Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quid de ſacris ⁊cͣ. pͥmū ꝓbat triplicit̓. pͥmo excolēdimodo. ſcd̓o ex cauſa. ibi. vnde etiā illud. tercio ex locoibi. Sacra ſunt iunonis ⁊cͣ. Quantū ad pͥmū ſciendū ſic̄ ſupͣ libro. iij. ca. xvij. de lectiſternijs deoꝝ ageret̉ dictū fuit ꝯſueuerūt romani in honorē deorum ip̄os quaſi ad epulas et ꝯuiuia inuitare. ꝓpterhoc lectos ſternere qͥbus dij recūberēt tangit veroaug̓. in ꝯuiuio iouis poſuerūt ſacerdotes paraſitos.i. paratos ad menſam iouis quos paraſitos deos faciebant epulones .i. quaſi ſimul epulātes ioue. velaugͥ. ꝯtemptibiliter de eis loquēs vocat eos epulones. .i. voraces et glutōnes. ſicut et alias ſupͣ deos epulones et beluones vocat. Dicit ergo augͥ.dus colendi qui fit in templo differt a cultu mimico quo ſolent mimi in theatro deos effigiare. et tamēiſte modus colendi fuit a varrōnē approbatus. Vn̄etiā illud eſt ⁊cͣ. hic on̄dit augͥ. in cauſa deos colēdi eſt maior honeſtas theologie ciuilis ꝙͣ fabuloſe.et hoc ꝓbat quandā meretricē quā romani deā fecerūt. qꝛ ppl̓m romanū ſcripſit heredē ſuū. de meretrice dictū eſt ſupͣ. vel forſitan iſta de qua hic fit mentio fuit vna alia et ſic coluerūt deas meretrices. Narratōem vero que hic recitat̉ ab augͦ. de edituo. .i. cuſtode et tutore edis herculis. qui decijs duabus manibus luſit fortunā manus vnius attribuēs ſibi fortunā alterius herculi. et de dicta meretrice ponit etiāmacrobius de ſaturnalibꝰ libro pͥmo. et addit hoccōtigit tꝑe anchi qui fuit quartus rex romanoꝝ. et meretrix illa fuit ſepulta in loco celeberrimo ciuitatis et ꝯſtitutū fuit ſacrificiū flammē dijs manibus ſacrificaret̉. vnde videt̉ macrobius ſentireip̄a facta ſit dea. ſed dijs manibus ea ſacrificiumfierēt. dij manes ſunt dij īfernales. ſeu īfernaliū aīaꝝEt infra. Sacra ſūt iunonis. on̄dit aug̓. ex locis īqͥbus celebrabant̉ potiſſime ſacra deoꝝ maiorhoneſtas erat in theologia ciuili ꝙͣ fabuloſa. nam ibipotiſſimi celebrabant̉ ſacra deoꝝ vbi poete finguntaut forte hiſtorice. et vere narrāt turpitudines deorum ꝯmiſſas. Sicut ſacra iunonis in ſamo īſula potiſſime celebrabant̉. vbi ip̄a ioui deſpōſata fuit. fratri.ſ. ſuo. Et ſic̄ ſacra cereris celebrabant̉ potiſſime vbifilia eius ꝓſerpina dicit̉ dea īferni rapta fuit a plutōne deo īferni quā cereres ibi raptā filiā queſiuit.cultores cereris in memoriā illius facti ibi querūt eaꝫffuit aūt locus iſte in ficilia ẜm ouidiū libro. iiij. faſtis vbi narrat fabulā de raptū ꝓſerpine. Item ſacraveneris colunt̉ a ſacerdotibus. vbi adon vel adoniseius amaſius fingit̉ fuiſſe