͣ. oſtendit qͥbus ph̓is agendū eſt.qꝛ oībus. qꝛ cum illis qui deū eſſe vel deumcurare res humanas negāt qͣles fuer̄t epicuri. qꝛ oīaattribuebāt fortune negātes diuinā ꝓuidentiam. utdicit augͥ. infra libro. xviij. ca. xlj. Platonici vero poſuerūt vnū deū a quo ſunt multi dij et ſolum illumvnū deū colendū. ſed alios multos et deuꝫ curare reshumanas affirmant. ideo cum iſtis agendum eſſe dicitauguſtinus.e hoc igitur platōne ⁊cͣ. In hoc ca. ij. īcipit tractatus huius libri in quo btūs augͥ. incipit agere deꝯditōnibus platōnis et ph̓oꝝ quorundā alioꝝ et eorum doctrinis priuſꝙͣ ꝯtra eos diſputare incipiat.diſputatio ſua eis īcipit ca. xiij. Et pͥus agit ph̓isqui platōnē p̄ceſſerūt et platōne. īfra. iiij. ca. In iſtovero capl̓o agit de ph̓is qui p̄ceſſerūt ſocratē magiſtrum platōnis. Et facit in hoc ca. duo. qꝛ pͥmo diſtinguit duo genera ph̓oꝝ grecie philoſophantiuꝫ ẜmduo in qͥbus ph̓antur videlicet in ita licū et ionicum.Italici ph̓i dicebantur qui erāt de illa ꝑte italie queolim vocabat̉ magna grecia. nam ſicut dicit yſidoruslibro. xiiij. ethimoloyaꝝ italia olim a grecis ppl̓is occupata magna greciā appellata ē. deinde ſaturnia arege ſaturno et ab eodē etiā latiū appellata ē. quia ſaturnus ibi latuit. poſtmodū vero ab italo rege ſiculorum ibi regnāte dicta eſt italia. vnde videt̉ ẜm yſidorum tota italia ſit magna grecia appellata. qd̓ etiāvidet̉ ouidius li. iiij. de faſtis ſentire dicēs. italiatellus grecia maior erat. et dicta eſt grecia maior. qꝛmaiores greci eam occupauerūt. ſicut euander et ſocij herculis et alij magni. de qͥbus facit ouidius mentōem. et ſolinus exp̄ſſius agit ibi de vrbium italieditoribus. tamē augͥ. et etiā ieroꝰ. ī ꝓlogo biblie vident̉ velle ſolū vna pars italie vocata fuit magnagrecia. Et poteſt vtrūqꝫ habere veꝝ intellectū quiaforſan olim vocabat italia niſi illa terra vbi italusregnabat poſtmodū ꝟo tota que eſt īter duo mariaſcꝫ adriaticū tyrenū. et alpes que diuidūt īter galliam. ciſalpinā .i. lombardiā. et galliam trāſalpͥinam vocat̉ italia. vn̄ yſidorus ponit eridanū fluuiū id ēvādū in italia. Qd̓ vero olimitalis vocata fuerit vnaꝑs illius terre que modo vocatur italia vid̓r velle ſolinus qui loquēs deytalie ſitu dicit ſic. Ergo italia īqua latiū antiquū eſt antea atibermis hoſtijs uſqꝫ adlirim amnem ꝑtingebat. Ionici vero ph̓i habitabātin locis illis vbi nunc greciā noīatur. ſic em̄ terra illagrecie a qua ph̓i ionici denoīantur dicta fuit a qͦdamrege ion vocatus eſt. et ẜm yſidoꝝ libro. xiij. eth.mologiaꝝ de ip̄o athenienſes dicti ſūt iones. et etiāquēdā lingua greca dicta eſt ionica. Scd̓o ibi. italicūergo genus ⁊cͣ. ꝓſequitur de ph̓is vtriuſqꝫ generiset pͥmo de genere italico cuius pͥmꝰ fuit pictagorasſamius id eſt de ſamo. nam ẜm eutropiū libro primo.tarquinij ſuꝑbi ſeptimi regis romanoꝝ tꝑibꝰ pictagoras ph̓us claruit. qui de ſamo īſula maris egei oriundus crocone deguit. nouiſſime mētha pontū adijt.ibiqꝫ ſepultus eſt. De ip̄o multa ſcribit iuſtinus libro.xx. Et