fertilitate que diu defecerat. hec ex ouidio. ex qͥbuspatet intentō augͥ. Sciendū eſt tn̄ ꝙ licet ẜm vna interp̄tatōem ꝓſerpina ſit terre fecūditas. tn̄ ẜm aliaꝫeſt inferior ꝑs terre ut patet īfra ca. xxiij.Am vero liberi ſacra ⁊cͣ. In hoc ca. xxj. on̄dit beatus augͥ. ex eo ꝙ varro narrat de celebratōne ſacroruꝫ quorundā cū qͣnta turpitudīe dijcolunt̉. ⁊ on̄dithoc ꝑ ea que fiebāt ī italia in celebratōne ſacroꝝ liberipatris .i. bachi qui nō ſolū d̓r deus vim. ſꝫ etiamd̓r p̄ſidere ſemībus aīalium et ideo in honorē eiꝰ mēbrū virile in compitis .i. locis vbi multe vie ꝯcurruntut ſic locus eſſet patulus multū et frequentatus pͥmoīponebatur ploſtellis .i. vehiculis puis et d̓ loco illopoſtmodū publice deferebāt in ciuitatē et circa ipſuꝫut patet in lr̄a fiebant turpiſſima. et ꝑ hunc cultuꝫ libero exhibitū ſemina ꝓuenirent ī agris et oīs ab eisfaſcinatō tolleret̉. Eſt aūt faſcinatō incantatō. Cōſueuerūt aūt mulieres malefice ſuis īcantatōnibus ſegetes et alios fructus eoꝝ quos oderāt. vel qͥbus noce̓volebant corrūꝑe et qn̄qqꝫ fiebat hoc ſolo aſpectu.vnde dicit virglliꝰ in buccolicis neſcio quis tenerosoculos mihi faſcinat edos.Am vtiqꝫ habeat ſalatiā ⁊cͣ. In hoc ca. xxij. btūs aug̓.reprobat ea que dicunt̉ de neptuno qui eſt deus maris et ponit̉ in numero deoꝝ ſelectoꝝ. ac dea ſalaciaet dea venilia vxoribus ſuis. Nūo aūt diſtinguat īteriſtas deas. et ꝙ qn̄qꝫ ſalaciā vocāt īferiorē ꝑteꝫ maris qn̄qꝫ vero ſuꝑiorem patet ſatis īfra.Empe vna eſt terra ⁊cͣ. In hoc ca. xxiij. īprobatbbeatus augͥ. ea que dicunt̉ de terra q̄ etiā īter deas ſelectas ꝙͣuis ſub noīe vel noībus alijs numeraturhabet em̄ multa noīa vt in hoc ca. patet et al̓s dictuꝫfuit. Et facit in hoc ca. duo. qꝛ primo reprobat hͦ ꝙd̓r terrā eſſe deā. ſcd̓o hoc ꝙ vni terre multa numinaid eſt multi dij attribuūtur. ibi. Sed hoc dico. ꝑs ⁊cͣ.In hac ꝑte facit tria. nam pͥmo ꝓbat terrā nō eē deāſcd̓o de terra et alijs ꝑtibus mūdi ponit ſnīam varronis ad theologiā naturalē ꝑtinentē. ibi. Et certe idēvarro. tercio reuocat ad theologiāciuilē ibi. Redeatergo ad hanc. Probat ergo ꝙ terra nō ſit dea ꝓpterſua fecunditatē. nec ꝓpter ꝑtem aīe mūdi q̄ ad ip̄amꝯuenit. ſicut varro et multi alij poſuerūt. Et infra.¶ Et certe idem varro ⁊cͣ. Hic ponit ſententiā varronis de terrā et alijs mūdi ꝑtibus quas faciūt deos ꝑtinentē ad theologiā naturalē. Et eſt ſententia varronis iſta videlicet ꝙ in vniuerſo eſt triplex gͣdus aniniarū .ſ. anime vegitatiue que eſt in plantis et etiam ēin vnguibus. aīe etiā ſenſitiue que ē in organis corporis .