īterfectus ab apro. et ſingulis annis plangit̉ a ſacerdotibus et cultoribꝫ veneris. de quo fabula fingit ouidius libro. iiij. metamorphoſios vbi d̓r venus inſtituit eius ānuerſariū celebraai luctu. iſto luctu d̓r ezechiel̓. viij. Ecce ibimulieres plangētes adonidē. Dicit aūt ieronimusẜm fabulas adon fuit iuuenis pulcherrimus amanusveneris. qui pͥmo occiſus ē in menſe iulio deinde reuixerat vt narrat̉. cuius āniuerſariā celebrāt ſolemnitatem ī qua plangitur a mulieribꝫ qͣi mortuꝰ poſteareuiuiſcens canit̉ atqꝫ laudat̉. Item ſacra matris deūid eſt deoꝝ berecinthia vl̓ cibeles appellat̉ p̄cipuecelebrabant̉. vbi athis iuuenis pulcherrimus fingit̉ab ea caſtratus. In cuius facti memoriā etiā ſacerdotes cibelis qui et galli dicunt̉ plangūt athim caſtratum ſua ꝓpria īfelicitate. qꝛ etiā veraciter et realiterin templis caſtrant ſeip̄os ut factū illud exp̄ſſius rep̄ſentēt. De illis vero gallis et cibele zelo muliebri athin caſtrante dixi ſupͣ li. ij. ca. iiij. Et infra. Quidde ſacris ⁊cͣ. Hic on̄dit augͥ. p̄ſumendū ē multo turpiora fieri in occultis. exquo tam turpia celebranturpublice. Et innuit augͥ. turpiſſima fiebāt predictos ſacerdotes matris deoꝝ quos hic vocat abſciſos et molles. Et infra. ¶Eoſdem tn̄ hoīes ⁊cͣ. on̄dit ex qualitate ſacerdotū nulla honeſtas ſit vel fuit incultu deoꝝ ex quo tam fedos et inhoneſtos ſacerdotes qui ſunt etiā ſcenicis inhoneſtiores ſacra celebrabātur et tamē ſcenici ſūt infames. quos ꝓpter nimiā turpitudinē hiſtriones ſcenici in ſua ſociētatēadmitterēt. qꝛ lꝫ hiſtriones emulatōem quā galli realiter faciūt in theatris fingāt ſignis qͥbuſdā. non tn̄eam realiter faciūt. ſed eam horret. Vocat aūt augͥobſcenitatē theatri temelicam. a muſicis ſcenicis quiorganis et liris et citharis ẜm yſid̓. libro. xviij. ethimoloyaꝝ. p̄cinebāt .ſ. in theatro dum agebant̉ ludiſcenici qui dicti ſunt temelici eo ſtantes ſuꝑ pulpetum qd̓ temele vocabat̉ cantabant. vnde temelici int̓officiales ſcenicos ponuntur.T em̄ habent iſtas phiſiologicas ⁊cͣ. In capitulo. viij. btūs aug̓. arguit ꝯtra illos qui ea qihonorē deoꝝ dicūt fieri ad repͥmendū quaſdā rōnesnaturales ut ſic excuſent̉ ea que exhibent̉ dijs ẜm theologiā ciuilem. et arguit ꝯtra iſtā excuſatōem qͣdrūpliciter. Primo qꝛ eſt ad ꝓpoſitū. nam hic theologia agit̉ aūt phiſiologia .i. de rōne dei nature alterius ſcꝫ ꝙͣ dei. Scd̓o ibi. ſi aūt interp̄tatōnis⁊cͣ. arguit ꝯtra eam qꝛ ex ip̄a interp̄tatōne rōnis naturalis quā faciūt ſequit̉ ꝓpoſitū. dicūt materdeoꝝ eſt terra. ex ſequit̉ dij geniti ſūt terreſtresTercio ſbi. verūtamē quoqͦ. ⁊cͣ. arguit