inter cetera dicit eius tanta admiratō fuitut ex domo etꝰ templū facerēt eumqꝫ deo colerētDe ip̄o etiā plura ſcribit augͥ. infra libro. xviij. capitulo. xxv. et. xxxvij. de ꝑegrinatōne vero eius ꝓpt̓ ſapientiā acquirendā ſcribit valerius libro. viij. ca. vij.Nūo vero ſeip̄m pͥmū noīauerit ph̓m ſcribit diffuſiustullius de tuſculanis qōnibus libro. v. deinde agitgenere ph̓oꝝ ionicō incipiens a thalete̓ qui fuit deſeptē ſapientibꝰ qui ẜm helmandū floruerūt tꝑe tullij ſeruilij qui fuit ſextus rex romanoꝝ. fuerūt auteꝫhij ſeptē. thales meleſius. ſolonathemenſis. picatusmitelenus. chilon lacedemonicus. theobolus lidius.piandrus cornithius. et brias pireneus. de iſtis veroſepteꝫ ſapientibus tractat augͥ. infra libro. xviij. ca..xxiiij.. xxv. Inter hos vero ſeptē ſolus thales ph̓serat. Alij vero ex vita et quibuſdam preceptis recte viuendi ab ip̄is datis ſapientes dicti ſunt. thales vero fuit ph̓us tam naturalis ꝙͣ aſtrologus. dequo narrat apuleius in libro mēthamorphoſios.ſenectute adīuenit quottens ſol in magnitudīe ſua circulum ſuū mētiatur. qd̓ docuiſſet mandractū pinēſemet ip̄e noua inuentōne delectatus optare iuſiſſetquā vellet mercedē tanto docunēto ſibi rependi.rn̄dit thales. ſatis mihi eſt mercedis ſi id qd̓ a me didiciſti ꝓferre ad quoſpiā ceperis tibi aſſcripſeris. ſed eius inuenti mepottus ꝙͣ aliū reꝑtorē p̄dicaueris. dicit vero hic aug̓. nihil ex diuina mēte huicmūdo p̄poſuit. qꝛ ſcꝫ ꝓuidentiā diuinā negauit. Idēfecit ſucceſſor ſuus anaximander cui ſucceſſit anaximenes. de hijs duobus loquit̉ augͥ. infra libro. xviij. ca..xxv. fuit aūt alius anaximenes orator qui fuit magiſter alexandri magni in arte oratoria. ſꝫ de illo fithic mētio. Anaximen ſucceſſit anaxagoras. ẜmſebiū fuit circa illud tempus quopͥmū romam ceperūt habere ꝯſules de quo dicit valerius libro. viij.poſt longā ꝑegrinatōem ſtudio ſapīe in pr̄ian reuerſus poſſeſſiones ſuas deſertas videret. eſſeminquit ſaluus ego niſi iſte ꝑiſſent. De ip̄o legitur inlibro de moribus ph̓oꝝ cum illa ꝑegrinatōne aquodā crimīaretur dicente ſibi. eſt tibi cure pr̄iatua. extento brachio. oſtenſo celo ait. ymo admoduꝫpr̄ia mea cure eſt. dicit vero augͥ. infra libro. xviij. ca..xiiij. ip̄eathenis reus factus eſt. quia dixit ſolē lapidem ardentē eſſe. Et ſicut dicit boecius pͥmo de ꝯſolatōne veneno dato obijt. Sciendū eſt em̄ atheniēſes ſolem deū eſſe credebant et ideo turbabant̉ ꝯtraip̄m. Dyogenes vero fuit anaxagore ꝯdiſcipulusnam ambo fuerūt anaximenis auditores. habuit tam̄dyogenes aliū magiſtrū in rethorica .ſ. antiſtenem.ut pꝫ ieronimū libro. ij. ꝯtra iouinianū. Iſte dyogenes dictus eſt cynicus .i. caninus qꝛ publice vtendumeſſe vxoribus docuit. vt patet infra libro. xiiij. ca. xx.Hic ẜm euſebiū anno artarxerſis ſcd̓i. xiij. agnoſcitur.Conſtat aūt ip̄m fuiſſe tꝑe alexandri magni vt patet ieronimū libro. ij. ꝯtra iouinianū et helmandumlibro. xvij. et valeriū libro. iiij. Et etiā fuit tꝑ̄e platonis. vt patet tertulianum in apologetico. De ipſo