ſ. in oculis auribus ⁊cͣ. et anime ītellectiue q̄ ſummū gradū tenet. et hūc gradū vocat aīm quē in hoīedicit eſſe geniū. ſed in toto vniu̓ſo dicit eſſe deū. d̓ quovniuerſo ponit ꝙ in aliqͥbus ꝑtibus eſt gradus anīevegitatiue. ſicut īterra et in lapidibus q̄ ſunt qͣſi vnguēs dei. q̄dam vero habēt ſcd̓m gradū .ſ. aīe ſenſitīeſicut ſtelle que ſunt oculi dei et ſenſus eius qͥbus ipſeſentit. luna vero eſt animus eius et vis q̄dam q̄ ꝑtinetad aſtra et deſcendit vſqꝫ ad terrā ꝑ oīa media faciēsꝑtes vniuerſi eſſe deos. vnde qd̓ de illa vi ad mare ꝑuenit eſt neptunus. qd̓ ad terrā eſt tellus. Et infra.¶ Redeat ergo ad hāc ⁊cͣ. Hic aug̓. varroneꝫ reuocat ad ciuilē theologiā. Et facit hic tria. qꝛ pͥmo varronē a theologia naturali reuocat et cauſa eſt qꝛ varronis ꝓpoſitum pͥncipale eſt loqui de dijs ẜm theologiā ciuilē ut patet ſupͣ libro. vj. ca. v. Et ideo loqͥ d̓dijs ẜm theologiā naturalē eſt extra ꝓpoſitū ſuū inſitheologiā illā poſſet reducere ad ciuilē. vt videlicetpoſſet ex hijs que ſunt in reꝝ natura reddere rōnemeoꝝ que circa deos obſeruant̉ a ciuibus. Si aūt theologia naturalis diſcrepet a ciuili et ad eam nō redūcatur nō erit ad ꝓpoſitū nec d̓ tali theologia naturaliintendit augͥ. agere ī hoc libro. ſed in ꝓximo ſequētidicit aūt augͥ. varronē ad theologiā naturalē a ciuilieſſe egreſſum. qꝛ vt videt̉ circuiret ꝑ ābagēs theologie nō potens ad finem vel ad rectā viaꝫ veritatisꝑtingere. qꝛ erat totus fatigatus. et ideo ad illā theologiam ſe diuertit. quaſi cauſa aliquantulū quieſcēdiScd̓o ibi nō dum dico ⁊cͣ. tangit rōem qua poſſet improbari dicta theologia. et patet rō. Idcirco aūt dic̄aug̓. nondū dico. ut innuat nō eſſe in hͦ libro ſuū ꝓpoſitu. circa ī probatōem theologie naturalis inſiſterehoc em̄ facit in libro ſequēti. tercio ibi. nūc aūt iſtumpoliticū ⁊cͣ. augͥ. ꝯtinuando on̄dit qūo varro p̄dictaꝫſnīam poſuit naturalē habēdo reſpectū ad ciuilē. vtſcꝫ declararet ꝙ ciuitates nō inaniter colūt tellureꝫ ⁊neptunū. dicit aūt augͥ. ſe velle hūc .ſ. varronē adhucpoliticū .i. ciuilem theologū et nō naturaleꝫ hr̄e ꝓpt̓cauſam ſupͣ tactā. Et infra. ¶ Sed hoc dico. ꝑs ⁊cͣ. h̓reprobat multitudine numinū q̄ elemēto .ſ. terre dicunt̉ p̄ſidere ſunt em̄ ſex qͥbus diuerſa fiūt ſacrificia .ſ.orcus qui diſpater vocatur et pluto. et dicit̉ frater iouis filius .ſ. ſaturni. et ꝓſerpina filia cereris que ẜmvnā intētp̄tatōem eſt fecunditas terre. ut ſupͣ capl̓o.xx. patuir. ẜm aūt aliā interp̄tatōem eſt inferior ꝑsterre. et p̄ter hos duos addūt qͣtuor alios .