multos gemitus et lacrimas et mirabilia humilitatisindicia eius penitentiā ſuſcipiēs. theodoſius vero inoībus que btūs ambroſius īponere volebat deuote achumiliter obediēs recōſiliatus eſt eccleſie.Roinde iam etiā illis rn̄dendū ⁊cͣ. In hͦ capitulo.xxvij. on̄dit btus augͥ. que fuit libroꝝ p̄cedentiū materia que et ip̄ius in dictis libris intentō ⁊ quein ꝓximis iam quīqꝫ libris ſequētibus. et facit in hoccapitulo duo. qꝛ pͥmo on̄dit ſe in p̄cedentibꝫ libris ſufficiēter intentū ſuū ꝓbaſſe. ſcd̓o ibi. quoꝝ tres priores ⁊cͣ. quorundā p̄ſumptōem et loquacitatē irrōnabiliter loquentiū rep̄hendit. de qͥbus dicit īfra. ¶ Nōoptent qd̓ eis nō expedit. vult dicere ꝙ non expeditedere ea q̄ ſcripſerūt qꝛ oīno carent rōne. et iō nō optent ea edere. et addit. Facile ē em̄ cuiꝙͣ videri rn̄diſſequi tacere noluerit .i. facile eſt ut hō garrulus videatur cui ꝙͣ rn̄diſſe. ſed lꝫ hͦ videat̉ alicui. non ꝓpter hoceis qui diligenter ꝯſiderāt ea que dicunt̉ ſic videbit̉.Et infra. ¶ Sine ſtudio ꝑtiū ⁊cͣ. id eſt ſine hͦ ꝙ ſtudeat defende̓ ꝑtes aliqͣs. ſolū habēs ſtudiū ad hͦ ꝙ poſſet inuenire veritatē. Et infra. ¶ Quaſi ſatirica .i. poetica. dicunt̉ em̄ poete ſatirici ẜmyſidoꝝ libro. viij.ethimoloiarū a qͥbus vicia generalit̓ carpunt̉. nec vetabat̉ eis peſſimū quēcunqꝫ deſcribere. Et īfra. Vtait tullius de quodā qui peccandi licentia felix appellabat̉.VVinqꝫ ſuꝑioribus libris ⁊cͣ. Hic īcipitliber ſextus in qūo de dijs ſeu ꝯtra deos incipit nouus tractatus. naꝫ in p̄cedentibus quīqꝫ libris ꝓbauit beatusaugͥ. ꝙ cultus deoꝝ nō ꝯfert ad feliciItatem aūt ꝓſperitatem vite pn̄tis. Inhijs vero. v. libris ſequētibus on̄dit ꝙ nec etiā ꝯfertad felicitatē future. ¶ Ad intellectū ꝟo ꝓceſſus q̄mbtūs augͥ. obſeruat in hijs quīqꝫ libris. ſciendū eſt ꝙdeoꝝ duplex ē diuiſio. vna quā ponit augͥ. ſupͣ libro.iiij. ca. xxvij. cuius autor eſt ſceuola pōtifex qui dic̄ꝙ vnū eſt genus deoꝝ a poetis traditū. aliud a pͥnciꝑibus ciuitatis. et aliud a ph̓is. et ẜm hoc eſt triplextheologia videlicet poetica ciuilis et ph̓ica .i. naturalis que duiuiſio eſt etiā varronis. vt patebit īfra libroiſto. ca. v. Primo btūs augͥ. diſputat ꝯtra theologiāpoeticā et ciuileꝫ. ſcd̓o ꝯtra ph̓icā et hoc facit libro.viij. Secūda diuiſio ſeu diſtinctō deoꝝ eſt ꝙ aliquidij ſunt plebei quaſi inferioris ordinis et aliqui dij ꝓceres ſeu maiores vel ſelecti .i. ſuꝑioris gradus. Dij ſelecti dicunt̉ quaſiſeorſū electi. et patet iſta diſtinctioſupͣ libro. iiij. ca. viij. et. ix. Primo ergo diſputat contra deos plebetos pͥncipali intentōne. ſcd̓o ꝯtra deosſelectos. et hoc facit in. vij. libro. Liber vero iſte ſextus