ꝯtra eamqꝛ q̄dam fiūt in cultū deoꝝ ſūt ꝯtra naturā ſic̄ ſuntabſciſi et molles de qͥbus dictū eſt in p̄cedenti capl̓o.muliebria patiebant̉ .i. maſculi ſe ſuppoſuerūt. Quarto ibi. deinde ſi iſta ⁊cͣ. arguit ꝯtra eam qꝛ eodēexcuſant theologiā ciuilē poſſꝫ excuſari theologia fabuloſa. et facit hic duo. qꝛ pͥmo ꝓbat exemplūd̓ ſaturno filios deuorāte vt fingit̉ a poetis. theologiapoetica poſſet excuſari interp̄tatōnes rōnum naturaliū ſicut et theologia ciuilis. et tamē obſtātibꝰhmōi interp̄tatōnibꝫ reprobat̉. Confirmat aūt īterp̄tatōem de ſaturno varronē. Eſt aūt hic ſciendum om̄i poetice fabule ſubeſt aliqͥd veritatis ẜm intētōeꝫ poete fabulā fingētis. vnde ẜm yſid̓. libro. viij.ethimoloyaꝝ. officiū poetaꝝ eſt veritatē ip̄am ſubqͥbuſdam tegumentis enarrare. vn̄ alique fabule hn̄texpoſitōem ph̓icam. alique hiſtoricā. et alique moralem. Expoſitio vero fabule de ſaturno filios deuorātequā hic ponit augͥ. eſt expoſitio ph̓ica. habet aliāexpoſitōem hiſtoricā. qꝛ .ſ. ſaturnꝰ rex crete pr̄ iouisī veritate fuit erga filios ſuos multū crudelis. Deinde ibi. eo nimiꝝ ꝯſilio ⁊cͣ. aſſignat cauſam qͣre prudētes viri ſic̄ varro et alij poeticā theologiā reprobauerūt et ciuilē. et dicit ideo ciuilē reprobātexp̄ſſe. quia audebāt. et ideo reprobāt eam in ſuoſimili. reprobando .ſ. poeticā que ſimilis eſt alteri.et ambe vocant̉ fabuloſe et ambe ciuiles. ludi ſcēinci quoꝝ tota ſub̓a ꝯſiſtit in fabulis recitandis. cantandis et actitandis īcultu deoꝝ ciuiliū exhibet̉. Etinfra. Nūo vite eterne ⁊cͣ. Hic ꝯcludit ꝯcluſionempͥncipaliter intentā videlicet a dijs ciuilibꝰ ē vita eterna magis ſperāda ꝙͣ a dijs fabuloſis. cum ſint oīa ſimiles et eos etiam fuiſſe hoīēs aliquando. ip̄eeffigies deoꝝ on̄dunt.Vid ip̄a numinū ⁊cͣ. In hoc. ca. ix. on̄dit beatusaug̓. ex officijs deoꝝ ciuiliū ſit minor turpitudo theologie ciuilis ꝙͣ fabuloſe et ſcenice. ſꝫ potius maior. Et facit in hoc ca. duo. qꝛ pͥmo on̄dit dictum eſt. ſcd̓o hoc ꝯcludit a dijs ciuilibꝫ eſt vita eterna ſperanda eſt ꝯcluſio pͥncipalis huiꝰ ſextilibri. ibi. Vnde qꝛ ſūt ambe ⁊cͣ. Prima ꝑs diuiditur intres. qꝛ pͥmo diſcurrit officia deoꝝ on̄dens quātaſit in ip̄is vana ſuꝑfluitas et turpitudo. Secūdo ibierāt adhuc ⁊cͣ. inuehit ex eis ꝯtra eos qui theologiāciuilē theologie fabuloſe tanquā honeſtiorē p̄ponūtEt tercio ibi quā tamē dij. on̄dit deoꝝ īmunditiaꝫin īmunditijs fabuloſis delectant̉. Quantū ad pͥmūtangit diuerſa officia deoꝝ ꝓpter que ẜm varronemut dictū fuit ſupͣ libro iſto ca. pͥmo. oportet a ſinguidijs petere ſolū ea que ſuis officijs ꝯgruūt quoꝝ ec̄