ſ. tellurēet tellumonē. altorē et ruſorē. et patet in lr̄a ratō et ſignificatio nominū et etiā ītentio augͥ.Ebuit ergo vna terra ⁊cͣ. In hoc ca. xxiiij. īcipitbeatus aug̓. īprobare ſacra miſteria telluris .i. mr̄isdeoꝝ. Sunt aūt miſteria iſta ea que fiebant in honorem eius ad repn̄tandū q̄dam alia. Et facit in hoc ca.duo. nā pͥmo ẜm intentōem varronis miſteria q̄damip̄ius recitat et exponit. ſcd̓o eoꝝ vanitatē et turpitudinē on̄dit. ibi. hec ſunt telluris ⁊cͣ. In pͥma vero ꝑtefacit tria. nā pͥmo on̄dit quid mouit varronē ad ponendū ꝙ tellus eſſet tm̄ vna dea habēs tamen multacognomīa que ī p̄cedenti capl̓o dicta ſunt et etiā in hͦca. tangunt̉. Cuius etiā diuerſa noīa poſui ſupͣ libropͥmo ca. iij. ⁊ libro. ij. ca. iiij. Cauſa ꝟo mouēs varronem ad id ponendū erat pudor et tedium nimie turbeid eſt multitudīs deoꝝ. Scd̓o ibi. eandē īquit ⁊cͣ. exponit ẜm varronē miſteria q̄dam et noīa telluris quemagna mater et mater deoꝝ appellat̉. Ea vero q̄ hicdicunt̉ de magna mr̄e ponit etiā yſidorus libro. viij.ethimoloyaꝝ et plura q̄dam. ad quoꝝ intellectū ſciendū ꝙ ſimulachrū terre cum claua fingebat̉ et hn̄stympanū. In capite vero coronā turrita .i. ad moduꝫcorone rotunde factā. vel turribꝫ inſignatā geſtabatiſtud aūt ſimulachrū in currū poſitū ꝑ ciuitatē ī feſtomatris deoꝝ ut ſupra libro. ij. ca. iiij. dictū fuit portabat̉. leones vero manſueti currū trahebāt. circa ipſum ſimulachrū ſedes poſite erāt. cuius currū ſequēbant̉ ſacerdotes eius et miniſtriarmati qͥ ſeip̄os caſtrauerūt. qui galli et coribātes dicti ſūt d̓ qͥbus ſupͣlibro. ij. ca. iiij. facta eſt mētio. hij vero quaſi cōtinuemore furioſorū et inſanientiū mēbra ſua iactabāt. etſeip̄os agitabāt. ꝑcuciebant̉ etiā cimbalia et era adinuicem et ferramēta ruſticana. ita vt fieret ſtrepitus.et ſonitꝰ horribilis. habuerūt aūt hec oīa ſuas ſignificatōnes miſticas. nā ideo clauā vel clauē geſtabatqꝛ terra claudit̉ hyeme et aperit̉ eſtate. tympanō vero habet qꝛ ip̄a eſt rotunda. a qua rotunditate dicit̉orbis terre. et ſic de alijs ut patꝫ in lr̄a. Exponit etiāvarro q̄dam eius noīa et patet eius intento. Tercioibi. ſꝫ errantiū maioꝝ ⁊cͣ. on̄dit qūo varro timore dictus niſus eſt on̄dere ꝙ dictū eoꝝ qui poſuerūt multos deos et deas terre ꝑ̄ſidere nō repugnat dicto ſucquo ponit tellurē eſſe tm̄ vnā deā et habere pl̓a cōgnomīa. qd̓ augͥ. reprobat. et patet eius intentio. Etinfra. ¶ Hec ſūt telluris ⁊cͣ. Hic on̄dit augͥ. dictorummiſterioꝝ vanitate et turpitudinē. et facit tria. quiapͥmo on̄dit ea eſſe vana et hoc qꝛ in nullo ꝑtinēt ad vitam eternā. qd̓ on̄dere eſt pͥncipale ꝓpoſitū in hijs libris quīqꝫ. Scd̓o ibi. ita ne ꝓpterea galli ⁊cͣ. on̄dit eaeſſe fatua et nociua vt patet in gallis qͥ caſtrant̉ ⁊ ſemine pͥuantur ad ſignificandū ꝙ ſemīe indigens debet ip̄m a terra acciꝑe. Tercio ibi. iam quod in liberi