ꝯtinet. xij. ca. In quoꝝ primo facit duo. qꝛ pͥmop̄mittit quedā quaſi quoddā ꝓhemiū. Scd̓o ibi certum qͥs ferat dici ꝓſequit̉ ſuū tractatū et pͥncipale intentū. In ꝓhemio aūt duo facit. Nam pͥmo recitat queacta ſūt in p̄terito on̄dens ꝙ actū eſt ſufficient̓. ⁊ forſitan plus ꝙ neceſſe fuerit ꝯtra eos qͥ poſuerunt multitudinē deoꝝ colendā ꝓpt̓ felicitatē pn̄tis vite. duꝫtn̄ illi cōtra quos diſputatū ē velint̓ rōni acquieſce̓.et nō ꝑtinaces eſſe. nā ꝑtinacibus nullus tractatꝰ pt̄ſufficere. Scd̓o ibi. Nūc ergo qm̄ deinceps ⁊cͣ. on̄ditquid in futuro tractatureſtat agendū et a quo ſit incipiendū et cū qͥbus facilius negociū ſit agendū. quiacū ph̓is et hijs qui aliqͥd ſapiūt de veritate. q̄ videlꝫet ſi nō audeāt publice īprobare errorē ppl̓i. tn̄ aliquomodo on̄dunt ſibi errore populi diſplicere. Et infra.¶ Ceterū quis feret ⁊cͣ. h̓ incipit btus augͥ. ꝓſequi ſuum pͥncipale intentū ī hoc libro ītendens ꝓbare ꝙ dijplebei nō pn̄t ꝯferre felicitatē vite eterne de quibusdijs mala multa ſūt dicta ſupͣ libro. iiij. īdiuerſis capitulis p̄cipue aūt capitulis. viij. xj. xxj. xxiij. et. xxiiij. ⁊ꝓbat aug̓. in reſiduo huius capituli ītentū triplicit̓.primo ꝑ dictū varronis qui ut ſupra patuit libro. iiij.ca. xxij. Ita diſtribuit ſingulis iſtoꝝ deoꝝ ſua officiaqd̓ eſt deriſibile petere ab vno aliqͥd ꝑtinens ad officiū alterius puta petere vinū a minphis q̄ ſūt dee aqͣrum et ideo videt̉ hoc riſu dignū. ſicut verba repugnātia que ꝓferūt mimi in theatro ut ꝓuocēt hoīemad riſū. ergo ſi nō habeant in ptāte ſua vitē id ē vinūſꝫ vinū ſit ī ptāte liberi id eſt bachi. qui tn̄ nō poteſtdare aquā nō eſt veriſimile ꝙ poſſent dare vitā etetnā. vnde dicit augͥ. An vero illi ꝑitiſſimi ⁊cͣ .ſ. varro qͥde acuitate et peritia ꝯmendat̉ vt patet ī ſequēti capitulo. Et īfra. ¶ Nōne illi cachinātes ⁊cͣ. dic̄ nimphasfaciles eſſe ad cachinos et riſum. quia nimphe qͣs dicebant gētiles deas et in veritate erāt demones. vero qui illudūt hoībus ducentes eos de nocte ꝑ deuiacū ceciderit homo in foſſatū vel aliqd̓ īfortunium ſibiacciderit abſcedunt cū cachino ⁊ riſu. Et īfra. ¶ Adoctis ſolerter ⁊cͣ. id eſt varrone vt ſupͣ libro. iiij. capl̓o.xxij. patet et ponit̉ hic ſicut prius cūde ſolo varroneloqueret̉ plurale ꝓ ſingulari vel ideo loquit̉ in plurali. qꝛ erat aliqui qui varronis doctrinā approbantut patet in ſequēti ca. Et īfra. ¶ Quāobrem et ſi cū deregno ⁊cͣ. Hic ſcd̓o ꝓbat aug. intentū ſuuꝫ ꝑ ea q̄ ſupͣlibro. iiij. ꝓbata ſūt. ꝓbatū em̄ fuit ibi ꝙ dij falſi nōpn̄t dare regnū tꝑale alicui. gͦ multomagīs n̄ pn̄t dare vitā eternā ⁊ felicitatē alicui. Et infra. ¶ Neqꝫ em̄ꝓpterea excludit hic qͣndam reſponſionē que poſſꝫ dari ad argumentū iam factū. videlicet ꝙ nō decet multitudinē deoꝝ dare ita modicū bonū ſicut ē regnumtꝑale. Sed excludit hoc btūs augͥ. qꝛ licet ſit verū q̄apices .i. culmīa regni tꝑalis in rei veritate ſint ꝯtemnendi. tanꝙͣ modici. tn̄ ipſi dij nō ſunt ita digni ꝙ eorum ptāti ꝯmittant̉. Et infra ¶ Quaſi plebeioꝝ velquaſi ꝓcerū deoꝝ ⁊cͣ. de dijs plebeis multa dc̄a ſuntſupͣ libro. iiij. ca. viij. de dijs vero ꝓceribus .i. maioribus eſt dictū ibi ca. ix. Et infra. Hūc accedit ⁊cͣ. hictercio ꝓbat btūs augͥ. ītentū ſuuꝫ et facit talē ratōemin pn̄ti agitur ꝯtra eos qui dicūt multos deos colendos ꝓpter bona fututa poſt hāc vitam et nō ꝓpt̓ bona pn̄tis vite. qꝛ ꝯtra hoc ſatis diſputatū fuit in qͥnqꝫlibris p̄cedentibus. tn̄ ponamus ꝙ ita ſit ſicut dicūtilli quoꝝ dicta reprobauimus in libris illis. puta qꝛqͥlibet deus poſſit explere officiū ſuū puta dea iuuenta poſſit dare robur iuuenibꝫ et fortuna barbata barbas cuius officium eſt dare barbas adhuc nō ꝓpter hͦip̄i poſſent dare vitā eternam. nec aliqͥd boni ī futuravita vbi nec eſt iuuētus nec barba. quāto magis ex qͦetiā officia ſua explere nō pn̄t. vt de hijs patet qͥ eoscolūt qui nō magis reportāt ea q̄ dicunt̉ eſſe ī ptātedeoꝝ quos colūt ꝙͣ alij nō colentes vnde fortuna barbata nō veſtit malas .i. maxillas cultoꝝ ſuoꝝ. nec ec̄qͥ nō colunt eā ꝓpter hoc ſūt glabri. i. ſine barbis.Vis marco varrone ⁊cͣ. In hͦ ca. ij. on̄dit qͣnte auctoritatis fuerit varro apud alios ſcriptores romanos. vt ꝑ hoc pateat ꝙ nō īmerito adducit̉ in teſtimoniū ꝯtra romanos cultores multoꝝ deoꝝ. et ꝙ ſideſtruat̉ ſnīa ſua de dijs deſtruit̉ etiā cultus deorumromanoꝝ. Fuit aūt marcus varro ẜm euſebiū tꝑe auguſti. nā eius imꝑij anno. xv. ꝓpe nonagenarius moritur. Ex qūo pꝫ ꝙ ip̄e etiā tp̄e iulij ceſaris vixit et tꝑebelloꝝ ciuiliū et etiā cicero qui fuit tꝑe iulij ceſaris ⁊marcus varro ꝯtemꝑanei fuerūt. Facit aūt augͥ. ī hoccapl̓o duo. qꝛ pͥmo on̄dit qͣnte reputatōnis fuit. Secūdo ibi. iſte inquā vir tantus ⁊cͣ. on̄dit ꝙ qͣntum conicipt̄ ip̄e de dijs male ſenſerit. Primū vero on̄dit tam ꝑdicta tullij ꝙͣ etiā ꝑ dicta terētiani. tullius em̄ ī librisachademicis valde ꝯmendat varronē. Sūt aūt treslibri achademiticoꝝ tullij in quoꝝ pͥmo dicit tulliꝰid qd̓ hic allegat aug̓. Et infra. ¶ Et in eis libris ⁊cͣ.Hic notat aug. verbū tullij de varrōne. nā tullius tenuit doctrinā achademiticoꝝ ph̓oꝝ qͥ negāt oīm rerum certitudinē. ut patet in libris achademicis et tn̄loquēs de varrone cū omni certitudīe ꝯmendant eumdicens ſine vlla dubitatōne doctiſſimo et ita tulliꝰ cōtradicit ſue opinioni ꝓprie. Et infra. ¶ In primo aūt